II UK 425/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 425/12

POSTANOWIENIE

Dnia 18 kwietnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Romualda Spyt

w sprawie z wniosku J.W.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 18 kwietnia 2013 r.,

na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z

dnia 31 lipca 2012 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Wnioskodawca – J. W. – wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu

Apelacyjnego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 lipca 2012 r.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania

mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 278 § 1 k.p.c. w związku z art. 280

k.p.c., przez wadliwe zaakceptowanie przez Sąd Apelacyjny stanowiska biegłych,

że nie mają oni możliwości prawnych orzekania w sprawie chorób zawodowych i

zaniechanie doprowadzenia do wydania przez biegłych dopuszczonego w

postępowaniu apelacyjnym dowodu, co pozbawiło wnioskodawcę możliwości

wykazania przy pomocy tego dowodu, iż źródłem jego ubytku słuchu były warunki

pracy a nadto że spełnia on kryteria dla uzyskania renty z tytułu choroby

zawodowej.

Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,

skarżący wskazał, że w sprawie występuje „istotne zagadnienie prawne polegające

na konieczności określenia granic umocowania biegłego sądowego do wydania

opinii w sprawie o przyznanie renty z tytułu choroby zawodowej w kontekście

wymogów stawianych lekarzom właściwym do orzekania w zakresie chorób

zawodowych § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w

sprawie chorób zawodowych”.

W

uzasadnieniu

skarżący

podniósł,

że

w

jego

ocenie

pogląd

zaprezentowany przez biegłe, zgodnie z którym nie są one uprawnione do

opiniowania

w

niniejszej

sprawie

w

zakresie

ustalenia

występowania

u

wnioskodawcy choroby zawodowej, gdyż nie spełniają wymogów z § 5

rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób

zawodowych, nie jest zasadny. Przepisy rozporządzenia określają zasady

orzekania o chorobach zawodowych. Orzekanie to następuje na gruncie przepisów

Kodeksu postępowania administracyjnego przed organem administracji publicznej.

To na potrzeby tego postępowania określone zostały wymagania stawiane

lekarzom mającym orzekać o występowaniu choroby zawodowej. W sytuacji, gdy

orzecznictwo sądowoadministracyjne jest konsekwentne i przewiduje związanie

organu orzekającego w drodze decyzji o chorobie zawodowej orzeczeniem

lekarskim, koniecznym było ścisłe określenie wymagań kwalifikacyjnych lekarzy

sporządzających takie orzeczenia. W niniejszym postępowaniu nie występuje

wprost problem stwierdzenia choroby zawodowej, jako zarezerwowany dla

postępowania administracyjnego. Postępowanie sądowe wszczęte na skutek

odwołana

od

niekorzystnej

decyzji

Zakładu

Ubezpieczeń

Społecznych

odmawiającej przyznania wnioskodawcy prawa do renty z tytułu choroby

zawodowej jedynie w sposób pośredni, obok ustalenia zakresu niezdolności do

pracy ubezpieczonego, zajmuje się kwestią choroby zawodowej. Co więcej,

przyjmując deklaratoryjny charakter decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora

Sanitarnego o występowaniu choroby zawodowej, zgodzić się należy z Sądem, że

sąd ubezpieczeń społecznych nie jest związany taką decyzją. Stwierdzenie, lub

brak stwierdzenia choroby zawodowej stanowi jedną z okoliczności spornych,

ocenianych przez Sąd przy pomocy dowodu z opinii biegłych lekarzy sądowych.

Sąd zatem dysponować musi takim instrumentarium, które pozwoli mu na

samodzielną ocenę okoliczności sprawy, w tym stanu zdrowia wnioskodawcy oraz

istnienia związku przyczynowego jego stanu zdrowia z warunkami zatrudnienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wstępnie trzeba przypomnieć, że ograniczenia dopuszczalności wnoszenia

skargi kasacyjnej wynikają z konstytucyjnej roli Sądu Najwyższego w systemie

organów wymiaru sprawiedliwości. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z

dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.)

rolą tego Sądu w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości pozostaje zapewnienie w

ramach nadzoru zgodności z prawem oraz jednolitości orzecznictwa sądów

powszechnych i wojskowych przez rozpoznawanie kasacji oraz innych środków

odwoławczych, podejmowanie uchwał rozstrzygających zagadnienia prawne i

rozstrzyganie innych spraw określonych w ustawach. Skarga kasacyjna nie jest

więc (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia

sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na

przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli

prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności

ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia, gdy się

weźmie nadto pod uwagę, że Konstytucja w art. 177 ust. 1 gwarantuje jedynie

dwuinstancyjne postępowanie. Ewentualna możliwość dalszego postępowania, w

tym postępowania przed Sądem Najwyższym, stanowi uprawnienie dodatkowe,

które może zostać obwarowane szczególnymi przesłankami, w tym określonymi w

art. 3989 § 1 k.p.c.

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność

postępowania (pkt 3) lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). W

związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien

wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w

powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym,

że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje

potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.

Sformułowana przez skarżącego w ramach istotnego zagadnienia prawnego

kwestia „określenia granic umocowania biegłego sądowego do wydania opinii w

sprawie o przyznanie renty z tytułu choroby zawodowej w kontekście wymogów

stawianych lekarzom właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych § 5

rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób

zawodowych” – nie ma rangi istotnego zagadnienia prawnego. Rozstrzygnięcie

zagadnienia prawnego nie może się sprowadzać do odpowiedzi na wątpliwości

skarżącego, które można wyjaśnić za pomocą obowiązujących reguł wykładni bądź

w drodze prostego zastosowania przepisów. Odpowiedź na postawione pytanie jest

oczywista. Wymagania, o których mowa w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z

dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869 ze

zm.), nie dotyczą biegłych sądowych, bowiem rozporządzenie to normuje wyłącznie

postępowanie przed państwowym inspektorem sanitarnym. Wymagane kwalifikacje

wobec biegłych sądowych określa natomiast § 12 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz.U. z

dnia 26 stycznia 2005 r. Nr 15, poz. 133).

Skarżący nie zdołał zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jego

skargi przez Sąd Najwyższy, wobec czego z mocy art. 398 9 k.p.c., należało

postanowić jak w sentencji