II UKN 527/98 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 18 marca 1999 r.

II UKN 527/98

Sąd Najwyższy może uznać cofnięcie kasacji za niedopuszczalne, gdy

narusza to słuszny interes ubezpieczonego (art. 469 w związku z art. 391 i 393 19

KPC).

Przewodniczący: SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Roman Kuczyński, Maria Tyszel.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 18 marca 1999 r. sprawy z wniosku

Tadeusza K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w O. o podwyższenie jednorazowego odszkodowania w związku z wypadkiem przy pracy, na

skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22

kwietnia 1998 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i poprzedzający go wyrok Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Olsztynie i sprawę przekazał Sądowi

Okręgowemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Olsztynie do ponownego

rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyrokiem z dnia 22 kwietnia 1998 r. oddalił apelację ubezpieczonego Tadeusza K. od

wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Olsztynie z

dnia 23 grudnia 1997 r. [...] oddalającego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych-Oddziału w O. przyznającej mu jednorazowe odszkodowanie za 5 %

długotrwałego uszczerbku na zdrowiu z tytułu następstw wypadku przy pracy, jakiemu uległ 10 marca 1996 r. Sąd pierwszej instancji oddalił odwołanie ubezpieczonego, który domagał się przyznania mu wyższego odszkodowania powypadkowego,

albowiem powołani biegli ocenili, że wskutek wypadku przy pracy ubezpieczony nie

doznał uszczerbku na zdrowiu wyższego niż 5%. Ustalenie to potwierdził Sąd Apela-

cyjny, który wskazał, że w dniu 10 marca 1996 r. ubezpieczony zatrudniony w charakterze palacza i dozorcy w CUHW „P.” w M., obchodząc teren strzeżonej posesji

przewrócił się i potłukł rękę. Następstwa tego wypadku przy pracy zweryfikowane

przez biegłych lekarzy sądowych wykazały jedynie 5 % długotrwałego uszczerbku na

zdrowiu i z tego tytułu ubezpieczony otrzymał należne mu odszkodowanie. Wprawdzie pourazowym schorzeniom ubezpieczonego towarzyszą dolegliwości spowodowane samoistną chorobą zwyrodnieniową narządu ruchu, która ogranicza ruchomość

stawu ramieniowego, ale nie może być potraktowana jako wynikająca z wypadku

przy pracy. Sąd drugiej instancji wykluczył wpływ stwierdzonego u ubezpieczonego

inwalidztwa III grupy pozostającego w związku z wypadkiem przy pracy na możliwość

podwyższenia dochodzonego odszkodowania, argumentując, że różne są kryteria

ustalania inwalidztwa i procentowego uszczerbku na zdrowiu. Wniosek taki miały

potwierdzać załączone do apelacji kserokopie wyników badania radiologicznego,

które nie wykazuje zmian urazowych, ale jedynie zmiany zwyrodnieniowe stawu barkowego i kręgosłupa.

W kasacji ubezpieczonego wniesionej przez adwokata ustanowionego z

urzędu podniesiono zarzuty naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 9 ust. 1 i art. 10 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z

tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr

30, poz. 144 ze zm.) w związku z pkt 105 załącznika do rozporządzenia Ministra

Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 17

października 1975 r. w sprawie zasad i trybu orzekania o uszczerbku na zdrowiu oraz

wypłacania świadczeń z tytułu wypadku przy pracy, w drodze do pracy i z pracy oraz

z tytułu chorób zawodowych (Dz.U. Nr 36, poz. 199) - przez ustalenie jedynie 5 %

długotrwałego uszczerbku na zdrowiu ubezpieczonego jako skutku jego wypadku

przy pracy, a także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na

wynik sprawy, a mianowicie art. 227 w związku z art. 382 KPC. Zdaniem skarżącego

Sąd Apelacyjny bezpodstawnie pominął dowody zgłoszone przez powoda w postępowaniu apelacyjnym, a w szczególności znajdujące się w aktach sprawy [...], w tym

wyrok Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 27 października 1997 r. [...], co spowodowało błędne ustalenie wysokości należnego ubezpieczonemu jednorazowego odszkodowania powypadkowego.

