II UKN 191/98 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 9 września 1998 r.

II UKN 191/98

1. Podniesienie w kasacji zarzutu naruszenia prawa procesowego przez

sąd pierwszej instancji, które skarżący wytknął już w apelacji, może być

przedmiotem rozpoznania przez Sąd Najwyższy tylko wówczas, gdy sąd drugiej

instancji nie odniósł się do wskazanych wadliwości albo błędnie rozstrzygnął o

ich bezzasadności.

2. Sąd drugiej instancji, nie naruszając art. 217 § 2 KPC, może pominąć

dowód z opinii instytutu naukowego, jeżeli strona składająca wniosek nie wykazała, że dotychczas wydane opinie były nieobiektywne lub w inny sposób

wadliwe.

Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie: SA Beata Gudowska (sprawozdawca), SN Stefania Szymańska.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 września 1998 r. sprawy z powództwa Henryka C. przeciwko R. Spółce Węglowej S.A. Kopalni Węgla Kamiennego „H.”

w R.Ś. o odszkodowanie w związku z wypadkiem przy pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w

Katowicach z dnia 2 grudnia 1997 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

Henryk C. uległ w dniu 17 lipca 1987 r. wypadkowi przy pracy w Kopalni Węgla Kamiennego „H.”. Został uderzony w plecy przez osuwającą się ciężką osłonę

maszyny górniczej. W protokole ustalenia przyczyn i okoliczności wypadku stwierdzono, że uderzenie to spowodowało złamanie pierwszego kręgu lędźwiowego.

Bezpośrednio po wypadku skutek ten stanowił podstawę do ustalenia prawa do renty

inwalidzkiej wypadkowej według III grupy oraz wypłacenia odszkodowania w wysokości odpowiadającej 20% uszczerbku na zdrowiu.

Bez zmiany treści protokołu, w pozwie z dnia 10 lipca 1995 r., skierowanym

przeciwko R. Spółce Węglowej S.A. - Kopalni Węgla Kamiennego „H.” w R.Ś., Henryk C. domagał się zasądzenia dalszego odszkodowania powypadkowego na podstawie ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy

pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.).

Twierdził, że doszło do istotnego pogorszenia stanu jego zdrowia przez to, że ujawnił

się nierozpoznany dotychczas skutek wypadku w postaci kompresyjnego złamania

kręgu szyjnego (C6). Wskazał, że pogorszenie to zostało stwierdzone w wyroku Sądu

Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 marca 1996 r.,

ustalającym jego prawo do pobierania renty inwalidzkiej w wysokości odpowiadającej

zaliczeniu do II grupy inwalidztwa z tytułu wypadku.

Wyrokiem z dnia 27 czerwca 1997 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Rudzie Śląskiej powództwo oddalił po ustaleniu, że nie zaszły wymienione w art. 11 ust. 1

powołanej ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. okoliczności uzasadniające żądanie,

bowiem nie zostało wykazane, iżby skutki wypadku obejmowały inne niż opisane w

protokole powypadkowym schorzenia oraz by trwały uszczerbek na zdrowiu pogłębił

się o co najmniej 10%.

Ustalenia te Sąd pierwszej instancji poczynił wykorzystując treść dwu opinii:

biegłego sądowego specjalisty chirurgii urazowej oraz Katedry Medycyny Sądowej Ś.

Akademii Medycznej. Przed wydaniem wyroku Sąd Rejonowy oddalił wniosek dowodowy powoda o uzyskanie kolejnej opinii lekarskiej biegłego spoza terenu Śląska,

uznając że zarzuty przeciwko dotychczasowym opiniom nie podnosiły ich nieobiektywności lub wzajemnej sprzeczności.

W apelacji powód domagał się ponownego rozpoznania sprawy, ponawiając

żądanie uzupełnienia postępowania dowodowego opinią instytutu naukowego spoza

terenu Śląska, lecz wniosku tego Sąd Wojewódzki nie uwzględnił, wskazując że zarzuty powoda przeciwko treści przeprowadzonych opinii należy traktować jako subiektywne odczucie, które nie tylko nie zostało poparte ewentualnym żądaniem wyłączenia biegłych, ale też nie znalazło potwierdzenia w treści merytorycznych zastrzeżeń.

W kasacji pełnomocnik powoda wniósł o uchylenie wyroków sądów obydwu

instancji i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy.

