II UZ 12/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UZ 12/11

POSTANOWIENIE

Dnia 7 czerwca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Hajn

SSN Zbigniew Myszka

w sprawie z wniosku T. G.

przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o podleganie

ubezpieczeniu społecznemu,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 7 czerwca 2011 r.,

zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 14 stycznia 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Placówka Terenowa)

decyzją z 18 lipca 2005 r. objął wnioskodawcę T. G. ubezpieczeniem społecznym

rolników od 1 października 2004 r., określając jednocześnie należne od

ubezpieczonego składki od dnia 1 października 2004 r. W drugiej decyzji z tej

samej daty stwierdzono ustanie w stosunku do wnioskodawcy ubezpieczenia

społecznego rolników od 1 kwietnia 2005 r.

Rozpoznając

odwołanie

wnioskodawcy

od

powyższych

decyzji

Sąd

Okręgowy we Wrocławiu – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 2

grudnia 2005 r., oddalił odwołanie w całości. Na skutek apelacji wnioskodawcy Sąd

Apelacyjny– Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 31 maja 2007 r.,

zmienił zaskarżony wyrok i poprzedzające go decyzje rentowe w ten sposób, że

zwolnił wnioskodawcę od obowiązku uiszczenia odsetek w kwocie 80,10 zł oraz

ustalił, że wnioskodawca od 1 kwietnia 2005 r. podlegał ubezpieczeniu

społecznemu rolników.

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego reprezentowany przez

Placówkę Terenową wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego

prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z 31 maja 2007 r.

Sąd Apelacyjny– Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 5

czerwca 2008 r., oddalił skargę o wznowienie postępowania. Na skutek skargi

kasacyjnej organu rentowego od powyższego wyroku Sąd Najwyższy wyrokiem z 2

lutego 2010 r., II UK 167/09, LEX nr 583809, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał

sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Apelacyjny– Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 18 maja 2010 r., w wyniku rozpoznania

skargi o wznowienie postępowania wniesionej przez organ rentowy, zmienił

prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego– Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z

31 maja 2007 r., w części dotyczącej podlegania przez wnioskodawcę T. G.

ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 kwietnia 2005 r. w ten sposób, że

apelację w tym zakresie oddalił i oddalił w pozostałej części skargę o wznowienie

postępowania.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z 18 maja 2010 r., wniósł

ubezpieczony reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata. W dniu 6

października 2010 r. doręczono pełnomocnikowi wnioskodawcy wezwanie o

uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez dołączenie jednego

egzemplarza odpisu skargi w terminie tygodniowym pod rygorem odrzucenia

skargi. Braki formalne skargi nie zostały uzupełnione.

Postanowieniem z 14 stycznia 2011 r., Sąd Apelacyjny odrzucił skargę

kasacyjną. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Apelacyjny stwierdził, że

zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c. skarga kasacyjna powinna odpowiadać ogólnym

wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto wymagane jest

dołączenie dwóch dodatkowych odpisów skargi (jeden przeznaczony jest do akt

Sądu Najwyższego, drugi dla Prokuratora Generalnego). Pełnomocnik skarżącego

dołączył do skargi kasacyjnej tylko dwa jej odpisy zamiast wymaganych trzech. W

związku z tym Sąd Apelacyjny wezwał go do usunięcia tego braku formalnego.

Wobec doręczenia pełnomocnikowi skarżącego pisma sądowego zawierającego

wezwanie do usunięcia braków w dniu 6 października 2010 r., ustawowy termin do

złożenia brakującego odpisu skargi upływał z dniem 13 października 2010 r., a

ponieważ upłynął on bezskutecznie (wymagany odpis skargi nie został złożony), na

podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną.

Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu Apelacyjnego wniósł w imieniu

wnioskodawcy jego pełnomocnik, zarzucając naruszenie art. 3984 § 2 k.p.c.

poprzez przyjęcie, że pełnomocnik nie usunął w zakreślonym terminie braków

formalnych „kasacji”, mimo że nigdy nie otrzymał wezwania w tym przedmiocie.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W

uzasadnieniu

zażalenia

pełnomocnik

skarżącego

zakwestionował

ustalenie Sądu Apelacyjnego, że 6 października 2010 r. zostało mu doręczone

wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie jednego

egzemplarza odpisu skargi. Z akt sprawy wynika, że doręczenie pisma było

nieprawidłowe i nieskuteczne. Po „podbiciu” przyjęcia przez sekretariat kancelarii

pismo sądowe zostało, wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, zabrane przez

listonosza i zwrócone do Sądu. Wobec takiego nieprawidłowego doręczenia

pełnomocnik wnioskodawcy nie miał możliwości zapoznać się z wezwaniem do

usunięcia braków formalnych „kasacji”, wobec tego nie można mówić o upływie

terminu do uzupełnienia jej braków.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest nieuzasadnione.

