II UKN 25/96 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 6 grudnia 1996 r.

II UKN 25/96

W postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do

badania zasadności ustaleń faktycznych i oceny dowodów dokonanych przed

sądem drugiej instancji, nie może też dokonywać własnych ustaleń faktycznych

odmiennych od przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku (art. 39315 KPC).

Przewodniczący SSN: Stefania Szymańska, Sędziowie: SN Jerzy Kuźniar

(sprawozdawca), SA Mieczysław Bareja.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 1996 r. sprawy z wniosku

Andrzeja S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w W. o rentę

inwalidzką, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sadu Apelacyjnego we

Wrocławiu z dnia 17 lipca 1996 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyrokiem

z dnia 29 grudnia 1995 r. oddalił odwołanie Andrzeja S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w W. z dnia 12 czerwca 1995 r. po stwierdzeniu, że

wnioskodawca utracił prawo do pobieranej renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy

pracy wobec ustania inwalidztwa, co uzasadniało wstrzymanie wypłaty świadczenia od

dnia 1 lipca 1995 r. na podstawie art. 78 i art. 102 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o

zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.).

Wnioskodawca uległ w dniu 10 maja 1991 r. wypadkowi przy pracy doznając oparzenia

twarzy i oczu w następstwie czego został zaliczony początkowo do II grupy, a w 1993 r.

do III grupy inwalidów, pobierając stosowną rentę inwalidzką. W trakcie kolejnych

badań kontrolnych Wojewódzka Komisja Lekarska do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia

stwierdziła brak inwalidztwa tak z tytułu wypadku przy pracy, jak i z ogólnego stanu

zdrowia, po rozpoznaniu stanu po oparzeniu termicznym i chemicznym obu oczu, z

przewlekłym zapaleniem spojówek, a organ rentowy - na tej podstawie - wstrzymał

wnioskodawcy wypłatę renty inwalidzkiej. Biegły lekarz okulista, wydający opinię w

sprawie dla potrzeb Sądu Wojewódzkiego rozpoznającego odwołanie wnioskodawcy

uznał, iż stan zdrowia odwołującego uległ poprawie, a niekorzystne objawy wycofały

się. Nieliczne maleńkie ciała obce w rogówce obu oczu nie powodują żadnych

dolegliwości i nie wpływają na funkcję oczu. Przewlekłe zapalenie brzegów powiek i

spojówek nie powoduje inwalidztwa.

W rewizji od tego wyroku wnioskodawca zarzucił powierzchowność opinii

biegłego, nie zauważoną przez Sąd Wojewódzki i dołączył wynik badania oczu przeprowadzonego w dniu 5 lutego 1996 r. w [...] Centrum Okulistycznym we Wrocławiu,

wskazujący na "poszerzenie obu plam ślepych - większe niż w badaniu poprzednim".

Sąd Apelacyjny uzupełnił postępowanie dowodowe poprzez dopuszczenie

dowodu z opinii uzupełniającej biegłego lekarza okulisty (tego samego, który występował przed Sądem pierwszej instancji) i oddalił rewizję po ustaleniu, że diagram pola

widzenia plam ślepych obu oczu wykazał, iż na 22 testowane bodźce wnioskodawca nie

widział 4, co nie ma wpływu na ostrość wzroku, ta bowiem - według tego samego

badania - wynosiła 0,3 dla oka prawego i 1,0 dla oka lewego, a wnioskodawca z bliży

czytał oboma oczami najdrobniejszy druk. Wszystko to świadczy o trafności ustaleń

Sądu Wojewódzkiego.

Od powyższego wyroku kasację złożył wnioskodawca i zarzucił naruszenie

przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 3 § 2 KPC w

dawnym brzmieniu, art. 232 i art. 233 KPC poprzez oparcie swoich ustaleń na opinii

biegłego okulisty, którą to opinię wnioskodawca kwestionował zarówno we wniesionej

rewizji, jak też przed zakończeniem postępowania przed Sądem Apelacyjnym. Wniósł o

uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego i przekazanie sprawy temu Sądowi do

