II UKN 35/97 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 11 marca 1997 r.

II UKN 35/97

Pismo organu rentowego zawieraj¹ce informacje o zmianie wysokoœci

œwiadczenia z podaniem podstawy prawnej i pouczeniem o prawie odwo³ania do s¹du

jest decyzj¹ tego organu w rozumieniu § 33 i § 35 ust. 4 rozporz¹dzenia Rady Ministrów

z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postêpowania o œwiadczenia emerytalno-rentowe i

zasad wyp³aty tych œwiadczeñ (Dz.U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) tak¿e wówczas, gdy nie

zosta³o formalnie nazwane "decyzj¹".

Przewodnicz¹cy SSN: Teresa Romer (sprawozdawca), Sêdziowie SN: Teresa

Flemming-Kulesza, Jerzy Kwaœniewski.

S¹d Najwy¿szy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 1997 r.

sprawy z wniosku Marka O. przeciwko Zak³adowi Ubezpieczeñ Spo³ecznych-I Oddzia³owi

w W. o rentê inwalidy wojennego, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku S¹du

Apelacyjnego-S¹du Pracy i Ubezpieczeñ Spo³ecznych w Warszawie z dnia 11 grudnia 1996 r.

[...]

postanowi³:

o d d a l i æ kasacjê.

Uzasadnienie

S¹d Wojewódzki-S¹d Pracy i Ubezpieczeñ Spo³ecznych w Warszawie postanowieniem z dnia 23 paŸdziernika 1996 r. odrzuci³ odwo³anie Marka O. od decyzji organu

rentowego z dnia 15 lutego 1993 r. Decyzj¹ t¹ wstrzymano wnioskodawcy wyp³atê renty

inwalidy wojennego wobec pozbawienia go uprawnieñ kombatanckich decyzj¹ Kierownika

Urzêdu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 23 paŸdziernika 1992 r.

wydan¹ na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach

oraz niektórych osobach bêd¹cych ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U.

Nr 17, poz. 75 ze zm.). Marek O. zosta³ w uzasadnieniu decyzji wstrzymuj¹cej wyp³atê renty

inwalidy wojennego pouczony o terminie i sposobie wniesienia odwo³ania do S¹du

Wojewódzkiego-S¹du Pracy i Ubezpieczeñ Spo³ecznych.

Wnioskodawca nie skorzysta³ z przys³uguj¹cego mu prawa odwo³ania siê od tej

decyzji.

W dniu 30 maja 1996 r. wyst¹pi³ do S¹du Wojewódzkiego-S¹du Pracy i Ubezpieczeñ

Spo³ecznych w Warszawie o zobowi¹zanie organu rentowego do wydania decyzji w

przedmiocie pozbawienia go prawa do renty inwalidy wojennego powo³uj¹c siê na przepis

art. 4779 § 4 KPC. Zgodnie z tym przepisem je¿eli organ rentowy nie wyda³ decyzji w

terminie dwóch miesiêcy licz¹c od dnia zg³oszenia roszczenia, w sposób przepisany,

odwo³anie mo¿na wnieœæ w ka¿dym terminie.

Postanowieniem z dnia 23 paŸdziernika 1996 r. S¹d Wojewódzki odrzuci³ odwo³anie.

W uzasadnieniu S¹d wyjaœni³, ¿e zosta³o ono wniesione po up³ywie 3 lat od wydania decyzji

wstrzymuj¹cej wyp³atê renty inwalidy wojennego, któr¹ wnioskodawca pobiera³ w zbiegu z

emerytur¹. S¹d powo³a³ siê na art. 199 § 1 pkt 1 w zwi¹zku z art. 4779 § 1 KPC.

S¹d Apelacyjny, rozpatruj¹c za¿alenie na to postanowienie, w którym to za¿aleniu

pe³nomocnik wnioskodawcy wywodzi³, ¿e pismo z dnia 15 lutego 1993 r. nie jest decyzj¹ a

jedynie informacj¹, oddali³ za¿alenie postanowieniem z dnia 11 grudnia 1996 r. W

uzasadnieniu postanowienia S¹d Apelacyjny podzieli³ wywody S¹du Wojewódzkiego i na

podstawie art. 385 w zwi¹zku z art. 397 KPC oddali³ za¿alenie.

W skardze kasacyjnej na to postanowienie pe³nomocnik wnioskodawcy zarzuci³

naruszenie art. 104 § 2, 107 § 1 i § 3 w zwi¹zku z art. 180 Kodeksu postêpowania

administracyjnego oraz art. 328 § 2 w zwi¹zku z art. 361 KPC i wniós³ o uchylenie tego

postanowienia oraz poprzedzaj¹cego go postanowienia Sadu I instancji. W uzasadnieniu

kasacji pe³nomocnik wnioskodawcy stwierdzi³, ¿e pismo z dnia 15 lutego 1993 r. nie by³o

decyzj¹, lecz jedynie informacj¹, w której powo³ano siê na decyzjê Kierownika Urzêdu do

Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ponadto nie zosta³o ono wnioskodawcy

dorêczone. Zdaniem pe³nomocnika, gdyby pismo z 15 lutego 1993 r. uznaæ za decyzjê, to

naruszone zosta³yby przepisy kodeksu postêpowania cywilnego.

