II URN 12/94 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 7 kwietnia 1994 r.

II URN 12/94

Ocena inwalidztwa osoby, u której stwierdzono różnorodne schorzenia

wymaga łącznej opinii biegłych lekarzy sądowych, która powinna też uwzględniać wpływ tych schorzeń na zdolność do dotychczasowego zatrudnienia

(art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym

pracowników i ich rodzin - Dz. U. Nr 40, poz. 263 ze zm.).

Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Krzysztof Kolasiński

(sprawozdawca), Stefania Szymańska,

Sąd Najwyższy przy udziale prokuratora Iwony Kaszczyszyn, po rozpoznaniu

w dniu 7 kwietnia 1994 r. sprawy z wniosku Jana W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o rentę inwalidzką, na skutek rewizji nadzwyczajnej

Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20

października 1993 r. [...],

u c h y l i ł zaskarżony wyrok oraz poprzedzający go wyrok Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 20 lipca

1993 r., [...] i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Jan W., urodzony w 1937 r., zwrócił się w styczniu 1992 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w Z. z wnioskiem o przyznanie renty inwalidzkiej.

Obwodowa Komisja Lekarska do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w Zabrzu orzeczeniem z dnia 4 marca 1992 r. zakwalifikowała go do II grupy inwalidów z ogólnego

stanu zdrowia. Komisja stwierdziła stan po złamaniu obydwu podudzi i utrzymującą

się dysfunkcję kończyn, zespół pozaskrzepowy, pourazowy kończyny dolnej prawej,

przepuklinę pachwinową prawostronną. Inwalidztwo spowodowane stanem narządu

ruchu istnieje u Jana W. od daty złożenia wniosku. Orzeczenie to zakwestionował

Wojewódzki Inspektor Orzecznictwa Inwalidzkiego z uwagi na to, że wnioskodawca

uległ wypadkowi, który spowodował urazy kończyn dolnych już w 1973 r., a od tej

pory pracował. Orzeczenie nie wyjaśnia co powoduje obecnie całkowitą niezdolność

do pracy. Wojewódzka Komisja do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w Z. orzeczeniem z dnia 3 czerwca 1992 r. odmówiła zaliczenia Jana W. do jakiejkolwiek grupy

inwalidów. Komisja ustaliła, że stan po złamaniu podudzi i przepuklina pachwinowa

nieznacznego stopnia nie uzasadniają żadnych przeciwwskazań do zatrudnienia. Na

podstawie tego orzeczenia komisji lekarskiej Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. decyzją z dnia 8 czerwca 1992 r. odmówił Janowi W. przyznania renty

inwalidzkiej.

W odwołaniu od tej decyzji z dnia 22 czerwca 1992 r. Jan W. podnosił, że jest

inwalidą, co stwierdziła pierwsza komisja lekarska. Następstwa wypadku z 1973 r., w

którym doznał on trwałego uszkodzenia kończyn nasilają się z wiekiem, cierpi też na

inne schorzenia, a mianowicie reumatyczne, wzroku, słuchu itp. Wnioskodawca

ukończył 56 lat i przepracował 37 lat, a z tego 13 lat pod ziemią.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy I Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach

przeprowadził dowód z opinii biegłych lekarzy ortopedy, chirurga, internisty, specjalisty chorób oczu i laryngologa. Na tej podstawie Sąd Wojewódzki w Katowicach

wyrokiem z dnia 20 lipca 1993 r. oddalił odwołanie. Sąd ustalił, że istniejące u Jana

W. odchylenia od stanu prawidłowego umożliwiają wykonywanie dotychczasowego

zatrudnienia w charakterze ślusarza pod ziemią i nie uzasadniają zakwalifikowania

go do żadnej z grup inwalidów.

