II UKN 597/00 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 8 listopada 2001 r.

II UKN 597/00

Od dnia ogłoszenia upadłości nie przysługują odsetki, niezależnie od

tego jak długo trwało opóźnienie spełnieniu w świadczeniu i czy wierzytelność

została spłacona jednorazowo, czy w ratach (art. 33 rozporządzenia Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe,

jednolity tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.).

Przewodniczący SSN Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Beata Gudowska, Roman Kuczyński.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2001 r. sprawy z powództwa Zofii Ś. przeciwko Syndykowi Masy Upadłości - Rejonowego Przedsiębiorstwa

Przetwórczego Przemysłu Paszowego „B.” w K. o zapłatę, na skutek kasacji powódki

od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 28 marca 2000 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

Powódka Zofia Ś. wnosiła o zasądzenie od pozwanego Rejonowego Przedsiębiorstwa Przetwórczego Przemysłu Paszowego „B.” w K. w upadłości kwoty

25.165, 48 zł jako odsetek od wypłaconego z opóźnieniem odszkodowania z tytułu

śmierci męża.

Syndyk masy upadłościowej wniósł o oddalenie powództwa.

Wyrokiem z dnia 30 września 1999 r. [...] Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie oddalił powództwo. Sąd ustalił, że w dniu 2 kwietnia

1990 r. mąż powódki poniósł śmierć w wyniku wypadku przy pracy w pozwanym

przedsiębiorstwie. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 1993 r. została ogłoszona

upadłość tego przedsiębiorstwa. Powódka zgłosiła swoją wierzytelność z tytułu odszkodowania 3 października 1993 r. Wierzytelność w kwocie 30.000 zł została wypłacona w trzech ratach w marcu, kwietniu i maju 1995 r. Zgodnie z art. 33 rozporzą-

dzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe (jednolity tekst:Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.) odsetki od wierzytelności przypadających od upadłego nie biegną w stosunku do masy od daty ogłoszenia upadłości. Skoro powódka zgłosiła wierzytelność po ogłoszeniu upadłości żądanie odsetek jest nieuzasadnione.

Apelacja powódki od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 28 marca 2000 r.

[...]. Sąd Apelacyjny uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji i podzielił jego pogląd prawny.

Wyrok ten zaskarżyła kasacją powódka i wskazując jako podstawę kasacji naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 33 rozporządzenia

Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe

podczas, gdy miał zastosowanie przepis art. 481 § 1 KC, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania ewentualnie o zmianę obu wyroków i zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty odsetek żądanej w pozwie. W kasacji podniosła, że

domagała się w niniejszej sprawie odsetek od kwoty 30.000 zł., która to kwota powinna być jej zdaniem wypłacona jednorazowo a nie ratalnie. Dług z tytułu odsetek

obciąża samego syndyka a nie masę upadłościową, gdyż samowolnym postępowaniem syndyk naraził powódkę na straty finansowe.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przepis art. 481 § 1 KC jest ogólnym przepisem zobowiązującym dłużnika do

zapłaty odsetek w wypadku opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego. Natomiast przepis art. 33 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe jako przepis szczególny nie przewiduje odsetek ani za opóźnienie ani za zwłokę w spełnieniu świadczenia pieniężnego w sytuacji, gdy ogłoszono upadłość dłużnika od daty ogłoszenia upadłości. Podniesiony w

kasacji zarzut, że przepis ten nie ma zastosowania, oparty jest na twierdzeniu, że

zobowiązanie dotyczy samego syndyka a nie masy upadłościowej. Zarzut ten jest

bezzasadny bowiem zarówno w pozwie jak i w toku postępowania powódka żądała

zapłaty odsetek od wypłaconego odszkodowania w kwocie 30.000 zł. Żądanie to zostało powtórzone w kasacji. Powołany w kasacji przepis art. 481 § 1 KC nie przewi-

duje samodzielnego zobowiązania z tytułu odsetek, przysługują one tylko od sumy

świadczenia, które do dnia jego wymagalności nie zostało spełnione. Dłużnikiem jest

zawsze zobowiązany do spełnienia świadczenia głównego. W przypadku odpowiedzialności z tytułu czynu niedozwolonego zobowiązanym do świadczenia jest ten, kto

wyrządził szkodę. Szkoda powstała przed ogłoszeniem upadłości i nie ma żadnego

związku z działalnością syndyka jako zarządzającego masą upadłościową i

regulującego wierzytelności tej masy. Zgodnie z art. 33 Prawa upadłościowego od

dnia ogłoszenia upadłości nie przysługują odsetki niezależnie od tego, jak długo

trwało opóźnienie ze spełnieniem świadczenia i czy wierzytelność została spłacona

jednorazowo czy w ratach. Oddalenie powództwa o odsetki było więc prawnie uzasadnione, a zarzut naruszenie prawa materialnego okazał się bezpodstawny.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy w oparciu o przepis art. 39312 KPC oddalił kasację jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.