Supreme Court dismisses appeal; worker's traffic violation was not sole cause of accident, allowing sick leave benefit.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the cassation appeal against a regional court ruling that denied the applicant's work accident sick leave benefit. The applicant argued that while he violated traffic rules, the other driver's improper conduct was an objective cause of the collision, meaning his fault was not exclusive. The court held that the prior criminal judgment establishing the applicant's intentional or grossly negligent act did not preclude the benefit because the other driver's behavior constituted a co-cause, preventing the violation from being the sole cause of the accident.
Legislator headnote
AI generatedArt. 21 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych; Art. 177 § 1 k.k.; If a worker's violation of safety regulations is not the sole cause of a work accident but rather a co-cause alongside the improper conduct of another participant, the worker retains the right to accident insurance benefits.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
II USK 382/24 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z odwołania J. B.przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Białymstokuo zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 16 grudnia 2025 r.,na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstokuz dnia 19 czerwca 2024 r., sygn. akt V Ua 8/24, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Białymstoku wyrokiem z 19 czerwca 2024 r., oddalił apelację J. B., od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z 19 grudnia 2023 r., którym oddalono jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Białymstoku z 21 maja 2021 r., odmawiającej wnioskodawcy prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od 31 października 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r. w wysokości 100% podstawy jego wymiaru. W uzasadnieniu ZUS wskazał, iż z posiadanej dokumentacji wynika, że w dniu 31 października 2020 r. odwołujący uległ wypadkowi przy pracy, jednakże stwierdzono, że wyłączną przyczyną tego wypadku było naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia.W sprawie nie było kwestionowane, że zdarzenie z 31 października 2020 r. było zdarzeniem nagłym i miało związek z pracą oraz że w jego wyniku ubezpieczony doznał uszczerbku na zdrowiu.
Jednakże w myśl art. 21 ust. 1 ustawy wypadkowej świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują ubezpieczonemu, gdy wyłączną przyczyną wypadków, o których mowa w art. 3, było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.Sąd Okręgowy podzielił bardzo szczegółowe rozważania poczynione przez Sąd Rejonowy oraz powołane przez ten Sąd poglądy wypracowane w orzecznictwie. Stanowisko Sądu pierwszej instancji zostało oparte na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym należycie ocenionych opiniach biegłych sporządzonych na potrzeby postępowania o sygn. akt VIII K 52/21.
Z opinii tych wynika, że do zderzenia pojazdów doszło wówczas, gdy J. B. wykonywał manewr skrętu w drogę prowadzącą do zabudowań posesji. Poruszanie się kierującego samochodem O. nie pozwalało mu na uniknięcie zdarzenia drogowego, tj. zderzenia z wykonującym manewr skrętu w lewo kierującym samochodem S. J. B. W świetle dokonanych ustaleń Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim stanął na stanowisku, że naruszenie przez oskarżonego J. B. reguł ostrożności w ruchu drogowym daje podstawy do przypisania oskarżonemu skutku w postaci zaistniałego wypadku, a w konsekwencji przypisania mu odpowiedzialności za czyn z art. 177 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w sprawie karnej VIII K 52/21 wyrokiem z 26 lipca 2023 r. warunkowo umorzył postępowanie wobec oskarżonego J.
B. na okres próby wynoszący 1 rok oraz zasądził od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego R. Ł. kwotę 4.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Wyrok uprawomocnił się w dniu 30 września 2023 r.Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną wniesioną przez J. B., w której „na podst. art. 3989 pkt. 4 k.p.c.” wskazano, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący argumentował, że „w niniejszej sprawie Sądy obu instancji z sposób oczywisty rażąco naruszyły art. 21 ust. 1 ustawy z 30 października 2022 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.
