II UK 510/16 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 510/16 POSTANOWIENIE Dnia 9 sierpnia 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar w sprawie z wniosku E. I. ‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w W. ‎o wysokość emerytury,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 9 sierpnia 2017 r.,‎skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 3 marca 2016 r., III AUa (…), Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację ubezpieczonej E.I. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 10 grudnia 2014 r., XIII U (…), w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w W. o wysokość emerytury.Od wyroku Sądu Apelacyjnego ubezpieczona wniosła skargę kasacyjną, w której wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania uzasadniła nieważnością postępowania „wynikającą z faktu, iż w niniejszej sprawie strona odwołująca się nie miała możliwości obrony swoich praw”.

Zdaniem skarżącej w przedmiotowej sprawie zachodzi nieważność postępowania przewidziana w art. 379 pkt 5 k.p.c., skoro „jedyna rozprawa apelacyjna” została przeprowadzona z naruszeniem art. 214 § 1 w związku z art. 391 § 1 i w związku z art. 139 § 1 k.p.c., bo nie uczestniczyła w niej ubezpieczona. Z kolei ta okoliczność była konsekwencją niewłaściwego zawiadomienia ubezpieczonej o terminie rozprawy. Według skarżącej Sąd Apelacyjny powinien odroczyć rozprawę odwoławczą wyznaczoną na dzień 3 marca 2016 r., skoro nie dysponował dowodem prawidłowego zawiadomienia ubezpieczonej o terminie posiedzenia.

Tymczasem mimo braku takiego dowodu Sąd drugiej instancji przeprowadził w powyższym terminie rozprawę, po zamknięciu której wydał orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. Takie uchybienie w oczywisty sposób pozbawiło ubezpieczoną możliwości obrony jej praw. Z tej przyczyny skarżąca wniosła o uchylenie kwestionowanego wyroku i przekazanie Sądowi Apelacyjnemu sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Ubezpieczona uzasadniła potrzebę przyjęcia niniejszej skargi do rozpoznania powołaniem się na okoliczność, że postępowanie apelacyjne, które toczyło się w przedmiotowej sprawie, było dotknięte wadą nieważności spowodowaną pozbawieniem ubezpieczonej możności obrony jej praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.).

Tego poglądu Sąd Najwyższy jednak nie podziela, wobec czego wskazana okoliczność nie stanowi przesłanki skutkującej przyjęciem skargi do rozpoznania. Wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącej w sprawie nie doszło do naruszenia – stosowanych odpowiednio w postępowaniu apelacyjnym – regulacji wynikających z art. 139 § 1 i art. 214 § 1 k.p.c. Wymienione przepisy stanowią, że w razie niemożności doręczenia pisma adresatowi w sposób bezpośredni, pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego należy złożyć w placówce pocztowej tego operatora, umieszczając zawiadomienie o tym fakcie w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej ze wskazaniem gdzie i kiedy pismo pozostawiono, oraz z pouczeniem, że należy je odebrać w terminie siedmiu dni od dnia umieszczenia zawiadomienia; zaś w przypadku bezskutecznego upływu tego terminu, czynność zawiadomienia należy powtórzyć (art. 139 § 1 k.p.c.).

Z kolei rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość w doręczeniu wezwania albo jeżeli nieobecność strony jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć (art. 214 § 1 k.p.c.).Z akt sprawy wynika, że Sąd Apelacyjny wysłał - za pośrednictwem operatora pocztowego I.S.A. – na wskazany przez ubezpieczoną adres do doręczeń (ul. P., w W.) przesyłkę zawierającą zawiadomienie o terminie rozprawy apelacyjnej wyznaczonej na dzień 3 marca 2016 r. o godz. 11.20, przy czym w zawiadomieniu zastrzeżono, że stawiennictwo nie jest obowiązkowe (k. 260).

Z adnotacji uczynionej przez operatora pocztowego wynika, że przesyłkę adresowaną do ubezpieczonej – w związku z niezastaniem adresata w miejscu zamieszkania - awizowano po raz pierwszy w dniu 30 grudnia 2015 r., po czym awizowano ją powtórnie w dniu 8 stycznia 2016 r. W związku z niepodjęciem przesyłki w terminie – mimo dwukrotnego awizowania – operator pocztowy w dniu 18 stycznia 2016 r. zwrócił przesyłkę nadawcy (k. 262-263). W tych okolicznościach Sąd Apelacyjny trafnie przyjął, że zawiadomienie ubezpieczonej o terminie rozprawy należało uznać - na zasadzie fikcji prawnej wyrażonej w art. 139 § 1 k.p.c. – za skutecznie doręczone.

Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że termin siedmiodniowy z art. 139 § 1 k.p.c., liczony od pierwotnego awizowania przysyłki rejestrowanej skierowanej do ubezpieczonej, upłynął w czwartek, 7 stycznia 2016 r. (w związku z przypadającym 6 stycznia 2016 r. świętem Trzech Króli wskazany termin uległ przesunięciu o 1 dzień). Ponieważ w tym terminie przesyłka nie została podjęta, operator pocztowy ponownie podjął próbę jej doręczenia (8 stycznia 2016 r.), z tym, że okazała się ona bezskuteczna, bo mimo upływu kolejnego terminu siedmiodniowego, liczonego od 8 stycznia 2016 r., przesyłka nie została podjęta przez ubezpieczoną.

W tej sytuacji operator pocztowy miał wszelkie podstawy faktyczne i prawne ku temu, by niedoręczoną przesyłkę – po jej dwukrotnym awizowaniu – zwrócić nadawcy. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że nie istniały przeszkody natury procesowej w przeprowadzeniu rozprawy apelacyjnej wyznaczonej na dzień 3 marca 2016 r. oraz wydaniu przez Sąd Apelacyjny orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie (k. 264).W ostatecznym rozrachunku okazało się, że ubezpieczona, która nie podjęła w terminie zawiadomienia o czasie i miejscu rozprawy odwoławczej i dlatego nie brała w niej czynnego udziału, wcale nie została pozbawiona możności obrony swych praw, a to oznacza, że postępowanie apelacyjne nie było dotknięte nieważnością, na którą powołuje się autorka skargi.Kierując się przedstawionymi wyżej motywami, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.