II UKN 27/99 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 8 lipca 1999 r.

II UKN 27/99

W sprawie o wcześniejszą emeryturę na podstawie § 1 rozporządzenia

Rady Ministrów z dnia 25 marca 1997 r. w sprawie zasad wcześniejszego przechodzenia na emeryturę pracowników zwalnianych z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (Dz.U. Nr 29, poz. 159) sąd nie ma obowiązku badania

czy wskazana przez pracodawcę przyczyna rozwiązania z pracownikiem

umowy o pracę istniała w rzeczywistości, jeżeli zostanie ustalone, że nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ust.1 ustawy z

dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie

niektórych ustaw (Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.).

Przewodniczący: SSN Maria Tyszel, Sędziowie: SN Stefania Szymańska, SA

Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 1999 r. sprawy z wniosku Mikołaja J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w B. o zaliczenie okresu zatrudnienia i wcześniejszą emeryturę, na skutek kasacji wnioskodawcy

od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 18 listopada 1998 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 31 grudnia 1997 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział

w B. odmówił przyznania wnioskodawcy Mikołajowi J. prawa do wcześniejszej emerytury wobec braku wymaganego okresu zatrudnienia.

Po rozpoznaniu odwołania wnioskodawcy od tej decyzji, Sąd Wojewódzki-Sąd

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku wyrokiem z dnia 30 czerwca 1998

r. [...] oddalił odwołanie w przedmiocie żądania wcześniejszej emerytury. Sąd uznał,

że wnioskodawca nie spełnił wszystkich warunków wymaganych przepisem § 1 roz-

porządzenia Rady Ministrów z dnia 25 marca 1997 r. sprawie zasad wcześniejszego

przechodzenia na emeryturę pracowników zwalnianych z pracy z przyczyn dotyczących zakładów pracy (Dz.U. Nr 29, poz. 159). Wprawdzie po doliczeniu dodatkowych

okresów składkowych wnioskodawca ma wymagany 40-letni okres zatrudnienia, jednak nie spełnił warunku rozwiązania z nim umowy o pracę z przyczyn dotyczących

zakładu pracy. Zapis w świadectwie pracy wystawionym przez PPHU „K.” w K. okazał się nieprawdziwy, a faktyczną przyczyną rozwiązania z wnioskodawcą stosunku

pracy był brak jego wystarczających umiejętności.

Apelacja wnioskodawcy od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu

Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 18 listopada 1998 r. [...]. Sąd Apelacyjny uznał za prawidłowe ustalenia Sądu Wojewódzkiego oparte na zeznaniach pracodawcy wnioskodawcy - świadka Krzysztofa D., z których wynika, że rozwiązanie z wnioskodawcą stosunku pracy nie nastąpiło z przyczyn określonych w ustawie z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy

oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.), lecz z powodu nieprzydatności wnioskodawcy do pracy.

Wyrok ten zaskarżył kasacją wnioskodawca, wskazując jako podstawę kasacji

naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 233 KPC przez dowolną i dokonaną

bez wszechstronnego rozważenia ocenę zeznań świadka Krzysztofa D. Świadek ten

zeznał, że wnioskodawca był pracownikiem nieopłacalnym, co prowadzi do wniosku,

że przyczyny ekonomiczne legły u podstaw rozwiązania stosunku pracy. Ogólnikowe

stwierdzenie pracodawcy, że wnioskodawca nie posiadał odpowiednich umiejętności,

nie jest dowodem wiarygodnym. Świadek powinien być przesłuchany ponownie, w

celu wyjaśnienia rzeczywistych przyczyn rozwiązania stosunku pracy. W związku z

tymi zarzutami wnioskodawca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie

sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest nieuzasadniona. Jednym z warunków wymaganych do uzyskania

prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie przepisu § 1 rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 25 marca 1997 r. w sprawie zasad wcześniejszego przechodzenia

na emeryturę pracowników zwalnianych z pracy z przyczyn dotyczących zakładów

pracy (Dz.U. Nr 29, poz.159) jest rozwiązanie z pracownikiem stosunku pracy w okolicznościach określonych w art. 1 ust.1 i 2 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia

1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z

przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1990

r. Nr 4, poz. 19 ze zm.).Okoliczności określone w tych przepisach to zmniejszenie

zatrudnienia z przyczyn ekonomicznych lub w związku ze zmianami organizacyjnymi,

produkcyjnymi albo technologicznymi. O zmniejszeniu zatrudnienia z przyczyn ekonomicznych można mówić wówczas, gdy pracodawca nie ma środków na zatrudnianie dotychczasowej ilości pracowników. Nie jest przyczyną ekonomiczną w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 1 powołanej ustawy rezygnacja z zatrudnienia pracownika,

który nie odpowiada oczekiwaniom pracodawcy. Stwierdzenie pracodawcy, że wnioskodawca był pracownikiem nieopłacalnym oznacza, że pracodawca nie zamierzał

przeznaczać posiadanych środków na nieefektywnego - jego zdaniem - pracownika,

nie oznacza natomiast konieczności zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn ekonomicznych.

Ustalenia obu Sądów, że nie było przyczyn ekonomicznych ani też innych wymienionych w powołanym przepisie okoliczności uzasadniających zmniejszenie zatrudnienia, nie są w kasacji kwestionowane. Nie zarzuca się bowiem, że wnioskodawca powoływał dowody na istnienie takich okoliczności i dowody takie nie zostały

przeprowadzone lub zostały niewłaściwie ocenione.

Zarzut naruszenia art. 233 § 1 KPC sprowadza się do tego, że Sąd Apelacyjny

bezkrytycznie przyjął wskazaną przez pracodawcę przyczynę rozwiązania umowy o

pracę bez rozważenia kwestii posiadanych przez wnioskodawcę kwalifikacji.

Zarzut taki nie może być uwzględniony. W sprawie o wcześniejszą emeryturę

sąd nie ma obowiązku badania, czy wskazana przez pracodawcę przyczyna rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę istniała w rzeczywistości, jeżeli zostanie ustalone, że nie wystąpiły okoliczności określone w art. 1 ust 1 i 2 i art. 10 ust. 1 ustawy z

dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami

stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę bez uzasadnionej przyczyny może być podstawą roszczeń tego

pracownika w stosunku do pracodawcy, nie ma natomiast wpływu na ocenę zasadności żądania przyznania wcześniejszej emerytury. Zaniechanie oceny okoliczności

dotyczących kwalifikacji i umiejętności wnioskodawcy, które to okoliczności nie są dla

rozstrzygnięcia sprawy istotne, nie stanowi naruszenia art. 233 KPC.

Z tych przyczyn kasacja, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu z mocy art. 39312 KPC