II UKN 664/00 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UKN 664/00

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 grudnia 2001 r.

Sąd Najwyższy – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie następującym:

Przewodniczący SSN Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca)

Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar

Roman Kuczyński

Protokolant Anna Pęśko

po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2001 r.

sprawy z wniosku Z. K.

przeciwko K. Spółce Akcyjnej – Kopalni Węgla Kamiennego „(…)” w R.

o zadośćuczynienie i rentę wyrównawczą

na skutek kasacji strony pozwanej

od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)

z dnia 25 lutego 2000 r., sygn. akt III APa (…)

1. o d d a l a kasację.

2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda 1.500 zł (tysiąc

pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Powód Z. K. wnosił o zasądzenie od pozwanego K. S.A. – Kopalni Węgla

Kamiennego „(…)” w R. zadośćuczynienia w kwocie 5.000 zł. oraz renty

wyrównawczej od 1 sierpnia 1995 r.

Pozwany wniósł o oddalenie powództwa.

Wyrokiem z dnia 28 lipca 1999 r. IX P (…) Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych od pozwanego na rzecz powoda zadośćuczynienie w kwocie 5.000 zł,

skapitalizowaną rentę wyrównawczą z odsetkami od 31 sierpnia 1998 r. i bieżącą

rentę wyrównawczą. Sąd ustalił, że powód jako pracownik pozwanego w dniu 8

grudnia 1994 r. został skierowany do akcji ratowniczej po wstrząsie w kopalni. Na

terenie objętym akcją panowała atmosfera napięcia, stresu i nerwowości. Powód

wynosił na rękach zwłoki kolegów, przy czym odbywało się to w ciemności a droga

prowadziła pod górę. Po tym zdarzeniu powód poczuł się źle i od 12 grudnia 1994 r.

przebywał na zwolnieniu lekarskim. Od 18 lutego 1995 r. leczył się na Oddziale

Psychiatrycznym Szpitala (…) w B., gdzie rozpoznano zespół urojeniowy

prawdopodobnie na podłożu schizofrenii. Biegły lekarz psychiatra stwierdził u

powoda schizofrenię paranoidalną. Jest to wprawdzie schorzenie samoistne jednak

w oparciu o znajomość mechanizmów etiologicznych uznaje się powszechnie, że u

osób predysponowanych do zachorowania na schizofrenię paranoidalną wystąpienie

objawów tej choroby może się mieszać z przygodnym urazem psychicznym na

zasadzie tzw. mechanizmu spustowego. W oparciu o tą opinię Sąd uznał, że

zdarzenie z dnia 8 grudnia 1994 r. przyczyniło się do rozwoju choroby i wystąpienia

objawów klinicznych. Przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia Sąd wziął pod

uwagę utratę zdrowia powoda w młodym wieku. Renta wyrównawcza została

ustalona w oparciu o opinię biegłego. Sąd nie uwzględnił zarzutu przedawnienia

wobec ustalenia, że powód dowiedział się o szkodzie w dniu 7 lipca 1995 r., kiedy to

stwierdzono inwalidztwo III grupy.

Apelacja pozwanego od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego

– Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w (…) z dnia 25 lutego 2000 r. III APa (…).

Sąd Apelacyjny uznał za nieuzasadniony zarzut przedawnienia roszczeń powoda,

gdyż biegu okresu przedawnienia nie można liczyć od dnia 18 lutego 1995 r., kiedy

podczas leczenia szpitalnego rozpoznano schizofrenię paranoidalną. Sam fakt

stwierdzenia schorzenia nie jest równoznaczny z dowiedzeniem się o szkodzie skoro

dopiero w wyniku tej choroby stosunek pracy uległ rozwiązaniu z dniem 21 lipca

1995 r. po wyczerpaniu okresu zasiłkowego a w dniu 7 lipca 1995 r. powód został

uznany za inwalidę III grupy. Sąd Apelacyjny podzielił także stanowisko Sądu

pierwszej instancji w kwestii istnienia związku przyczynowego między udziałem

powoda w akcji ratowniczej w pozwanej kopalni a jego zachorowaniem na

schizofrenię paranoidalną bowiem związek taki wynika z opinii biegłego lekarza

psychiatry.