Przede wszystkim należy podkreślić, że obowiązkiem wnoszącego skargę

kasacyjną profesjonalnego pełnomocnika strony jest (poza dołączeniem jej odpisu

dla strony przeciwnej - art. 128 § 1 k.p.c.) złożenie dwóch dodatkowych odpisów

skargi przeznaczonych dla Sądu Najwyższego oraz dla Prokuratora Generalnego

(art. 3984 § 3 k.p.c.). Wymagania co do liczby odpisów skargi przewidziane są w

art. 3984 § 3 zdanie drugie k.p.c., który stanowi, że do skargi kasacyjnej dołącza się

także dwa jej odpisy przeznaczone do akt Sądu Najwyższego oraz dla Prokuratora

Generalnego, chyba że sam wniósł skargę. Składając skargę kasacyjną w imieniu

ubezpieczonego, pełnomocnik powinien był przedłożyć trzy jej odpisy (jeden dla

organu rentowego).

Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik ubezpieczonego złożył tylko dwa

odpisy skargi kasacyjnej (por. adnotację na prezentacie biura podawczego Sądu

Apelacyjnego oraz opis załączników do skargi kasacyjnej). Uzasadnione było

wobec tego wezwanie pełnomocnika ubezpieczonego do złożenia dodatkowego

(trzeciego) egzemplarza odpisu

skargi. Wezwanie do uzupełnienia braków

formalnych skargi kasacyjnej (odpis wezwania) wysłane zostało bezpośrednio na

adres kancelarii adwokackiej pełnomocnika skarżącego, ponieważ zgodnie z art.

871 k.p.c. pełnomocnikiem strony w postępowaniu kasacyjnym powinien być

adwokat lub radca prawny. Przymus adwokacko-radcowski wiąże się z tym, że

skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia; stąd wynika

konieczność sporządzenia jej przez profesjonalnego pełnomocnika, co do którego

istnieje domniemanie znajomości przepisów prawa i prawidłowego konstruowania

pism procesowych. Obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub

radcę prawnego obejmuje nie tylko samo wniesienie skargi, ale również

uzupełnienie jej braków. Odpis pisma wysłanego do pełnomocnika skarżącego,

znajdujący się na k. 97 akt sprawy, jest potwierdzeniem wysłania oryginału pisma

tej samej treści do strony.

Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej zostało

skutecznie doręczone na adres kancelarii adwokackiej pełnomocnika skarżącego.

Na potwierdzeniu odbioru wezwania, wysłanego z Sądu 1 października 2010 r.,

znajduje się skrót „w.d.u.b.f.k. A-Ks”, co można zrozumieć jako potwierdzenie, że

pismo sądowe dotyczy „wezwania do uzupełnienia braków formalnych kasacji” i

wezwanie to stanowi załącznik do pisma sądowego. Jego odbiór pokwitowała E.

M., sekretariat nr 1, przybijając prezentatę biura podawczego kancelarii

adwokackich z datą 6 października 2010 r. oraz swoją pieczątkę imienną. W ten

sposób pracownica kancelarii adwokackiej pełnomocnika skarżącego potwierdziła

odbiór wezwania do złożenia jeszcze jednego egzemplarza skargi kasacyjnej. W

żaden sposób nie zakwestionowała, że otrzymała tylko pismo przewodnie Sądu

Apelacyjnego albo samą tylko pustą kopertę bez oryginału wezwania, którego odpis

znajduje się na k. 97 akt sprawy.

Pełnomocnik

skarżącego

nie

wykonał

w

terminie

wezwania

Sądu

Apelacyjnego dotyczącego usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej - nie

złożył trzeciego odpisu skargi kasacyjnej. Odrzucenie skargi przez Sąd Apelacyjny

miało zatem podstawę prawną w art. 3986 § 2 k.p.c. Twierdzenia przedstawione w

zażaleniu o rzekomo nieprawidłowym i nieskutecznym doręczeniu pisma sądowego

wzywającego do usunięcia braków skargi kasacyjnej nie znajdują odbicia w aktach

sprawy. Nie zostało w jakikolwiek sposób uprawdopodobnione twierdzenie, że „po

podbiciu przyjęcia przez sekretariat kancelarii pismo zostało wraz ze zwrotnym

potwierdzeniem odbioru zabrane przez listonosza i zwrócone do Sądu”. W aktach

sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru pisma wzywającego do uzupełnienia

braków skargi kasacyjnej, na którym widnieje prezentata biura podawczego

sekretariatu kancelarii adwokackich z 6 października 2010 r. oraz pieczątka

imienna E. M. z sekretariatu nr 1 i nieczytelny podpis. Pracownik sekretariatu

kancelarii adwokackiej musi sobie zdawać sprawę ze znaczenia pokwitowania

doręczenia pisma sądowego zawierającego wezwanie do usunięcia braków

formalnych skargi kasacyjnej. Jest dla każdego oczywiste, że na wezwanie takie

należy zareagować w odpowiednim terminie. Jeżeli pełnomocnik skarżącego opiera

zażalenie na twierdzeniu, że nie zostało mu doręczone wezwanie Sądu

Apelacyjnego do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej, powinien co najmniej

podjąć próbę uprawdopodobnienia tego twierdzenia, zwłaszcza że w aktach sprawy

znajduje się pisemne potwierdzenie doręczenia wezwania pracownicy kancelarii.

Brak jakiegokolwiek uprawdopodobnienia podnoszonych w zażaleniu okoliczności

nie daje podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie

art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c.