II UO 1/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UO 1/12

POSTANOWIENIE

Dnia 19 marca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Maciej Pacuda (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Bogusław Cudowski

SSN Beata Gudowska

w sprawie z wniosku K. G.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o rentę z tytułu niezdolności do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 marca 2012 r.,

skargi wnioskodawcy o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem

Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2011 r., sygn. akt II UZ 26/11,

odrzuca skargę.

UZASADNIENIE

Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2011 r., wydanym w

sprawie II UZ 26/11, oddalił zażalenie wniesione przez ubezpieczonego K. G. od

postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 31 stycznia 2011 r., odrzucającego jako

spóźnioną skargę ubezpieczonego o wznowienie postępowania zakończonego

wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 19 grudnia 2005 r.

W piśmie procesowym z dnia 25 stycznia 2012 r. ubezpieczony K.G.,

reprezentowany

przez

swojego

pełnomocnika,

powołując

jako

podstawę

wznowienia art. 401 pkt 1 k.p.c. (w związku z art. 48 § 3 k.p.c. i art. 413 k.p.c.), art.

401 pkt 2 k.p.c. (w związku z art. 379 pkt 1 k.p.c.) oraz art. 403 § 2 k.p.c., a nadto

wskazując na obrazę: art. 39813 § 1 k.p.c., art. 39814 k.p.c., art. 39819 k.p.c. i art.

114 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 4 – 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o

emeryturach i rentach z FUS, zawarł skargę o wznowienie postępowania

zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2011 r., II UZ

26/11, w której domagał się:

1. wznowienia postępowania zakończonego wymienionym postanowieniem

Sądu Najwyższego,

2. wyłączenia SSN J. K. za składu sądu orzekającego przy rozpoznawaniu

zażalenia ubezpieczonego, zgodnie z art. 48 § 3 k.p.c.,

3. uchylenia w sprawie wyroków sądowych pierwszej i drugiej instancji,

umorzenia postępowania sądowego i przekazania sprawy organowi

rentowemu do rozpoznania,

4. zasądzenia od pozwanego na rzecz ubezpieczonego kosztów postępowania

i zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Nie

może

ulegać

wątpliwości

fakt,

iż

podstawowym

żądaniem

sformułowanym przez ubezpieczonego w wyżej opisanej skardze jest żądanie

wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu

Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2011 r., wydanym w sprawie II UZ 26/11. Należy

zatem stwierdzić, że żądanie to winno zostać ocenione z uwzględnieniem

przepisów zawartych w dziale VI Kodeksu postępowania cywilnego (art. 399 – 4161

k.p.c.). Zgodnie z art. 399 § 1 k.p.c. w wypadkach przewidzianych we

wspomnianym dziale VI Kodeksu postępowania cywilnego można natomiast żądać

wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem.

Stosownie do § 2 wymienionego przepisu, wprowadzonego ustawą z dnia 22

grudnia 2004 r. nowelizującą Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr

13, poz. 98), postępowanie może być wznowione również w razie zakończenia go

postanowieniem, jednakże wyłącznie na podstawie określonej w art. 401 1 k.p.c.

Wskazana regulacja oznacza, że instytucja wznowienia postępowania dotyczy co

do zasady jedynie prawomocnych wyroków, natomiast postanowień tylko wówczas,

gdy podstawę skargi stanowi art. 4011 k.p.c., zgodnie z którym można żądać

wznowienia postępowania również w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł

o

niezgodności

aktu

normatywnego

z

Konstytucją,

ratyfikowaną

umową

międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.

Cytowany art. 399 § 2 k.p.c. zawiera zatem wyjątek od ogólnej zasady określającej

zakres przedmiotowy skargi o wznowienie postępowania. W myśl powszechnie

przyjętych zasad wykładni przepisów prawa norma zawierająca wyjątek od zasady

nie może być jednakże interpretowana w sposób rozszerzający, ani też stosowana

w drodze analogii do innych sytuacji niż w niej przewidziane. Z tych przyczyn za

niedopuszczalną należy uznać taką wykładnię art. 399 k.p.c., która dopuszczałaby

możliwość wznowienia postępowania w każdej sprawie, także zakończonej

prawomocnym postanowieniem, które zostało wydane na podstawie aktu

normatywnego, w stosunku do którego Trybunał Konstytucyjny nie orzekł o jego

niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą

(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 19 października 2007 r., I CO 8/07,

LEX nr 457745 oraz z dnia 18 kwietnia 2011 r., III UZ 5/11, LEX nr 966821).

Przedmiotem skargi wniesionej przez ubezpieczonego jest, co już wyżej

zostało podniesione, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2011 r.

Zdaniem Sądu Najwyższego ocena treści owej skargi przez pryzmat treści art. 399

§ 2 k.p.c. musi prowadzić do wniosku, że przepis ten nie może znaleźć

zastosowania

w

rozpoznawanej

sprawie.

Po

pierwsze

dlatego,

że

sam

ubezpieczony nie wskazał art. 4011 k.p.c. jako podstawy prawnej swej skargi, gdyż

oparł ją na podstawie art. 401 pkt 1 i 2 k.p.c. oraz art. 403 § 2 k.p.c. Poza tym nie

może budzić jakichkolwiek wątpliwości fakt, iż zaskarżone postanowienie Sądu

Najwyższego nie zostało wydane na podstawie aktu normatywnego, którego

niezgodność z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą

stwierdził Trybunał Konstytucyjny. Podstawę prawną wymienionego orzeczenia

stanowiły bowiem przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, a w szczególności

art. 407 § 1 k.p.c., art. 410 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 §

k.p.c.,

których

zgodność

z

Konstytucją

międzynarodowymi nigdy nie była kwestionowana.

lub

ratyfikowanymi

umowami

W przedstawionej sytuacji, ocena dopuszczalności skargi wniesionej przez

ubezpieczonego musi być dokonywana wyłącznie przez pryzmat art. 399 § 1 k.p.c.,

a ten przepis daje możliwość żądania wznowienia tylko takiego postępowania, które

zostało zakończone prawomocnym wyrokiem.

Kierując się przedstawionymi argumentami oraz opierając się na treści

art. 410 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał, że skarga ubezpieczonego jako

niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Z tych względów orzekł zatem, jak w

sentencji.