Wyrok ten zaskarżył kasacją pozwany i wskazując jako podstawę kasacji naruszenie

prawa materialnego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy

Sądowi Apelacyjnemu w (…) do ponownego rozpoznania. Zdaniem wnoszącego

kasację naruszony został przepis art. 442 § 1 KC przez przyjęcie, że powód

dowiedział się o schizofrenii paranoidalnej w dacie wydania orzeczenia o

inwalidztwie III grupy podczas, gdy powód dowiedział się o swojej chorobie w trakcie

leczenia szpitalnego. Naruszony został także przepis art. 361 § 1 KC przez przyjęcie,

że istnieje normalny związek przyczynowy między chorobą powoda a zdarzeniem,

jakie miało miejsce 8 grudnia 1994 r. Ponadto naruszone zostały przepisy art. 444 §

2 i 445 § 2 KC wobec pominięcia faktu, że powód od dnia 21 lipca 1995 r. był

niezdolny do pracy na stanowisku górnika z powodu choroby samoistnej –

nadciśnienia tętniczego, zatem utrata zdolności do pracy nie nastąpiła z przyczyn

leżących po stronie pozwanego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja pozwanego została oparta wyłącznie

na pierwszej podstawie określonej w art. 3931 KPC – naruszeniu prawa materialnego

przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Z treści niezbyt jasno

sformułowanych zarzutów można wnioskować, że dotyczą one zastosowania przez

Sąd przepisów art. 361 § 1 i 444 § 2 KC oraz 445 § 1 KC (mylnie wskazanego jako

445 § 2 KC) w sytuacji, gdy przepisy te nie miały zastosowania a także

niezastosowania art. 442 § 1 KC w sytuacji, gdy roszczenie powoda uległo

przedawnieniu.

Na

uzasadnienie

błędnego

zastosowania

przepisów

prawa

materialnego wskazuje się fakty, które w zaskarżonym wyroku nie zostały uznane za

ustalone. Powoływanie się na to, że wskazany przepis prawa materialnego miałby

zastosowanie lub nie powinien być stosowany, gdyby został ustalony odmienny stan

faktyczny, przesądza o bezzasadności kasacji. Ustalenia faktyczne mogą być

bowiem skutecznie kwestionowane tylko w przypadku, gdyby przedstawiono zarzut,

że zapadły z naruszeniem przepisów postępowania.

Kasacja, która nie zawiera zarzutu naruszenia przepisów postępowania, nie mogłaby

zostać uwzględniona nawet w sytuacji, gdyby ustalenia co do daty dowiedzenia się

powoda o szkodzie, związku przyczynowego między działalnością pozwanego

zakładu pracy a zachorowaniem powoda oraz co do przyczyn utraty zdrowia i

zdolności do pracy były dokonane w sposób dowolny bez oparcia w materiale

dowodowym. W tej sprawie wszystkie te okoliczności zostały ustalone z powołaniem

się na dowody, z którymi wnoszący kasację polemizuje. W przypadku oparcia kasacji

tylko na podstawie naruszenia prawa materialnego Sąd Najwyższy oceniając

prawidłowość zastosowania przepisów związany jest stanem faktycznym ustalonym

w zaskarżonym wyroku. W ustalonym stanie faktycznym nie było podstaw do

zastosowania art. 442 § 1 KC, skoro pozew został wniesiony przed upływem

trzyletniego terminu od dowiedzenia się powoda o szkodzie. Odpowiedzialność

pozwanego została oceniona stosownie do treści art. 361 § 1 KC, skoro

następstwem

czynu

niedozwolonego

pozwanej

(ryzyka

prowadzenia

przedsiębiorstwa) była utrata zdrowia przez powoda. W konsekwencji prawidłowo

zostały zastosowane przepisy art. 444 § 2 i 445 § 1 regulujące sposób naprawienia

szkody przez osobę, która czynem niedozwolonym doprowadziła poszkodowanego

do rozstroju zdrowia.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy w oparciu o przepis art. 393 12 KPC oddalił kasację

jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.