II UK 486/16 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 486/16 POSTANOWIENIE Dnia 9 sierpnia 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogusław Cudowski w sprawie z wniosku R.D.‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. ‎o prawo do emerytury pomostowej,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 9 sierpnia 2017 r.,‎skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z 6 kwietnia 2016 r. oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. od wyroku Sądu Okręgowego w G. z 30 września 2015 r. zmieniającego decyzję organu rentowego z 26 maja 2015 r. i przyznającego ubezpieczonemu prawo do emerytury pomostowej począwszy od 7 maja 2015 r., a także stwierdzającego, że organ rentowy ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.Wyrok Sądu Apelacyjnego organ rentowy zaskarżył w całości. Zarzucono naruszenie prawa materialnego: (-) art. 4 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (jednolity tekst:

Dz.U. z 2015 r., poz. 965) poprzez przyjęcie przez Sąd drugiej instancji, że wnioskodawca spełnił określone w ww. przepisach warunki przy uwzględnieniu okresu pracy wykonywanej za pośrednictwem P. u armatorów zagranicznych oraz okresów pracy u armatorów zagranicznych jako marynarz i opłacania składek na dobrowolne ubezpieczenie społeczne, co w konsekwencji skutkowało stwierdzeniem, iż ubezpieczony nabył prawo do emerytury pomostowej; (-) art. 51 w zw. z art. 2 pkt 2 i 3 oraz art. 3 i art. 15 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych poprzez uwzględnienie okresów pracy wykonywanej za pośrednictwem P. u armatorów zagranicznych oraz okresów pracy wykonywanej u armatorów zagranicznych jako marynarz opłacający dobrowolne składki na ubezpieczenie społeczne we własnym zakresie, jako pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach pomostowych, podczas gdy marynarz nie jest pracownikiem w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach pomostowych.

Ponadto, zarzucono naruszenie prawa procesowego, to jest art. 233 k.p.c. poprzez powielenie błędnych ustaleń Sądu pierwszej instancji w zakresie wykazania przez wnioskodawcę okresu pracy w szczególnych warunkach wynikającego z pkt 23 załącznika nr 1 do ustawy emerytalnej.Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący wskazał, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne oraz potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości, a mianowicie czy wobec treści art. 2 pkt 2 i 3 oraz art. 51 i 4 ustawy o emeryturach pomostowych można zastosować te przepisy w przedmiotowej sprawie i zaliczyć do okresów pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych, zarówno okresy pracy marynarza, wykonywanej u armatora zagranicznego, do której został skierowany przez pośrednika, nie będącym płatnikiem, jak i okresy dobrowolnego opłacania składek na ubezpieczenia i czy takiego marynarza można uznać za pracownika w rozumieniu przepisów ustawy, który jest w kręgu podmiotów uprawnionych do ubiegania się o emeryturę pomostową na podstawie art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych.

W ocenie skarżącego Sądy w tej sprawie błędnie zinterpretowały ww. przepisy i w konsekwencji rozszerzyły zastosowanie przywilejów emerytalnych na nową kategorią ubezpieczonych.Ubezpieczony wniósł o wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a także o zasadzenie od organu rentowego na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżący wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadnia występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebą wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości.Odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego rozumienia przesłanek przedsądu określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 k.p.c., należy podkreślić, że nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa ani nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy wyraził swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu (por. przykładowo postanowienie Sądu Najwyższego z 17 marca 2015 r., I PK 4/15, LEX nr 1661934 oraz powołane tam w tym zakresie orzecznictwo).Problem, wątpliwości sformułowane przez skarżącego, zostały rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy – zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 19 kwietnia 2016 r., II UK 196/15, LEX nr 2044476; z 23 listopada 2016 r., II UK 430/15, LEX nr 2183490; oraz z 9 marca 2017 r., II UK 10/16, LEX nr 2271455.

Z orzeczeń tych wynika, że:

i) w odniesieniu do stanów faktycznych, w których ocenie prawnej podlega okres przed 1 stycznia 2009 r. (tj. przed wejściem w życie ustawy o emeryturach pomostowych) ustawa o emeryturach pomostowych oraz ustawa o emeryturach i rentach z FUS nie zawiera własnej definicji pojęcia „pracownik”, w konsekwencji znaczenie tego pojęcia przed 1 stycznia 2009 r. należy odczytywać zgodnie z art. 22 k.p. - z czego m.in. wynika, że dobrowolny charakter ubezpieczenia nie ma znaczenia z perspektywy przepisów Kodeksu pracy określających cechy stosunku pracy, a tym samym zgłoszenie do dobrowolnego ubezpieczenia nie wyklucza pracowniczego zatrudnienia u zagranicznego armatora; ii) nie ma natomiast przymiotu pracownika w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy o emeryturach pomostowych osoba wykonująca po 31 grudnia 2008 r. pracę poza obszarem Rzeczypospolitej Polskiej i niepodlegająca szczególnemu systemowi ubezpieczenia (ubezpieczeniu w Funduszu Emerytur Pomostowych).

Z orzeczeń tych wynika również, że praca na statkach żeglugi morskiej, oceniana ze względu na kryteria wskazane w art. 22 k.p., jest pracą w zatrudnieniu pracowniczym.Uwzględniając powyższe, a jednocześnie brak argumentów prawnych uzasadniających zmianę przedstawionego wyżej stanowiska Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna nie zasługuje na przyjęcie do rozpoznania ze względu na okoliczności wskazane przez skarżącego.Z tych powodów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji.W przedmiocie wniosku ubezpieczonego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, Sąd Najwyższy nie uwzględnił tego wniosku, ponieważ odpis odpowiedzi na skargi kasacyjnej, wbrew dyspozycji art. 132 § 1 k.p.c., nie został doręczony przez pełnomocnika ubezpieczonego pełnomocnikowi drugiej strony.

Z akt sprawy wynika, że odpis odpowiedzi na skargę kasacyjną został doręczony drugiej stronie przez Sąd Okręgowy. Skoro odpowiedź na skargę kasacyjną powinna zostać zwrócona zgodnie z art. 132 § 1 zdanie trzecie k.p.c., to nie było możliwe uwzględnienie zawartego w tym piśmie wniosku o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.