II UK 610/16 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 610/16 POSTANOWIENIE Dnia 12 października 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar w sprawie z wniosku L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. ‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. ‎z udziałem zainteresowanego A.O. ‎o wymiar składek wobec A.O.,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 października 2017 r.,‎skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od pozwanego organu rentowego na rzecz wnioskodawcy kwotę 2.700 zł (dwa tysiące siedemset) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2016 r., III AUa (…), Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia 16 października 2015 r., VII U (…), w sprawie z odwołania płatnika składek „L.” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. z udziałem zainteresowanego A.O. o wymiar składek na ubezpieczenie zdrowotne. Sąd pierwszej instancji zmienił decyzję organu rentowego z dnia 10 października 2014 r. i ustalił „zerową” podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne od przychodu zainteresowanego uzyskiwanego w okresie od stycznia 2011 r. do grudnia 2013 r. z tytułu umowy o pracę łączącej go z płatnikiem.

Od wyroku Sądu Apelacyjnego organ rentowy wniósł skargę kasacyjną, w której zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 83 ust. 2 i art. 83 ust. 3 pkt 5 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (na rozprawie) organ powołał się na konieczność rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego wyłaniającego się na tle wykładni art. 83 ust. 2 i ust. 3 pkt 5 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, która budzi „poważne trudności” interpretacyjne.

Wskazując na powyższe, organ rentowy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie Sądowi Apelacyjnemu sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę kwestionowanego wyroku i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, a także o zasądzenie od płatnika zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.W odpowiedzi na skargę kasacyjną płatnik wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie od organu rentowego „kosztów reprezentacji w postępowaniu kasacyjnym”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Organ rentowy uzasadnił potrzebę przyjęcia niniejszej skargi do rozpoznania powołaniem się na istotne zagadnienie prawne dotyczące wątpliwości interpretacyjnych związanych z wykładnią wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego.

Tego zapatrywania jednak nie można podzielić, wobec czego przedmiotowa okoliczność nie stanowi realnej przesłanki, która by kwalifikowała skargę do jej rozpoznania. W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniano wielokrotnie, w jakich okolicznościach przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania może nastąpić z uwagi na występujące w niej istotne zagadnienie prawne. Wskazanie takiego zagadnienia powinno zatem nastąpić przez określenie przepisów prawa, w związku z którymi zostało sformułowane i wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen.

Wynika to z faktu, że dopiero wówczas sąd kasacyjny może realnie ocenić, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” oraz czy jest to zagadnienie „istotne” (postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002 nr 1, poz. 11; z dnia 13 sierpnia 2002 r., I PKN 649/01, OSNP 2004 nr 9, poz. 158 i z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004 nr 7-8, s. 51). Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, gdy przedstawiony problem jurydyczny jeszcze nie został rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub gdy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (postanowienie z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468) oraz gdy jego wyjaśnienie ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w ustalonym stanie faktycznym (postanowienie z dnia 27 stycznia 2009 r., II PK 248/09, LEX nr 736732).

Wbrew pozorom, skarżący organ nie wykazał, aby w niniejszej sprawie występowała tak rozumiana przesłanka warunkująca przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wyodrębniony redakcyjnie i stosunkowo obszerny fragment skargi, opatrzony nagłówkiem „UZASADNIENIE WNIOSKU O PRZYJĘCIE SKARGI KASACYJNEJ DO ROZPOZNANIA:”, mimo swej objętości, nie zawiera merytorycznej (pogłębionej) analizy sugerowanego przez organ rentowy problemu prawnego. Zdecydowana większość wywodów zawarta w tej części skargi ogranicza się bowiem do przedstawienia ogólnych uwag na temat sposobu, w jaki należy dokonywać wykładni przepisów prawa ubezpieczeń społecznych.

Tymczasem odnośnie do szczegółowej kwestii, związanej bezpośrednio z problematyką wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne od przychodów uzyskiwanych przez ubezpieczonych nieposiadających statusu rezydentów podatkowych w Rzeczypospolitej Polskiej, skarżący tylko sygnalizacyjnie zaznaczył, że w podobnym stanie faktycznym Sąd Najwyższy wydał wyrok z dnia 2 października 2013 r., II UK 141/13, (OSNP 2014 nr 12, poz. 170). Organ ograniczył się przy tym do lakonicznego komentarza, że „było to rozstrzygnięcie precedensowe i trudno mówić w tym zakresie o ugruntowanym orzecznictwie”.Na tej podstawie można więc powiedzieć, że skarżący nie tylko nie przeprowadził żadnego wywodu jurydycznego celem wykazania istnienia wątpliwości wyłaniających się - w jego ocenie - na tle wskazanych przepisów prawa, ale nawet nie sformułował takich wątpliwości.

Tymczasem wypełnienie obowiązku przedstawienia okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występujące w sprawie zagadnienie prawne nie może być zastąpione przez ograniczenie się do sformułowania samego pytania (czego skarżący nawet nie uczynił), ale konieczne jest przeprowadzenie pogłębionego wywodu prawnego w zakresie wykazania, w jaki sposób powinny być rozumiane przepisy konstruujące to zagadnienie (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2011 r., I PK 52/11, LEX nr 1212045; z dnia 26 stycznia 2012 r., I PK 124/11, LEX nr 1215465; z dnia 15 lutego 2012 r., I PK 130/11, LEX nr 1215258; z dnia 19 marca 2012 r., II PK 293/11, LEX nr 1214577 i z dnia 29 stycznia 2014 r., II UK 451/13, LEX nr 1486974).

Z kolei rolą Sądu Najwyższego na etapie przedsądu nie jest poszukiwanie takich okoliczności w treści skargi kasacyjnej i formułowanie - zamiast skarżącego - prawidłowego wniosku w tym zakresie.Z tych względów na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach postępowania w oparciu o przepisy art. 98 § 1 k.p.c. i § 10 ust. 4 pkt 2 w związku z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). as