II UKN 182/97 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 10 czerwca 1997 r.

II UKN 182/97

Prowadzenie w ramach ma e skiej wspólno ci maj tkowej rolniczego

dzia u specjalnego, formalnie zarejestrowanego na jednego z ma onków, wywo uje wobec obojga ma onków skutki prawne wynikaj ce z prawa ubezpiecze spo ecznych.

Przewodnicz cy SSN: Maria Ma kowska, S dziowie SN: Zbigniew Myszka

(sprawozdawca), Barbara Wagner.

S d Najwy szy, po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 1997 r. sprawy z wniosku

Zofii K. przeciwko Zak adowi Ubezpiecze Spo ecznych-Oddzia owi w Z.W. o emerytur , na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku S du Apelacyjnego-S du Pracy i

Ubezpiecze Spo ecznych w odzi z dnia 4 lutego 1997 r. [...]

uchyli

zaskar ony wyrok i spraw przekaza S dowi Apelacyjnemu-S dowi Pracy i Ubezpiecze Spo ecznych w odzi do ponownego rozpoznania, pozostawiaj c temu S dowi rozstrzygni cie o kosztach post powania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Zak ad Ubezpiecze Spo ecznych-Oddzia w Z.W. decyzj z dnia 13 grudnia

1995 r. odmówi Zofii K., urodzonej 27 stycznia 1940 r., prawa do wcze niejszej emerytury przyjmuj c, e nie legitymuje si 30 letnim sta em gdy udowodni a jedynie 25

lat 2 miesi ce i 5 dni sta u ubezpieczeniowego. Organ rentowy nie uwzgl dni ubezpieczonej okresu prowadzenia dzia u specjalnego od grudnia 1970 r. do czerwca 1977

r., wskazuj c na nieudokumentowanie tej dzia alno ci.

Odwo anie od tej decyzji oddali S d Wojewódzki-S d Pracy i Ubezpiecze

Spo ecznych w odzi wyrokiem z dnia 4 pa dziernika 1996 r., przyjmuj c e ubezpieczona nie przed o y a dokumentów potwierdzaj cych prowadzenie dzia u specjalnego w spornym okresie, a przes uchana w charakterze wiadka Franciszka M. zezna a

jedynie, e to m ubezpieczonej prowadzi dzia specjalny - pieczarkarni , co nie

mia o automatycznego odniesienia do sytuacji prawnej ubezpieczonej

S d Apelacyjny-S d Pracy i Ubezpiecze Spo ecznych w odzi oddali apelacj ubezpieczonej i podzieli ustalenia faktyczne oraz ocen prawn S du pierwszej

instancji. S d Apelacyjny przyj , e ubezpieczona nie udowodni a, e w spornym

okresie prowadzi a rolniczy dzia specjalny, który zgodnie z zeznaniami wiadka

Franciszki M., prowadzi jej m , a ubezpieczona w nim pracowa a. S d ten uzna ,

e takie zeznania nie stanowi y dostatecznego dowodu potwierdzaj cego fakt prowadzenia przez ubezpieczon w spornym okresie dzia alno ci rolniczej, od której op aca a podatek rolny.

W kasacji ubezpieczona podtrzyma a zarzut naruszenia przepisów post powania, maj cych istotny wp yw na wynik sprawy (art. 3931 pkt 2 KPC), przez pomi-

ni cie lub b dn ocen zezna wiadka Franciszki M. - pracownicy ówczesnej Rady

Narodowej w K. (miejscowo ci prowadzenia rolniczego dzia u specjalnego), która zezna a, e ubezpieczona wraz z m em prowadzi a w spornym okresie rolniczy dzia

specjalny, który wprawdzie formalnie by zarejestrowany na jej m a - op acaj cego

podatek rolny, ale nie powinno podlega kwestii, e ubezpieczona wspó pracowa a w

tym dziale specjalnym. Na rozprawie kasacyjnej pe nomocnik ubezpieczonej wskaza ,

e w aktach rentowych znajduj si notarialnie po wiadczone pisemne zeznania

dwóch innych wiadków, którzy zeznali, e ubezpieczona w spornym okresie

pracowa a w dziale specjalnym produkcji pieczarek.

S d Najwy szy zwa y , co nast puje.

Kasacja jest uzasadniona wobec niewyja nienia wszystkich istotnych okoliczno ci sprawy w zakresie niezb dnym do prawid owej oceny zebranego w sprawie

materia u, a w konsekwencji do prawid owego orzekania. Pe nomocnik ubezpieczonej, korzystaj c z uprawnienia do uzupe niaj cego przytaczania uzasadnienia podstawy kasacyjnej (art. 39311 zdanie drugie KPC), trafnie wskaza , e S dy obu instancji

bezpodstawnie pomin y przed o one w post powaniu rentowym pisemne zeznania

dwóch innych wiadków, którzy potwierdzili prac ubezpieczonej w spornym okresie w

rolniczym dziale specjalnym (uprawy pieczarek).

W zaskar onej decyzji odmowa uwzgl dnienia spornego okresu do sta u

emerytalnego ubezpieczonej nie wynika a z przekre lenia wiarygodno ci zezna tych

wiadków, ale z braku jakichkolwiek dokumentów potwierdzaj cych prowadzenie tej

dzia alno ci. Tymczasem w a nie z powodu braku dokumentacji z Urz du Miasta i

Gminy w ., wynikaj cego z ograniczonego okresu przechowywania ksi g podatków i

op at podatku gruntowego, ubezpieczona w sposób uprawniony wykazywa a sporny

okres zeznaniami wiadków, których wiarygodno podlega a ocenie zarówno w post powaniu rentowym, jak i w procedurze s dowej.

Równocze nie prowadzenie rolniczego dzia u specjalnego i op acanie podatku

rolnego przez m a ubezpieczonej zosta o potwierdzone w post powaniu s dowym.

Prowadzenie - w ramach ma e skiej wspólno ci maj tkowej - rolniczego dzia u

specjalnego, formalnie zarejestrowanego na jednego z ma onków, wywo uje skutki

prawne wobec obojga ma onków. Ponadto wobec potwierdzenia w post powaniu

s dowym faktu prowadzenia rolniczego dzia u specjalnego i op acania podatku rolnego przez m a ubezpieczonej oraz pracy w tym dziale specjalnym ubezpieczonej pogl d S du Apelacyjnego o braku mo liwo ci uwzgl dnienia ubezpieczonej spornego

okresu do sta u emerytalnego jest bezpodstawny wobec regulacji art. 5 ustawy z dnia

17 grudnia 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent

oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.). Przepis ten nakazuje

uwzgl dnia nie tylko przypadaj ce przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia

gospodarstwa rolnego (dzia u specjalnego produkcji rolnej w rozumieniu przepisów

podatkowych), ale tak e przypadaj ce przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w

gospodarstwie rolnym (dziale specjalnym) - odpowiednio pkt 2 i 3 powo anej normy

prawnej. Trafnie przy tym w kasacji zwrócono uwag , e ta sama przecie praca w

dziale specjalnym zosta a uwzgl dniona do sta u emerytalnego ubezpieczonej ju po

wprowadzeniu systemu rolniczego ubezpieczenia spo ecznego, tj. od 1 lipca 1977 r.

Powy sze okoliczno ci podwa a y w istotny sposób trafno s dowej oceny

niepe nego materia u dowodowego zebranego w sprawie (art. 233 ' 1 KPC), przeto

S d Najwy szy orzek kasatoryjnie z mocy art. 39313 ' 1 KPC.