S¹d Najwy¿szy rozwa¿y³, co nastêpuje:

W aktach rentowych znajduje siê pismo z dnia 4 lutego 1993 r., które S¹d Apelacyjny

b³êdnie okreœli³ jako pismo z dnia 24 lutego 1993 r. B³¹d ten, co do dnia wydania tego pisma

nie ma w sprawie ¿adnego znaczenia. Pismo to, wbrew twierdzeniom kasacji a poprzednio

odwo³ania i za¿alenia jest decyzj¹ organu rentowego w rozumieniu § 33 i § 35 ust. 4

rozporz¹dzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postêpowania o

œwiadczenia emerytalno-rentowe i zasad wyp³aty tych œwiadczeñ (Dz. U. Nr 10, poz. 49).

Przepisy tego rozporz¹dzenia maj¹ bowiem zastosowanie do postêpowania organu rentowego

w sprawie œwiadczeñ emerytalno-rentowych. Zgodnie z powo³anym § 35 ust. 4

wspomnianego rozporz¹dzenia w razie zmiany wysokoœci œwiadczeñ i wskaŸnika

indywidualnego wymiaru œwiadczenia, organ rentowy wydaje decyzjê w skróconej formie,

okreœlaj¹c¹ now¹ wysokoœæ œwiadczenia, powód zmiany wysokoœci œwiadczenia, datê, od

której przys³uguje œwiadczenie w nowej wysokoœci, oraz pouczenie o terminie i trybie

odwo³ania. Decyzja z dnia 4 lutego 1993 r. odpowiada³a tym warunkom. Nie zawiera³a

jedynie szczegó³owego wyliczenia nowej wysokoœci œwiadczenia. Zawiera³a natomiast

informacjê, ¿e decyzjê przeliczaj¹c¹ œwiadczenie wnioskodawca otrzyma w terminie

póŸniejszym. Decyzja taka zosta³a wydana w dniu 15 lutego 1993 r. i by³a przedmiotem

rozwa¿añ S¹du I instancji. W decyzji tej ustalono nowy wskaŸnik wysokoœci œwiadczenia i

podstawê wymiaru emerytury. Ta decyzja zawiera³a równie¿ pouczenie o terminie i trybie

odwo³ania. Zmiana wysokoœci œwiadczenia wobec pozbawienia wnioskodawcy renty inwalidy wojennego, by³a na tyle istotna, ¿e trudno za³o¿yæ, i¿ wnioskodawca jej przez 3 lata

nie zauwa¿y³. Reasumuj¹c, decyzja z 4 lutego 1993 r. zawiera³a podstawê prawn¹ wstrzymania wyp³aty renty inwalidy wojennego a decyzja z dnia 15 lutego 1993 r. zawiera³a

szczegó³owe wyliczenie emerytury jako jedynego nale¿nego œwiadczenia. Wnioskodawca

mimo prawid³owego pouczenia zawartego w obu decyzjach o mo¿liwoœci wniesienia

odwo³ania z przys³uguj¹cego mu prawa nie skorzysta³.

S¹dy obu instancji potraktowa³y prawid³owo wniosek z dnia 30 maja 1996 r. jako

odwo³anie od decyzji z 4 i 15 lutego 1993 r. Istnienie obu tych decyzji w aktach rentowych

wyklucza mo¿liwoœæ zg³oszenia odwo³ania w trybie okreœlonym w art. 4779 § 4 KPC.

Odwo³anie takie s³u¿y obejœciu prawa przez stronê, która nie skorzysta³a w ustawowym

terminie z przys³uguj¹cego jej prawa zaskar¿enia decyzji.

W tych okolicznoœciach sprawy kasacja nie ma usprawiedliwionych podstaw. S¹d

Najwy¿szy zauwa¿a, ¿e postêpowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeñ spo³ecznych toczy

siê wed³ug przepisów Kodeksu postêpowania cywilnego (art. 1 KPC), dlatego te¿

postawienie w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez S¹dy obu instancji przepisów

Kodeksu postêpowania administracyjnego wydaje siê wrêcz nieporozumieniem.

S¹d Najwy¿szy rozpozna³ kasacjê merytorycznie, poniewa¿ zawiera³a ona tak¿e

zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postêpowania cywilnego mog¹cego mieæ wp³yw na

wynik sprawy. Zarzuty te okaza³y siê ca³kowicie bezpodstawne.

Dlatego te¿, na mocy art. 3938 i 39312 KPC, S¹d Najwy¿szy orzek³ jak w sentencji.