Jako podstawę kasacji (art. 3931 pkt 2 KPC) powołał naruszenie przepisów postępowania:

- art. 217 § 2 KPC przez oddalenie wniosku dowodowego w sytuacji, w której okoliczności sporne nie zostały wyjaśnione,

- art. 224 § 1 KPC przez zamknięcie rozprawy przy przedwczesnym uznaniu sprawy

za dostatecznie wyjaśnioną,

- art. 299 KPC przez pominięcie dowodu z przesłuchania stron.

Naruszenie tych przepisów miało - zdaniem skarżącego - ten wpływ na wynik

sprawy, że spowodowało uznanie apelacji za bezzasadną i jej oddalenie (art. 385

KPC).

Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja jest wyłącznie ponowieniem wniosków

dowodowych składanych przed Sądami pierwszej i drugiej instancji oraz że jej zarzuty w istocie odnoszą się do postępowania przed pierwszą instancją. To Sąd Rejonowy bowiem prowadził postępowanie skierowane na ustalenie mającego związek

z wypadkiem przy pracy pogorszenia stanu zdrowia powoda i to ten Sąd pominął

wniosek dowodowy uzasadniony jedynie uprzedzeniem, że „biegli z jednego rejonu

znają się bliżej, kontaktują i niejednokrotnie nie chcą dezawuować kolegów” oraz nie

uznał za konieczne przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron.

Podniesienie w kasacji zarzutu naruszenia prawa procesowego przez Sąd

pierwszej instancji, które skarżący wytknął już w apelacji, może być przedmiotem

rozpoznania przez Sąd Najwyższy tylko wówczas, gdy Sąd drugiej instancji nie odniósł się do wskazanych wadliwości albo błędnie rozstrzygnął o ich bezzasadności.

Nie było tak w sprawie niniejszej. Podniesione w apelacji zarzuty dotyczące decyzji

Sądu pierwszej instancji zostały rozpoznane przez Sąd drugiej instancji, który trafnie

zaaprobował ocenę Sądu Rejonowego co do tego, że uzyskane w sprawie opinie nie

są sprzeczne ani nawet rozbieżne w ocenie dalszych skutków wypadku oraz że nie

został przez wnioskodawcę wykazany żaden racjonalny powód, dla którego wskazane byłoby uzyskanie opinii ośrodka naukowego spoza Śląska. Sąd Wojewódzki z

uzasadnionym treścią materiału dowodowego przekonaniem stwierdził, że prowadzenie wnioskowanego w apelacji dalszego postępowania dowodowego nie było już

potrzebne, a wszystkie istotne okoliczności zostały wyjaśnione. Miał na uwadze to,

że Sąd pierwszej instancji poczynił swe ustalenia w oparciu o treść opinii biegłego

specjalisty chirurgii urazowej (wydanej na podstawie analizy radiogramów, dwukrotnie uzupełnionej po zapoznaniu się przez biegłego z kartami leczenia szpitalnego w

Oddziale Urazowo-Ortopedycznym i Neurologii Szpitala Górniczego w B. oraz opinią

biegłych sądowych sporządzoną w sprawie o podwyższenie renty wypadkowej) oraz

opinii lekarzy Katedry Medycyny Sądowej Ś. Akademii Medycznej w K. (sporządzonej przy udziale specjalisty neurologa), a wszystkie wykluczyły uraz kręgu szyjnego.

Rozpoznawane zmiany chorobowe odcinka szyjnego kręgosłupa uznane zostały za spowodowane procesem samoistnym, a wskazywać miało na to występowanie już w 1987 r. objawów korzenionych w zakresie kręgosłupa szyjnego na podłożu

zmian zwyrodnieniowych oraz bardzo symetryczne sklinowanie kręgów.

Sąd drugiej instancji może - nie naruszając przepisu art. 217 § 2 KPC - pominąć dowód z opinii instytutu naukowego spoza terenu właściwości sądu orzekającego, jeżeli strona składająca wniosek o przeprowadzenie takiego dowodu nie wykazała, że dotychczas wydane opinie były nieobiektywne lub w inny sposób wadliwe.

Składający kasację nie wykazał skutecznie wpływu, jaki odmowa przeprowadzenia dalszego dowodu z opinii instytutu medycznego oraz poniechanie przesłuchania powoda w charakterze strony miały na wynik sprawy, a skoro przedmiotem

kasacji nie była ocena przeprowadzonych dowodów Sąd Najwyższy - rozpoznając

kasację w jej granicach (art. 39311 KPC) - nie stwierdził, iżby ta została oparta na

usprawiedliwionych podstawach, toteż oddalił ją na zasadzie art. 393 12 KPC.