ponownego rozpoznania, a nadto "o dopuszczenie w postępowaniu przed Sądem

Najwyższym dowodu z zaświadczenia...Spółdzielni Pracy Lekarzy Specjalistów i

Stomatologów w W. - stwierdzającego u wnioskodawcy schorzenia o charakterze

laryngologicznym ... stan po urazie akustycznym w 1991 r.". Według skargi niewłaściwe

było powierzenie badań uzupełniających temu samemu biegłemu. Świadczy to o nie

dość wnikliwym wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Wnioskodawca

był uznany od dnia 10 maja 1991 r. (od dnia wypadku) inwalidą nie tylko w związku z

wypadkiem przy pracy, ale też z ogólnego stanu zdrowia, z czym wiąże się stwierdzone

obecnie obustronne przytępienie słuchu. Sądy obu instancji oceniając stan zdrowia

wnioskodawcy tylko odnośnie do narządu wzroku, nie badając istnienia inwalidztwa z

ogólnego stanu zdrowia, nie wyjaśniły sprawy w sposób należyty.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Według art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeks postępowania administracyjnego,

ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. Nr 43, poz. 189) od orzeczenia sądu drugiej instancji oddalającego po dniu wejścia w

życie tej ustawy (to jest po 1 lipca 1996 r. - art. 14) rewizję lub orzekającego co do istoty

sprawy, przysługuje kasacja z wyłączeniem spraw, w których według tej ustawy kasacja

nie przysługuje. Te przepisy pozwalają na wniesienie kasacji w niniejszej sprawie i

badanie czy jest ona przedmiotowo dopuszczalna (art. 393 KPC). Sprawa dotyczy

ustalenia prawa do świadczenia inwalidzkiego (renty) z tytułu wypadku przy pracy, stąd

kasacja nie jest wyłączona.

Jedną z podstaw kasacji może być naruszenie przepisów postępowania, jeżeli

mogło to wywrzeć wpływ na wynik sprawy. Konieczne jest więc wykazanie, że doszło do

naruszenia konkretnego przepisu procedury i to obiektywnie istotnego, a także

wskazanie błędów lub braków świadczących o naruszeniu danego przepisu.

Naruszeniem takim, które mogło wpłynąć rozstrzygająco na wynik sprawy,

będzie niedopuszczenie dowodów na sporne między stronami okoliczności, mające

istotne znaczenie dla sprawy. Przepisy określające podstawy kasacji wyłączają możność skutecznego zgłoszenia w skardze kasacyjnej nowych zarzutów, które wyma-

gałyby czynienia nowych ustaleń faktycznych, te bowiem ustalenia co do swojej trafności nie podlegają badaniu w trybie postępowania kasacyjnego, chyba że poczynione

zostały z naruszeniem przepisów postępowania. Takie błędy w ustaleniach sądu drugiej

instancji przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, które są wynikiem naruszenia

przepisów procesowych, jak np. dowolna ocena dowodów czy niewyczerpanie

postępowania dowodowego, mogą pośrednio uzasadniać uchylenie wyroku.

Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do badania zasadności dokonanych przez

Sądy pierwszej i drugiej instancji ustaleń faktycznych i dowodów, nie może też tym

bardziej dokonywać własnych ustaleń faktycznych, odmiennych od przyjętych za

podstawę zaskarżonego wyroku.

Przenosząc to do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że ustalenia Sądu

Apelacyjnego poczynione także na podstawie uzupełnionego materiału dowodowego są

trafne i Sąd Najwyższy je podziela, natomiast zarzuty kasacji sprowadzają się w swej

istocie do polemiki z tymi ustaleniami przez nieuzasadnione kwestionowanie opinii

biegłego lekarza okulisty Mirosława U.

Zgłoszone w skardze kasacyjnej nowe dowody nie mają znaczenia na tym etapie

sprawy, Sąd Najwyższy nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych i nie prowadzi

postępowania dowodowego. Skoro ustało inwalidztwo wnioskodawcy z tytułu wypadku

przy pracy - co wynika z ustaleń faktycznych i dowodów przeprowadzonych przez Sądy

- świadczenie nie przysługuje (art. 78 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu

emerytalnym pracowników i ich rodzin - Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm. w związku z art.

25 pkt 2 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy

pracy i chorób zawodowych - jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r., Nr 30, poz. 144 ze zm.).

Z tych wszystkich względów na podstawie art. 393 KPC orzeczono jak w

sentencji.