II UZ 15/24 · Sąd Najwyższy

II UZ 15/24 POSTANOWIENIE Dnia 13 sierpnia 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Sobutka w sprawie z odwołania S. U. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w Warszawie‎o prawo do rekompensaty,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 13 sierpnia 2024 r.,‎zażalenia odwołującego się na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku‎z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt III AUa 93/22, oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 11 stycznia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną na kwotę 8.943,18 zł oraz odrzucił skargę kasacyjną pełnomocnika S. U. od wyroku z 19 kwietnia 2023 r. Sądu Apelacyjnego w Białymstoku III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Apelacyjny oparł się na wyliczeniach organu rentowego, z których wynika, że różnica pomiędzy hipotetyczną emeryturą odwołującego z rekompensatą a wysokością emerytury przez niego pobieranej, z uwzględnieniem treści art. 22 k.p.c., wynosi 8.943,18 zł.

Skoro ustalona wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną jest niższa niż 10.000 zł to należało uznać, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna.Powyższe stanowisko zaskarżył w całości zażaleniem pełnomocnik S. U., zarzucając orzeczeniu naruszenie przepisów prawa procesowego, poprzez błędną wykładnię art. 22 k.p.c. i w konsekwencji przyjęcie z niezgodnym z prawem wyjaśnieniem ZUS i błędnym sposobem wyliczenia dochodzonego świadczenia, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi różnica pomiędzy wysokością emerytury obliczonej z uwzględnieniem rekompensaty a emeryturą dotychczas pobieraną przez zainteresowanego przy zsumowaniu za jeden rok.

Pełnomocnik skarżącego zarzucił także naruszenie przepisów prawa procesowego art. 3986 § 2 k.p.c. - poprzez bezpodstawne uznanie skargi kasacyjnej za niedopuszczalną z powodu błędnej wykładni art. 22 k.p.c. i w konsekwencji błędnego przyjęcia, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od 10.000 zł, gdy w rzeczywistości prawidłowe wyliczenie rekompensaty w formie dodatku do emerytury, z uwzględnieniem zrewaloryzowanego kapitału początkowego, prowadzi do wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w kwocie wyższej od 10.000 zł.Podnosząc powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Sądu Apelacyjnego w Białymstoku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi, z zasądzeniem kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie okazało się bezzasadne, nie doszło bowiem do naruszenia przez Sąd Apelacyjny wskazywanych w zażaleniu przepisów proceduralnych.Zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia, w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Jednakże w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia - w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty, oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.

W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że sprawa, w której przedmiotem sporu jest wysokość świadczenia, jest sprawą o prawa majątkowe, w której o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 27 października 2009 r., II UZ 34/09, LEX nr 574545; z 10 listopada 2010 r., II UZ 30/10, LEX nr 707896; z 2 marca 2011 r., II UZ 1/11, LEX nr 844747 i z 23 stycznia 2012 r., II UK 84/11, LEX nr 1163332). Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach, w których przedmiotem jest zmiana wysokości świadczenia powtarzającego się, zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, ustalonego w odniesieniu do świadczeń przyszłych na podstawie art. 22 k.p.c. (zob. np. uchwałę Sądu Najwyższego z 18 października 2012 r., III UZP 3/12, OSNP 2013 nr 9-10, poz. 112).

Sąd Najwyższy konsekwentnie stoi na stanowisku, że dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawie o rekompensatę za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach (art. 21 i nast. ustawy z 2008 r. o emeryturach pomostowych) ustala się jako różnicę wysokości emerytury z rekompensatą i bez rekompensaty. Inaczej rzecz ujmując, skarga kasacyjna w sprawie o rekompensatę za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach jest dopuszczalna, jeżeli 12-krotność różnicy wysokości emerytury, obliczonej z rekompensatą oraz bez rekompensaty, przekracza kwotę 10.000 zł (postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 marca 2019 r., I UZ 4/19, OSNP 2020 nr 2, poz. 21; z 15 lipca 2020 r., II UZ 11/20, LEX nr 3151557; z 15 lipca 2020 r., II UZ 5/20, LEX nr 3151533; z 12 stycznia 2022 r., I UZ 19/21, LEX nr 3290800; z 9 marca 2022 r., I UZ 47/21, LEX nr 3362569; z 17 maja 2022 r., I UZ 5/22, LEX nr 3388410; z 16 listopada 2022 r., III UZ 25/22, LEX nr 3521209 i z 23 listopada 2022 r., II UZ 41/22, LEX nr 3549633).Oceny tej nie zmienia przytoczony przez skarżącą wyrok Sądu Najwyższego z 9 maja 2019 r. (III UK 119/18, LEX nr 2678295).

Trzeba bowiem dostrzec, że w tej sprawie wystąpiła szczególna sytuacja procesowa, w której Sąd II instancji, badając wartość przedmiotu zaskarżenia uznał za właściwy sposób wyliczenia oparty na algorytmie z ustawy o emeryturach pomostowych. Skarga została następnie przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy w składzie trzyosobowym zwrócił jednak uwagę na wątpliwości interpretacyjne przy wyliczaniu wartości przedmiotu zaskarżenia. Zdecydował o rozpoznaniu przyjętej do rozpoznania skargi kasacyjnej, ponieważ strony sporu zgodziły się z ustaloną przez Sąd II instancji przedmiotową dopuszczalnością skargi.

Taki przypadek nie zachodzi w aktualnie rozpoznawanej sprawie. Dlatego też Sąd Apelacyjny w przedmiotowym postępowaniu słusznie odrzucił skargę kasacyjną skoro, zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c., była ona niedopuszczalna.Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy, w myśl art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji.[SOP][ms] ‎