II UZ 11/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UZ 11/10

POSTANOWIENIE

Dnia 1 czerwca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Halina Kiryło (przewodniczący)

SSN Zbigniew Myszka

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku H. B.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o zwrot nienależnie pobranego świadczenia,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 1 czerwca 2010 r.,

zażalenia organu rentowego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 29 stycznia 2010 r.,

uchyla postanowienie zawarte w punkcie II wyroku Sądu

Apelacyjnego z dnia 29 stycznia 2010r., i przekazuje sprawę w

tym zakresie Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 29

stycznia 2010 r. oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku

Sądu Okręgowego– Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 stycznia

2009 r., którym to wyrokiem Sąd pierwszej instancji zmienił decyzje organu

rentowego z dnia 1 grudnia 2006 r. w ten sposób, że zwolnił H. B. z obowiązku

zwrotu pobranych w okresie od 1 grudnia 2003 r. do 30 listopada 2006 r. świadczeń

w postaci renty z tytułu niezdolności do pracy oraz dodatku pieniężnego, a także

odsetek oraz przyznał ubezpieczonej prawo do dodatku pieniężnego. Sąd

odwoławczy zasądził także od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz H. B.

kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu

apelacyjnym.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych złożył zażalenie na zawarte w wyroku Sądu

Apelacyjnego rozstrzygnięcie o kosztach procesu, zarzucając naruszenie art. 98 §

3 k.p.c. oraz § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28

września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez

Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.

1348 ze zm.) przez zasądzenie od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej

kosztów zastępstwa procesowego w wysokości nieznajdującej oparcia w stawkach

przewidzianych dla sprawy o świadczenie z ubezpieczenia społecznego. Żalący

wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od organu rentowego

na rzecz H. B. kwoty 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest uzasadnione.

W postępowaniu apelacyjnym odwołująca się była reprezentowana przez

pełnomocnika będącego adwokatem. Zgodnie z art. 98 § 3 k.p.c., do niezbędnych

kosztów

procesu

strony

reprezentowanej

przez

adwokata

zalicza

się

wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych

przepisach. Te odrębne przepisy zawarte są w rozporządzeniu Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm., dalej jako:

rozporządzenie). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, zasądzając opłatę za

czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę

niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład adwokata w

przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty

stanowią stawki minimalne określone w przepisach rozporządzenia, a opłata nie

może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości

przedmiotu sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, na jakiej

podstawie Sąd Apelacyjny zasądził od ZUS koszty adwokackie w kwocie 1800 zł,

wobec czego można wskazać jedynie, że jeżeli chodzi o sprawy z zakresu

ubezpieczeń społecznych, rozporządzenie w § 12 ust. 2 przewiduje stawkę

minimalną wynoszącą 60 zł tylko dla spraw o świadczenia pieniężne z

ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego, z zastrzeżeniem, że w

postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym stawka ta nie może być niższa niż 120 zł

(§ 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia).Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie był

zwrot świadczeń pobranych z ubezpieczenia społecznego, zdaniem organu

rentowego, nienależnie. Z § 5 rozporządzenia wynika, iż wysokość stawek w

sprawach w nim nieokreślonych ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w

sprawach

o

najbardziej

zbliżonym

rodzaju.

Brak

motywów odnośnie

do

zasądzonych kosztów uniemożliwia stwierdzenie, czy Sąd Apelacyjny dla ich

określenia przyjął stawki minimalne w sprawach cywilnych o zapłatę (§ 6

rozporządzenia), czy w sprawach z zakresu prawa pracy o wynagrodzenie, bądź

odszkodowanie (§ 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia), w których wysokość stawki

minimalnej determinowania jest wartością przedmiotu sprawy. Niezależnie jednak

od tego, na jakiej podstawie ustalono koszty w wysokości 1800 zł, przyznać należy

rację skarżącemu, iż określone zostały z naruszeniem obowiązujących przepisów.

Sprawa

o

zwrot

świadczeń

z

ubezpieczenia

społecznego

jest

bowiem

zdecydowanie bliższa rodzajowo sprawie o przyznanie takich świadczeń niż

sprawie o zapłatę, wobec czego podstawę zasądzenia opłaty za czynności

adwokackie

powinny

stanowić

w

niej

minimalne

stawki

przewidziane

w

rozporządzeniu dla spraw z zakresu ubezpieczenia społecznego.

Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 394 1 § 3 w związku z art.

39815 § 1 k.p.c., postanowił jak w sentencji.