U. 2019, poz. 1205, ze zm.) niewłaściwie stosując ten przepis do ustalonego stanu faktycznego i w sposób oczywisty wadliwie kwalifikując zachowanie odwołującego się z 31 października 2020 r. W świetle ugruntowanego orzecznictwa Sądów sposób rozumienia tego przepisu nie może budzić wątpliwości, a stanowisko Sądów obu instancji stanowi oczywiste naruszenie prawa materialnego”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony.Skarżący nie wykazuje, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.).Wniosek nie podważa ustaleń faktycznych, na których oparto zaskarżony wyrok. W ocenie zarzutu materialnego zgłoszonej podstawy przedsądu wiążą zatem ustalenia stanu faktycznego na których oparto wyrok Sądu drugiej instancji.Wniosek pomija część podstawy faktycznej i materialnoprawnej, składającej się na podstawę zaskarżonego wyroku.Zdarzenie prócz tego, że było wypadkiem przy pracy, było też czynem z art. 177 § 1 k.k. Wypadek był zawiniony przez skarżącego.
W sprawie nie ustalono, iżby kierowca drugiego samochodu naruszył przepisy i przyczynił się do wypadku. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwaliła się wykładnia, że uprawniony nie traci prawa do świadczenia wypadkowego, jeżeli oprócz udowodnionego naruszenia przez niego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, wywołanego jego umyślnym lub rażąco niedbałym zachowaniem – przyczyną wypadku przy pracy (wypadku komunikacyjnego) było obiektywnie nieprawidłowe (niewłaściwe) zachowanie innego uczestnika zdarzenia, choćby niezawinione.
Jeśli zatem zachowanie poszkodowanego pracownika będącego sprawcą wypadku drogowego nie stanowiło wyłącznej przyczyny wypadku, a tylko przyczyniło się do powstania tego zdarzenia (stanowiło jego współprzyczynę), to pracownik nie jest pozbawiony prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 3 grudnia 2013 r., II UK 169/13, LEX nr 1421810; z 9 czerwca 2016 r., III UK 158/15, LEX nr 2124045 oraz z 21 listopada 2018 r., I PK 156/17, LEX nr 2634550). W tej sytuacji pojawienie się jakiejkolwiek współprzyczyny wypadku wyklucza negatywne konsekwencje, jakie płyną w odniesieniu do ubezpieczonego z treści art. 21 ust. 1 ustawy wypadkowej.
Dlatego, w sprawach dotyczących wypadków przy pracy tak ważne pozostają ustalenia faktyczne, bo przecież prawo materialne stosuje się do określonego stanu sprawy.Współprzyczynienia w sprawie nie ustalono. Zwrócił na to uwagę Sąd pierwszej instancji i potwierdził to Sąd drugiej instancji.Obecna sprawa cywilna (art. 1 k.p.c.) ma w części swoje odbicie w sprawie karnej, która mogła składać się na materiał sprawy (art. 382 k.p.c.). Sąd Najwyższy związany jest ustaleniami stanu faktycznego stanowiącymi podstawę zaskarżonego wyroku (art. 39813 § 2 k.p.c.).
Wprawdzie wyrok warunkowo umarzający postępowanie nie jest wyrokiem skazującym i dlatego nie wiąże wprost w sprawie cywilnej (art. 11 k.c.), to jednak w systemie prawa karnego prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie przesądza o popełnieniu przestępstwa (art. 1 § 1 k.k.). Wówczas nie można twierdzić, że sprawca nie popełnił czynu bez swojej winy albo że społeczna szkodliwość czynu nie jest wyższa niż znikoma (art. 1 § 2 k.k.). Nie budzą też wątpliwości okoliczności popełnienia przestępstwa (art. 66 § 1 k.k.).Sprawa karna dotycząca wypadku komunikacyjnego (art. 177 § 1 k.k.) i wynikający z niej wyrok warunkowo umarzający postępowanie ma znaczenie w ocenie wyłączenia prawa do świadczenia z art. 21 ust. 1 ustawy z 30 października 2022 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych i dlatego nie mogła być pominięta w tej sprawie.Uprawnione jest zatem stwierdzenie, że skarżący nie wykazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). [a.ł]