Następnie w piśmie z dnia 22 grudnia 1998 r., skierowanym do Sądu Najwyższego ubezpieczony, wnosząc o przyznanie mu wyższego odszkodowania „zgodnie

z nabytymi uprawnieniami” cofnął kasację wniesioną przez ustanowionego adwokata

z urzędu, argumentując, że nie była ona z nim uzgadniana „wbrew mojej woli”, a ZUS

pozbawił go całkowicie renty z Sądem Wojewódzkim w Olsztynie „wyrokiem, który

jest nie zgodny z prawem”. Również adwokat ustanowiony z urzędu dla wniesienia

kasacji zwrócił się do Sądu Najwyższego o wzięcie pod uwagę woli wyrażonej w

„zwolnieniu” go przez ubezpieczonego z dalszego prowadzenia sprawy, w następstwie czego Okręgowa Rada Adwokacka zwolniła go z obowiązku reprezentacji z

urzędu w postępowaniu kasacyjnym wobec „żądania powoda cofnięcia skargi kasacyjnej”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Cofnięcie kasacji przez ubezpieczonego należało uznać za niedopuszczalne w

rozumieniu art. 469 KPC w związku z art. 391 i 39319 KPC, albowiem uwzględnienie

jego żądania prowadziłoby do umorzenia postępowania kasacyjnego, z czego ubezpieczony nie zdawał sobie sprawy, ale w dalszym ciągu popierał wniesioną w jego

interesie skargę kasacyjną i domagał się przyznania mu przez Sąd Najwyższy podwyższonego jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy, „bez cofania sprawy do sądu o ponowne rozpatrzenie, na co nie pozwala mu jego zdrowie”.

Wniesiona w interesie powoda kasacja okazała się uzasadniona, ponieważ

Sąd drugiej instancji miał obowiązek zweryfikować ustalenie w rozpoznawanej sprawie jedynie 5 % długotrwałego uszczerbku na zdrowiu z tytułu wypadku przy pracy w

sytuacji, gdy w prawomocnie zakończonym postępowaniu rentowym w sprawie [...]

przed tym samym Sądem, przyznano ubezpieczonemu prawo do renty inwalidzkiej

wypadkowej według trzeciej grupy inwalidów. Nie sposób zatem uznać za prawidłowe zaniechanie przez Sąd Apelacyjny przeprowadzenia dowodu z akt prawomocnie

zakończonego postępowania rentowego, uzasadnianego jakoby odmiennymi kryteriami ustalania powypadkowego inwalidztwa i uszczerbku na zdrowiu. Tymczasem

uszczerbek na zdrowiu decydował o tzw. czynniku biologicznym inwalidztwa, który w

połączeniu z czynnikami ekonomiczno-społecznymi w postaci warunków pracy,

wieku, kwalifikacji oraz dalszej przydatności zawodowej poszkodowanego pracownika wpływał na możliwość zaliczenia go do określonej grupy inwalidztwa i przyznania

mu renty inwalidzkiej wypadkowej. W takich okolicznościach sprawy - bez uzupełnienia postępowania dowodowego - nie da się wytłumaczyć przyczyn, dla których

minimalny 5 % powypadkowy długotrwały uszczerbek na zdrowiu ubezpieczonego

mógł prowadzić - w prawomocnie zakończonym sądowym postępowaniu rentowym

do przyznania mu renty inwalidzkiej wypadkowej, ustalanej na ogół wówczas - gdy

ekonomiczno-społeczne następstwa procentowego biologicznego uszczerbku na

zdrowiu zmniejszały zawodową sprawność ubezpieczonego co najmniej o połowę.

Uznając, że bez skonfrontowania opinii biegłych lekarzy sądowych z obu tych postępowań przedwczesne było wyrokowanie w kwestii wysokości należnego ubezpieczonemu jednorazowego odszkodowania z tytułu nieprawidłowo zweryfikowanej

wielkości powypadkowego uszczerbku na zdrowiu - Sąd Najwyższy wyrokował kasatoryjnie na podstawie art. 39313 KPC.