II UKN 446/97 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 13 stycznia 1998 r.

II UKN 446/97

Naruszenie przez kierowcę przepisów ruchu drogowego w stopniu co

najmniej rażącego niedbalstwa wyklucza prawo do świadczeń z tytułu wypadku

przy pracy, jeżeli stanowiło wyłączną przyczynę tego wypadku.

Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Maria Mańkowska

(sprawozdawca), Maria Tyszel.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 1998 r. sprawy z wniosku Wiktora S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w A. o

prawo do świadczeń z tytułu wypadku przy pracy, na skutek kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 14 lipca 1997 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

Wnioskodawca Wiktor S. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w A. z dnia 26 sierpnia 1996 roku, odmawiających przyznania

prawa do renty inwalidzkiej i jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy

pracy, jakiemu uległ w dniu 22 czerwca 1995 roku. Zaprzeczył, aby przyczynił się do

wypadku przez zlekceważenie sygnalizacji przed przejazdem przez tory kolejowe.

Krytycznego dnia woził ciągnikiem obornik na przyczepie, która nie posiadała hamulców, nie pamięta jednakże, co się stało, ani jak doszło do zderzenia z nadjeżdżającym pociągiem.

Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku

wyrokiem z dnia 25 kwietnia 1997 r. oddalił odwołanie uznając, że Wiktor S. jest

-2sprawcą wypadku drogowego, ponieważ naruszył przepisy ruchu drogowego, a w

szczególności art.59 ust.1, 64 ust.1 i 29 ust.1 prawa o ruchu drogowym, zatem

zgodnie z art.8 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków

przy pracy i chorób zawodowych - nie przysługują mu świadczenia wypadkowe.

Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku , w

wyniku uwzględnienia apelacji wnioskodawcy, wyrokiem z dnia 14 lipca 1997 r.

zmienił zaskarżony wyrok oraz poprzedzające go decyzje organu rentowego i ustalił,

że w stosunku do wnioskodawcy nie ma zastosowania art.8 ustawy z dnia 12

czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska Sądu I instancji o odpowiedzialności

wnioskodawcy za niesprawną technicznie przyczepę. Z opinii biegłego z zakresu

techniki samochodowej i ruchu drogowego sporządzonej w toku postępowania karnego wynika bowiem, że przyczepa nie posiadała sygnalizacji elektrycznej i hamulcowej, natomiast ze względu na stopień uszkodzeń ciągnika, trudny był do ustalenia

jego stan techniczny przed wypadkiem. Zdaniem biegłego, nie można wykluczyć, iż

stan techniczny zespołu ciągnik z przyczepą mógł przyczynić się do zaistnienia wypadku. Naruszenie zatem przez wnioskodawcę przepisów ruchu drogowego, nie zatrzymanie się przed znakiem „stop” i zbyt późne hamowanie przed sygnalizacją

świetlną, nie było wyłączną przyczyną wypadku, postępowanie wnioskodawcy nie

nosi znamion rażącego niedbalstwa, ani tym bardziej winy umyślnej.

Powyższy wyrok zaskarżył kasacją Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w A., zarzucając naruszenie art.8 ustawy wypadkowej, polegające na błędnym

zaprzeczeniu związku między faktami ustalonymi w procesie a normą prawną oraz

naruszenie istotnych przepisów postępowania poprzez dowolną ocenę dowodów.

W odpowiedzi na kasację ubezpieczony wniósł o odrzucenie kasacji z uwagi

na lakoniczność jej uzasadnienia i niewskazanie naruszonych przepisów postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje :

Kasacja nie jest uzasadniona o ile chodzi o zarzut naruszenie prawa mate-

-3rialnego.

Stosownie do art.8 ust.1 i 2 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z

1983 r. Nr.30, poz.144 ze zm.) świadczenia określone w ustawie nie przysługują

pracownikowi, gdy wyłączną przyczyną wypadku przy pracy było udowodnione przez

zakład pracy naruszenie przez pracownika przepisów dotyczących ochrony życia i

zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa i

także wówczas, gdy będąc w stanie nietrzeźwości przyczynił się w znacznym stopniu

do wypadku przy pracy. Postępowanie karne z art.145 §1 KK, zakończone warunkowym umorzeniem postępowania wobec wnioskodawcy (akta Sądu Rejonowego w

Ełku [...]) nie obejmowało zarzutu nietrzeźwości kierowcy ciągnika, zaś z opinii biegłego powołanego w tej sprawie wynika, że stan techniczny przyczepy, która nie posiadała instalacji elektrycznej i hamulcowej, mógł przyczynić się do zaistnienia wypadku przy pracy, jakiemu uległ wnioskodawca w dniu 22 czerwca 1995 roku. Ustalenie powyższe wyklucza zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art.8 ustawy wypadkowej, bowiem przesłanka wyłączająca odpowiedzialność z ust.1 tego przepisu

nawet wówczas, gdyby naruszenie pracownika miało postać winy umyślnej, czy rażącego niedbalstwa, musiała by stanowić wyłączną przyczynę wypadku. Jeżeli zatem, naruszenie przez kierowcę przepisów ruchu drogowego, które stanowią przepisy dotyczące ochrony życia, nie stanowiło wyłącznej przyczyny omawianego wypadku przy pracy, to Sąd II instancji prawidłowo uznał, iż wnioskodawcy przysługują

dochodzone roszczenia z tytułu wypadku przy pracy, to jest prawo do renty inwalidzkiej i jednorazowego odszkodowania.

Odnośnie natomiast do zarzutu o naruszeniu przepisów postępowania, to

rację ma pełnomocnik wnioskodawcy, że w tym zakresie kasacja nie spełnia warunków formalnych. W dotychczasowym orzecznictwie Sąd Najwyższy niejednokrotnie

zwracał uwagę, że kasacja powołująca jedynie art. 3931 pkt.2 KPC, jeśli nie wymienia

konkretnych przepisów naruszonych przez sąd drugiej instancji, nie czyni zadość

wymaganiom tego przepisu. Sąd Najwyższy nie jest obowiązany ani uprawniony do

przypisywania wnoszącemu kasację zamiaru przytoczenia danej podstawy kasacyjnej. Niewskazanie podstawy kasacji nie jest jej brakiem formalnym, jest brakiem

istotnym w takim stopniu, że pozbawia kasację cech tego środka zaskarżenia. Dla-

-4tego nie jest możliwe wzywanie wnoszącego kasację do uzupełnienia tego braku.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 39312 KPC Sąd Najwyższy

orzekł, jak w sentencji.