II UKN 60/98 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 19 maja 1998 r.

II UKN 60/98

Kasacja zawierająca zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego

nieadekwatnego do przedmiotu sporu podlega oddaleniu.

Przewodniczący SSN: Maria Mańkowska, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski

(sprawozdawca), Stefania Szymańska.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 1998 r. sprawy z wniosku Rudolfa G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w C. o ustalenie

daty prawa do renty inwalidzkiej, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu

Apelacyjnego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 28

października 1997 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyrokiem z dnia 18 czerwca 1997 r. [...] wydanym po ponownym rozpoznaniu sprawy,

oddalił odwołanie Rudolfa G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału

w C. z dnia 3 listopada 1995 r., odmawiającej wnioskodawcy prawa do renty

inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej od 1977r., czyli za okres poprzedzający

przyznanie jej począwszy od dnia 24 czerwca 1993 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd Wojewódzki podał, że żądanie swoje opiera wnioskodawca na prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Mysłowicach z dnia 24 czerwca

1993 r. [...], który ustalił, że „schorzenie Rudolfa G. w postaci uszkodzenia słuchu

jest chorobą zawodową powstałą w czasie zatrudnienia w Kopalni Węgla Kamiennego „B.” w B.”. Na tej podstawie oraz w oparciu o orzeczenia Obwodowej i Wojewódzkiej Komisji do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w C., organ rentowy przyznał wnioskodawcy prawo do renty inwalidzkiej trzeciej grupy z tytułu choroby zawodowej od

dnia 24 czerwca 1993 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 31 maja

1996 r. [...] uchylił jednak wyrok Sądu pierwszej instancji z dnia 16 stycznia 1996 r.

[...] stwierdzając, że z uwagi na treść art. 99 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) bezzasadne pozostaje wprawdzie żądanie ustalenia prawa do renty inwalidzkiej od 1977

r., ale w świetle tego przepisu doniosłe jest zbadanie, czy inwalidztwo wnioskodawcy

istniało w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie w sierpniu 1993 r.

wniosku o świadczenie .

Oddalając ponowne odwołanie wnioskodawcy, Sąd Wojewódzki powołał się

na dowód z dwóch niezależnych opinii biegłych lekarzy - specjalistów z zakresu laryngologii: dr Violetty S. i dr Janiny K. Szczególnie opinia biegłej J. K. bardzo starannie wnikliwie i fachowo przeanalizowała kompleksowo cały materiał dotyczący

zawodowego schorzenia ubezpieczonego i stwierdziła w konkluzji, że badania przeprowadzone u niego w 1989 i 1990 r. wykazały społeczną wydolność słuchu, więc

inwalidztwo z tytułu choroby zawodowej powstało nie wcześniej niż od czerwca 1993

r. Biegła wskazała na sprzeczności w wynikach badań i opiniach laryngologów, których wnioski wskazują niekiedy wręcz na pozazawodową przyczynę niedosłuchu

wnioskodawcy, tzn. ubytki spowodowane wiekiem, czy chorobą ucha środkowego,

bez związku z narażeniem na hałas. Mając na względzie prawomocny wyrok Sądu

Pracy, biegła na podstawie analizy wszystkich dotychczasowych badań i opinii medycznych stwierdziła w konkluzji, że brak podstaw do tego, aby inwalidztwo z tytułu

choroby zawodowej wiązać z okresem wcześniejszym niż czerwiec 1993 r. Sąd Wojewódzki podkreślił, że do podobnego wniosku prowadzi opinia biegłej V. S., nawet

jeśli nie jest tak szczegółowo i wnikliwie umotywowana.

Apelację wniesioną od tego orzeczenia przez ubezpieczonego, oddalił Sąd

Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyrokiem z dnia 28

października 1997 r. [...]. Akcentując wyjątkową wnikliwość i staranność rozpoznania

sprawy w pierwszej instancji oraz podzielając w całej rozciągłości prawną kwalifikację

zebranego materiału dowodowego, Sąd Apelacyjny zauważył, że już pierwszym

swym orzeczeniem w niniejszej sprawie przesądził, iż ubezpieczony nie może żądać

renty inwalidzkiej od 1977 r. Przedmiotem ponowionego postępowania przed Sądem

Wojewódzkim była zatem tylko kwestia, czy ubezpieczony pozostawał inwalidą w

okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku w sierpniu 1993 r., czyli