W rewizji od tego wyroku Jan W. zarzucił, iż badania biegłych lekarzy nie były

kompletne. Na dowód tego załączył wynik badań z Poradni Chorób Zawodowych w

Z. z 8 czerwca 1993 r., w którym stwierdza się u badanego rozedmę płuc i zwyrodnienie mięśnia sercowego.

Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyrokiem z dnia 20 października 1993 r. oddalił rewizję. Sąd Apelacyjny stwierdził, iż wnioskodawca został poddany w postępowaniu przed Sądem Wojewódzkim wszechstronnym badaniom biegłych sądowych, w zakresie wszelkich dolegliwości na które

się skarżył. Nowe zaświadczenie lekarskie, na które powołał się Jan W. w rewizji

wyroku także nie podważa ustalonej oceny jego stanu zdrowia. Poświadcza ono

bowiem, że u badanego nie stwierdzono pylicy, a kontrolne badanie przewiduje się

za dwa lata.

Minister Sprawiedliwości w rewizji nadzwyczajnej z 7 marca 1994 r. zarzucił

zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 3 § 2 k.p.c. oraz art. 23, 24, i 32 ustawy z

14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr

40, poz. 267 ze zm.) oraz art. 12 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin. Rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i

poprzedzającego go wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Katowicach z dnia 20 lipca 1993 r. i przekazanie sprawy temu

Sądowi do ponownego rozpoznania. W rewizji nadzwyczajnej wywodzi się, iż lekarze

biegli sądowi stwierdzili u Jana W. liczne zmiany chorobowe i stan po wielu urazach,

a mimo to Sąd Apelacyjny nie uznał za celowe uzupełnić materiał dowodowy zgodnie z wnioskami dowodowymi zgłoszonymi przez Jana W. w piśmie procesowym z

dnia 2 sierpnia 1993 r. Należało zasięgnąć opinii biegłych lekarzy specjalistów neurologa i chorób płucnych, a następnie zażądać wydania przez biegłych lekarzy

łącznej końcowej opinii z uwzględnieniem wszystkich przeprowadzonych badań

specjalistycznych. Wnioskodawca wykonywał w ostatnim dziesięcioleciu prace

fizyczne, pod ziemią w kopalniach węgla kamiennego i do tego rodzaju zatrudnienia

należy odnieść ocenę jego zdolności do wykonywania zatrudnienia. Praca górnika

wymaga pełnej zdolności fizycznej i do tych wymogów pracy górnika dołowego

należało odnieść ocenę stopnia ograniczenia zdolności do pracy wnioskodawcy,

jeżeli nie powstało ono później niż 18 miesięcy po zaprzestaniu wykonywania pracy

górniczej.

Sąd Najwyższy ustalił, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.

Sąd Apelacyjny rażąco naruszył prawo odmawiając przeprowadzenia dowodu

z opinii biegłych lekarzy neurologa i chorób płucnych mimo przedstawienia przez

wnioskodawcę wyników badań Poradni Wewnętrznej Chorób Zawodowych w Z. z

dnia 14 czerwca 1993 r. stwierdzających kolejne choroby dotychczas u niego nie

rozpoznane, a mianowicie rozedmę płuc i zwyrodnienie mięśnia sercowego.

Stwierdzenie u wnioskodawcy licznych chorób i stanów pourazowych przemawia za

przeprowadzeniem zbiorczej oceny jego stanu zdrowia, z uwzględnieniem wyników

wszystkich badań specjalistycznych. Ocenę inwalidztwa Jana W. należy odnieść do

wymogów pracy górniczej, którą on ostatnio wykonywał, a kwestię ewentualnego

prawa do renty inwalidzkiej górniczej do tego czy inwalidztwo powstało w czasie

pracy górniczej (art. 12 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników). Gdyby okazało się, że wnioskodawca warunku tego nie spełnia ze względu za zaprzestanie tej

pracy i pobierania zasiłku dla bezrobotnych jego roszczenie Sąd powinien ocenić w

świetle przepisów art.32, 33 ustawy z 14 grudnia 1982 r. o z.e.p. Czas pobierania

zasiłku dla bezrobotnych jest bowiem dla świadczeń emerytalno - rentowych

traktowany jak okres zatrudnienia (art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 października 1991

r. o zatrudnieniu i bezrobociu - Dz. U. Nr 106, poz. 457 ze zm.).

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 422 § 2 k.p.c. orzekł jak w

sentencji.