II USKP 141/21 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II USKP 141/21 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 marca 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Krzysztof Rączka‎SSN Krzysztof Staryk w sprawie z wniosku Z. Ż. ‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (…) Oddziałowi w W. ‎o rentę z tytułu niezdolności do pracy,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 15 marca 2022 r.,‎skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. akt III AUa (…), uchyla i zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy przyznaje od 12 października 2015 r. na stałe.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w (…), wyrokiem z dnia 14 listopada 2019 r., zmienił wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 kwietnia 2017 r. i przyznał Z. Ż. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 2 października 2015 r. na stałe.Orzeczenie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych. Pozwany decyzją z dnia 9 listopada 2015 r. odmówił ubezpieczonemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd pierwszej instancji, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, przyznał ubezpieczonemu prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od 2 października 2015 r. na stałe. Organ rentowy w apelacji zanegował fakt, że ubezpieczony utracił zdolność do jakiejkolwiek pracy.Sąd Apelacyjny dopuścił dowód z opinii uzupełniającej, w której biegła dokonała korekty swego stanowiska, bowiem zwrotu „całkowicie” użyła omyłkowo.

Ważąc pozostałe stwierdzone ograniczenia w możliwości wykonywania pracy w zawodzie kierowcy (choroba wieńcowa, dysfunkcja aparatu słuchu), uznano, że odwołujący się jest częściowo niezdolny do pracy od 2 października 2015 r. na stałe.Z tych przyczyn Sąd Apelacyjny orzekł z mocy art. 386 § 1 k.p.c.Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżył skargą kasacyjną pozwany w części dotyczącej ustalenia początkowej daty przyznania świadczenia, powołując się na naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 100 ust. 2 w związku z art. 129 ust. 1 i art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst:

Dz.U. z 2020 r., poz. 53, dalej ustawa emerytalna). Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy przez przyznanie ubezpieczonemu prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 12 października 2015 r. na stałe.W ocenie skarżącego, Sąd drugiej instancji wadliwe ustalił datę początkową świadczenia rentowego, bowiem ubezpieczony miał przyznane prawo do świadczenia rehabilitacyjnego do dnia 11 października 2015 r. W ten sposób doszło do naruszenia art. 100 ust. 2 ustawy emerytalnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się zasadna. Obecnie nie ulega wątpliwości stopień niezdolności do pracy skarżącego, a sporna pozostaje data rozpoczęcia pobierania świadczenia rentowego. Sąd powszechny dokonując zmiany decyzji organu rentowego przez przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, zobligowany jest do weryfikacji, czy spełnione są wszystkie warunki przyznania świadczenia (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 25 stycznia 2002 r., II UKN 788/00, OSNP 2003 nr 23, poz. 575; z dnia 7 października 2014 r., I UK 49/14, LEX nr 1538422).

W ramach systemu apelacji pełnej (Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę, a nie apelację) ten obowiązek dotyczył także Sądu Apelacyjnego, który o ile skrupulatnie przeprowadził postępowanie dowodowe i ustalił częściową niezdolność do pracy, o tyle stracił z pola widzenia fakt, że ubezpieczony do dnia 11 października 2015 r. pobierał świadczenie rehabilitacyjne (vide decyzja z dnia 18 marca 2015 r.). Wprawdzie prawo do renty powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych (art. 100 ust. 1 ustawy emerytalnej), to jednak, jeśli ubezpieczony pobiera zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wypłacane na podstawie Kodeksu pracy, prawo do renty powstaje z dniem zaprzestania pobierania tych świadczeń (art. 100 ust. 2 ustawy emerytalnej).

A zatem, jeżeli w dniu spełnienia wszystkich warunków do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy osoba uprawniona pobiera świadczenie rehabilitacyjne, to ustalone prawo do emerytury lub renty powstaje i może być realizowane z dniem zaprzestania pobierania tego świadczenia (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 7 kwietnia 2011 r., I UK 352/10, LEX nr 863945; z dnia 8 czerwca 2010 r., I UK 16/10, LEX nr 607441). W konsekwencji, przyznanie prawa do świadczenia wymaga ustaleń faktycznych również i w tej kwestii. Ich brak w zaskarżonym wyroku oznacza, że uzasadniony jest zarzut kasacyjny naruszenia art. 100 ust. 2 ustawy emerytalnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2019 r., II UK 512/17, LEX nr 2633099).Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39816 k.p.c. orzekł jak w sentencji.