II UK 80/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 80/04

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 15 listopada 2004 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)

SSN Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca)

SSN Maria Tyszel

w sprawie z wniosku E. P.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G.

o rentę z tytułu niezdolności do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 listopada 2004 r.,

kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w P.

z dnia 13 stycznia 2004 r.,

oddala kasację.

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 czerwca 2001 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych

odmówił przyznania wnioskodawcy E. P. prawa do renty z tytułu wypadku przy

pracy ustalając, że częściowa niezdolność do pracy wnioskodawcy nie pozostaje w

związku z wypadkiem przy pracy.

Odwołanie wnioskodawcy od tej decyzji zostało oddalone wyrokiem

Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia 6 marca

2003 r. Sąd ustalił, że wnioskodawca uległ wypadkowi przy pracy w dniu 22 lipca

1999 r. Powołani przez Sąd biegli lekarze – neurolog, ortopeda i diabetolog –

stwierdzili, że wnioskodawca jest częściowo niezdolny do pracy w związku z

wypadkiem przy pracy. Z opinii kolejnego zespołu biegłych lekarzy z Zakładu

Medycyny Sądowej Akademii Medycznej w Poznaniu wynika, że aktualny stan

zdrowia wnioskodawcy czyni go częściowo niezdolnym do pracy z uwagi na

istniejące u niego schorzenia, a zwłaszcza z uwagi na wielopoziomowe zmiany

zwyrodnieniowe kręgosłupa, z tym że ustalona niezdolność do pracy pozostaje bez

związku z wypadkiem przy pracy. Sąd Okręgowy podzielił tą ostatnią opinię uznając

brak związku niezdolności do pracy wnioskodawcy z następstwami wypadku przy

pracy.

Na skutek apelacji wnioskodawcy od tego wyroku Sąd Apelacyjny –

Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

wyrokiem z dnia 13 stycznia 2004 r.

zmienił zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go

decyzję i przyznał

wnioskodawcy rentę okresową z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku

z wypadkiem przy pracy na czas od 23 maja 2003 r. do 31 grudnia 2004 r. Sąd

Apelacyjny przeprowadził dowód z opinii kolejnego zespołu biegłych lekarzy

specjalistów z zakresu neurologii i ortopedii. Biegli ci stwierdzili u wnioskodawcy

przewlekły zespół bólowy korzeniowy lędźwiowy u osoby z wielopoziomowymi

zmianami zwyrodnieniowo-dyskopatycznymi kręgosłupa po przebytym urazie

przeciążeniowym odcinka lędźwiowego z wypadnięciem jąder miażdżystych L3-L4 i

L4-L5,

zespół

bólowy

szyjny

i

piersiowy

na

tle

zmian

zwyrodnieniowo-

dyskopatycznych kręgosłupa szyjnego i piersiowego oraz przebyty uraz stawu

kolanowego prawego bez następstw. W opinii łącznej biegli wywiedli, że

wnioskodawca jest częściowo niezdolny do pracy w związku z wypadkiem przy

pracy z dnia 22 lipca 1999 r. od czasu zakończenia pobierania świadczeń

rehabilitacyjnych do końca 2004 r. W zakresie związku niezdolności do pracy ze

skutkami wypadku opinia biegłych jest zgodna z opinią pierwszego zespołu

biegłych złożoną przed sądem pierwszej instancji. Te opinie Sąd Apelacyjny przyjął

za podstawę rozstrzygnięcia, albowiem wniosek wyprowadzony w opinii Zakładu

Medycyny Sądowej opiera się na zanegowaniu związku wypadku przy pracy z

niezdolnością do pracy od momentu wypadku. W opinii tej brak jest odniesienia do

pobierania przez wnioskodawcę świadczenia rehabilitacyjnego w związku z

wypadkiem przy pracy do dnia 22 maja 2001 r. oraz ustalonego uszczerbku na

zdrowiu. W orzecznictwie utrwalony został pogląd, że schorzenie samoistne nie

wyklucza możliwości przyjęcia, że niezdolność do pracy została wywołana

wypadkiem przy pracy o ile istniejący stan chorobowy został pogłębiony skutkami

wypadku i wystąpiło nagłe pogorszenie stanu chorobowego. Powyższa wykładnia

została uwzględniona w opinii złożonej przed Sądem Apelacyjnym i odniesiona do

stwierdzonego u wnioskodawcy stanu chorobowego.