od 1 maja tego roku. Wynik tego postępowania jest dla zainteresowanego jednoz-

nacznie negatywny. Dowody leczenia laryngologicznego przed i po 1977 r. nie mają

dla sprawy żadnego znaczenia, gdyż orzeczenie o inwalidztwie wymaga takiego nasilenia choroby, że chory staje się niezdolny do zatrudnienia. Tymczasem stwierdzenie choroby zawodowej (kwestionowane zresztą przez biegłą V. S.) w stopniu

uzasadniającym trzecią grupę inwalidztwa można wiązać jedynie z wyrokiem Sądu

Pracy z 24 czerwca 1993 r.

Kasację od powyższego wyroku wniósł w imieniu ubezpieczonego jego pełnomocnik, zarzucając naruszenie art. 18 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z

1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.) przez „przyjęcie, że choroba zawodowa powstała u

powoda w 1993 r., mimo że powód wykazał, iż jego inwalidztwo powstało w roku

1977”, a także naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik

sprawy w szczególności przez „nieuwzględnienie, że powód jest inwalidą II grupy od

roku 1977, nie jest zdolny do wykonywania żadnej pracy, natomiast od roku 1990

jako inwalida I grupy” i domagając się na tej podstawie uchylenia zaskarżonego

orzeczenia oraz przekazania sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania, przy uwzględnieniu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej

podniesiono, że „powód” był w KWK „B.” zatrudniony jako elektryk od 1939 do 1972

r., pracując w szkodliwych warunkach nadmiernego hałasu. Z uwagi na stale pogłębiający się niedosłuch, „powód” został w 1977 r. zmuszony do przerwania pracy jako

inwalida II, a od 1990 r. jako inwalida I grupy. Ten okres jego choroby w rozumieniu

ustawy wypadkowej należy uznać za okres, w którym powstało inwalidztwo, tj. od

1977 r., a nie - jak to przyjęły Sądy obu instancji - od 1993 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu [...]. Sąd Najwyższy rozpoznaje

bowiem kasację w jej granicach, wyznaczonych w szczególności przez przytoczone

podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 39311 KPC). Tymczasem przedmiotowa skarga

formułuje wprawdzie zarzut naruszenia przepisów postępowania, ale zarzutu tego wbrew wymaganiom art. 3933 KPC - nie konkretyzuje przez wskazanie, jakie to

przepisy zostały rzekomo naruszone, na czym naruszenie to miałoby polegać i w

czym wyraża się jego hipotetyczny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu próba

kwestionowania ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wydania zaskarżonego

wyroku, które są dla Sądu Najwyższego wiążące (art. 39315 KPC), nie ma

jakiejkolwiek doniosłości.

Kasacyjna kontrola zaskarżonego wyroku musi się zatem ograniczyć do zarzutu naruszenia przepisu art. 18 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach

z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r.

Nr 30, poz. 144 ze zm.). Przepis ten w brzmieniu obowiązującym przed jego zmianą,

dokonaną ustawą z dnia 28 czerwca 1996 r. o zmianie niektórych ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym i o ubezpieczeniu społecznym (Dz.U. Nr 100, poz. 461), stanowił, że pracownikowi, który wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej został zaliczony do jednej z grup inwalidów, przysługuje renta inwalidzka (obecnie stała

albo okresowa renta z tytułu niezdolności do pracy). Skarżący nawet nie próbuje sugerować, że Sąd drugiej instancji dokonał błędnej wykładni tego przepisu. Teoretycznie możliwy byłby zatem tylko zarzut niewłaściwego zastosowania powołanego

przepisu, ale on jest praktycznie także wykluczony, gdyż renta inwalidzka z tytułu

choroby zawodowej została skarżącemu przyznana. Przedmiotem sporu w niniejszej

sprawie nie była zresztą kwestia nabycia uprawnienia do wspomnianej renty, lecz

wyłącznie data jego nabycia, co uregulowane jest w zupełnie innych przepisach,

które nie zostały skądinąd również naruszone. Natomiast kasacja powołująca się na

naruszenie przepisu prawa materialnego całkowicie nieadekwatnego do przedmiotu

sporu musi oczywiście zostać oddalona i tak też orzekł Sąd Najwyższy na podstawie

art. 39312 KPC.