II UK 85/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 85/19 POSTANOWIENIE Dnia 20 maja 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Prusinowski w sprawie z wniosku Z. K. ‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w P. ‎o emeryturę górniczą,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 20 maja 2020 r.,‎skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...)‎z dnia 26 września 2018 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 września 2018 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w P., wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 maja 2017 r., w którym zmieniono decyzję organu rentowego w ten sposób, że przyznano wnioskodawcy Z. K. prawo do emerytury górniczej.W spornych okresach wnioskodawca jako ślusarz zajmował się remontem i regeneracją maszyn. Wszystkie prace były wykonywane na odkrywce kopalni. Prace dotyczyły napraw bieżących i remontów kapitalnych (planowanych). W ocenie Sądu odwoławczego zaliczenie określonych czynności do pracy górniczej nie jest uzależnione od długości trwania remontu.

Istotne było to, że prace te były wykonywane na odkrywce.Z rozstrzygnięciem Sądu Apelacyjnego nie zgodził się organ rentowy. W skardze kasacyjnej wskazał na naruszenie art. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2018r., poz. 1270 ze zm.) w związku z pkt 32 załącznika numer 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23‎grudnia 1994 r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury i renty (Dz.U. z 1995 r.

Nr 2, poz.

8) i art. 50a ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.Zdaniem organu rentowego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest uzasadnione wystąpieniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego sprowadzającego się do pytania czy pojęcie bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych, o którym mowa wart. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz w pkt 32 załącznika numer 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury i renty, należy odnieść do miejsca, w którym podczas remontu znajdują się agregaty i urządzenia wydobywcze, uznając za remonty bieżące te, podczas których urządzenia wydobywcze znajdują się w miejscu ich eksploatacji, czy też pojęcie to obejmuje remonty wykonywane podczas codziennej pracy tych urządzeń, niezbędne do zapewnienia ciągłości ich pracy, polegającej na urabianiu nadkładu lub złoża, wyłączając z tego pojęcia remonty planowe, podczas których maszyna podstawowa (koparka, zwałowarka) nie uczestniczy w procesie urabiania nadkładu lub złoża.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Argumenty podniesione w skardze kasacyjnej nie uzasadniają jej przyjęcia do rozpoznania merytorycznego.Zagadnienie prawne wskazane przez organ rentowy było już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego (zob. wyrok z dnia 9 maja 2019 r., I UK 53/18, LEX nr 2684862. Wskazano tam, że w przypadku pracy „przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych” chodzi o ekspozycję czynności związanych z konserwacją urządzenia wydobywczego, agregatu (okoliczności zdarzenia), a nie sam fakt pobytu obok miejsca, w którym dokonuje się konserwacja (okolicznik miejsca).

O takim znaczeniu interpretowanej frazy przesądza fakt, że chodzi o bieżącą konserwację urządzeń, a nie jakąkolwiek konserwację. Ta zaś odbywa się w miejscu pracy urządzenia (odkrywka) w wymuszonej pozycji, na wysokości, bez wyłączenia urządzenia z całego systemu, ciągu technologicznego (potocznie konserwacja urządzenia na miejscu, bez transportu). Zatem suma tych elementów decyduje o uciążliwości pracy, o jakiej jest mowa w art. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy emerytalnej. Zatem, pracami konserwacyjnymi są objęte tylko te, które w rzeczy samej polegają na czynnościach zmierzających do utrzymania urządzeń wydobywczych i agregatów w dobrym stanie, zapobiegając tym samym przed ich zniszczeniem, uszkodzeniem.

Jednocześnie zwrot „przy konserwacji” usuwa na drugi plan faktyczne czynności poszczególnych konserwatorów, bez wnikania w mechanizm ich pracy, podział zadań i zakres wykonanych prac. Kierując się tym punktem widzenia staje się również jasne, że czas trwania naprawy, podział na remonty wywołane nagłymi okolicznościami i te zaplanowane, jak również to, czy w ich trakcie maszyna była wyłączona, nie wpływają na ocenę, czy pracownik wykonywał „bieżącą konserwację”.Biorąc pod uwagę funkcje stawiane skardze kasacyjnej, a przede wszystkim zdominowanie jej roli interesem publicznym, przejawiające się w przypadku przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. w dążeniu do wyjaśnienia nowych albo kontrowersyjnych instytucji prawnych, zrozumiałe staje się, że Sąd Najwyższy nie powinien przyjmować do rozpoznania skargi kasacyjnej poddającej pod rozwagę zagadnienie prawne, w sytuacji, gdy zostało ono w orzecznictwie wyjaśnione.

W takim przypadku zagadnienie prawne nie charakteryzuje się „istotnością”, czyli nie jest doniosłe dla praktyki stosowania prawa, jak również nie wypływa na rozwój określonych instytucji prawnych.W rozpoznawanej sprawie Sąd odwoławczy zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego zakwalifikował pracę wnioskodawcy z art. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy emerytalnej. Skarga kasacyjna nie może zatem zostać uznana za oczywiście uzasadnioną. Dlatego na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.