Wyrok ten zaskarżył kasacją Zakład Ubezpieczeń Społecznych i

wskazując jako podstawę kasacji naruszenie przepisów postępowania wniósł o

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu

do ponownego

rozpoznania. Organ rentowy zarzucił naruszenie art. 233 § 1, 328 § 2 i 391 k.p.c.

przez błędne i nieuzasadnione przyjęcie, że wnioskodawca był niezdolny do pracy

w związku z wypadkiem przy pracy mimo sprzeczności opinii biegłych w tym

zakresie i niewyjaśnienie tych rozbieżności a także wobec pominięcia w tym

zakresie koniecznego dowodu w postaci opinii zbiorczej albo opinii odpowiedniego

instytutu naukowego. Zarzucił ponadto naruszenie art. 224 § 1 k.p.c. poprzez

przedwczesne zamknięcie rozprawy i nieprzeprowadzenie dowodów koniecznych

do prawidłowego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu kasacji podniósł, że oprócz

opinii, na podstawie których zapadło zaskarżone orzeczenie istniały w sprawie

zgodne opinie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i biegłych z

Zakładu Medycyny Sądowej Akademii Medycznej w Poznaniu co do braku

niezdolności do pracy wnioskodawcy związanej z wypadkiem przy pracy. W takiej

sytuacji Sąd Apelacyjny powinien zarządzić wydanie opinii zbiorczej lub zwrócić się

o opinię do instytutu naukowego.

Sąd

Najwyższy

zważył,

co

następuje.

Naruszenie

przepisów

postępowania może być usprawiedliwioną podstawą kasacji tylko wówczas, gdy

uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 3931 pkt 2 k.p.c.). W

zakresie naruszenia przepisu art. 328 § 2 k.p.c., określającego wymogi, jakim

powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku, zarzut nie może być uwzględniony,

gdyż ani nie wskazano wad uzasadnienia, ani wpływu, jaki ewentualne wady mogły

mieć na wynik sprawy. Jest regułą, że uchybienia w tym zakresie nie mają wpływu

na wynik sprawy. Uzasadnienie sporządzane jest bowiem po wydaniu i ogłoszeniu

wyroku, kiedy wynik sprawy jest już przesądzony. Nie może być także

uwzględniony zarzut naruszenia art. 224 § 1 k.p.c., który stanowi, że

przewodniczący zamyka rozprawę, gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie

wyjaśnioną a przed zamknięciem rozprawy przewodniczący udziela głosu stronom.

Jest to przepis porządkowy dotyczący kolejności poszczególnych czynności

sądowych. Z uzasadnienia kasacji nie wynika, aby któraś z tych czynności nie

została dokonana lub została wykonana wadliwie i aby ewentualne uchybienie

mogło wpłynąć na wynik sprawy.

Przepis art. 233 § 1 k.p.c. stanowi, że sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów

według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia

zebranego materiału. Zarzut jego naruszenia może być oceniany tylko w takim

zakresie, w jakim dotyczy błędu w ocenie materiału dowodowego, którym

dysponował Sąd drugiej instancji. Zgodnie z art. 393 11 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy

rozpoznaje sprawę w granicach podstaw kasacyjnych, co oznacza, że bada

wyłącznie naruszenie tych przepisów, które zostały wskazane przy przytoczeniu

podstaw kasacyjnych. W związku z tym nie podlegają ocenie opisane w

uzasadnieniu kasacji zarzuty wykraczające poza regulację dotyczącą zasad oceny

dowodów. W tym zakresie nie można dopatrzyć się uchybienia. Sąd Apelacyjny

dysponował

sprzecznymi

opiniami

biegłych

lekarzy

w

zakresie

związku

niezdolności wnioskodawcy do pracy z następstwami wypadku przy pracy. Za

podstawę ustaleń musiała zostać przyjęta jedna z przedstawionych w tych opiniach

wersji oceny stanu zdrowia. O przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów

można mówić wówczas, gdyby jedna z wersji została przyjęta bezkrytycznie, bez

odniesienia się do dowodów przeciwnych. Sytuacja taka nie zaistniała, gdyż Sąd

Apelacyjny odmawiając mocy dowodowej opinii wydanej przez biegłych Zakładu

Medycyny Sądowej wskazał na jej nieścisłości i pominięcie istotnych okoliczności.

Opinia ta, mimo że została wydana przez instytut naukowy, podlega ocenie tak

samo, jak każdy inny dowód. Nie można czynić Sądowi zarzutu, że dokonując takiej

oceny uznał za wiarygodne opinie wydane przez inne zespoły biegłych lekarzy.

Omawiany przepis dotyczy oceny dowodów dokonywanej po ich

przeprowadzeniu, zatem zrzuty braków lub wad w postępowaniu dowodowym nie

uzasadniają naruszenia tego przepisu. Podniesione w uzasadnieniu kasacji zarzuty

dotyczące nieprzeprowadzenia koniecznych zdaniem skarżącego dowodów, jako

nieobjęte regulacją tego przepisu wykraczają poza granice podstaw kasacyjnych.

Ewentualne uchybienia mogłyby uzasadniać naruszenie art. 217 § 2 k.p.c.,

dotyczącego pominięcia środków dowodowych, jeżeli dowody zostały zgłoszone w

toku postępowania, lub naruszenia art. 232 k.p.c., jeżeli zdaniem skarżącego Sąd

był obowiązany do przeprowadzenia dowodów z urzędu. Te przepisy nie został

wskazane w kasacji natomiast przytoczone w kasacji podstawy okazały się

nieusprawiedliwione.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 12 k.p.c. oddalił

kasację.