II UZ 11/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UZ 11/11

POSTANOWIENIE

Dnia 26 maja 2011 r

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący)

SSN Roman Kuczyński

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku J. K.

przeciwko Zakład Ubezpieczeń Społecznych

z udziałem P. K.

o wznowienie postępowania,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 26 maja 2011 r.,

na skutek zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30

listopada 2010 r.,

I. oddala zażalenie,

II. przyznaje radcy prawnemu Rafałowi Z. tytułem kosztów

pomocy

prawnej

udzielonej

z

urzędu

w

postępowaniu

zażaleniowym od Skarbu Państwa (kasa Sądu Apelacyjnego)

kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł powiększoną o podatek od

towarów i usług.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 30 listopada 2010 r. Sąd Apelacyjny, działając na

podstawie art. 410 § 1 k.p.c., odrzucił skargę J. K. o wznowienie postępowania

zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 9 czerwca 2010 r.,

którym oddalono jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 20 lipca 2009 r.

W skardze tej wnioskodawczyni wskazała na nierozpoznanie przez Sądy obu

instancji

istoty

sprawy,

którą

była

odmowa

wznowienia

postępowania

administracyjnego i ponownego ustalenia jej uprawnień przez Zakład Ubezpieczeń

Społecznych, co stanowi - w jej ocenie - okoliczność faktyczną w rozumieniu art.

403 § 2 k.p.c.

Sąd Apelacyjny wskazał, że art. 403 § 2 k.p.c. stanowi o wykryciu nowych

okoliczności faktycznych i dowodów, z którym nie może być utożsamiane

nierozpoznanie przez sądy orzekające istoty sprawy. Tymczasem wśród wywodów

skargi poświęconych w całości analizie przebiegu wcześniejszego postępowania

pod kątem jego prawidłowości brak jest powołania się na wykrycie jakichkolwiek

okoliczności faktycznych czy dowodów. Oznacza to, że mimo wskazania przez

wnioskodawczynię na ustawową przesłankę wznowienia, podstawa ta faktycznie

nie zaistniała.

W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawczyni wniosła o jego

uchylenie w całości, zarzucając naruszenie art. 403 § 2 k.p.c., poprzez przyjęcie, że

nierozpoznanie istoty sprawy w sprawach zakończonych wyrokami Sądów obu

instancji

nie

stanowiło

okoliczności

faktycznej

uzasadniającej

wznowienie

postępowania z przyczyny wskazanej w tym przepisie.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skarżąca domagała się

ponownego ustalenia prawa do ubezpieczenia społecznego w oparciu o art. 83a

ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a organ rentowy nie wydał

decyzji w tym trybie. Brak właściwej decyzji wydanej w sprawie przez organ

rentowy na podstawie art. 83a ust. 3 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń

społecznych stanowi okoliczność powodującą, że Sądy obu instancji nie rozpoznały

istoty sprawy. Nierozpoznanie istoty sprawy stanowi obiektywnie istniejącą

okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art.

403 § 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie jest niezasadne.

Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c. można również żądać wznowienia w razie

późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku

prawnego, albo wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych,

które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła

skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skarżąca wskazuje na przesłankę

wykrycia nowych okoliczności faktycznych, powołując się na nierozpoznanie istoty

sprawy przez orzekające w sprawie Sądy. Tymczasem przez nierozpoznanie istoty

sprawy rozumie się zaniechanie przez sąd zbadania materialnej podstawy

dochodzonego roszczenia (tu: przedmiotu sprawy wynikającego z zakresu

odwołania od decyzji organu rentowego), zaś w judykaturze Sądu Najwyższego

przyjmuje się jednolicie, że możliwość wznowienia postępowania na podstawie art.

403 § 2 in fine k.p.c. jest uzależniona od łącznego zaistnienia trzech przesłanek, po

pierwsze - wykrycia po uprawomocnieniu się wyroku nowych faktów, które istniały

w toku postępowania, ale nie zostały w nim powołane, po drugie - możliwości ich

wpływu na wynik sprawy oraz po trzecie - niemożności skorzystania z nich przez

stronę w poprzednim postępowaniu (por. między innymi postanowienia z dnia 7

kwietnia 2010 r., II PZ 8/10, LEX nr 603833; z dnia 8 czerwca 2010 r., II PZ 12/10,

LEX nr 619632; z dnia 10 listopada 2010 r., II UZ 29/10, LEX nr 707895 i powołane

w nich orzeczenia). Podstawą wznowienia postępowania mogą być więc tylko takie

nowe okoliczności faktyczne, które zaistniały przed rozstrzygnięciem sporu - w

trakcie postępowania i przed jego zakończeniem. Wynika to z postawionego we

wskazanym przepisie wymagania ich wykrycia, oznaczającego, że strona po

uprawomocnieniu się wyroku uzyskała możliwość skorzystania z takiego faktu, o

którym w poprzednim postępowaniu nie wiedziała i z tego względu nie mogła się na

niego powołać. Inaczej mówiąc, podstawą wznowienia mogą być takie okoliczności,

które zaszły przed rozstrzygnięciem sporu oraz uzasadniały przytoczony w pozwie

(odwołaniu od decyzji organu rentowego) stan faktyczny. Omawiana przesłanka

wznowienia postępowania odnosi się zatem jednoznacznie do podstawy faktycznej

wyroku, a nie jego podstawy prawnej. Z tych przyczyn za trafne należy uznać

stanowisko Sadu Apelacyjnego, że nierozpoznanie przez sąd istoty sprawy nie

stanowi uzasadniającej wznowienie postępowania okoliczności faktycznej, o której

mowa w art. 403 § 2 k.p.c.

Z powyższych względów zażalenie podlega oddaleniu na podstawie art. 3941

§ 3 w związku z art. 39814 k.p.c.