II UK 400/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 400/09

POSTANOWIENIE

Dnia 12 marca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Romualda Spyt

w sprawie z wniosku Z. L. S.A.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

z udziałem zainteresowanych : M. N. /.../,

o składki na ubezpieczenie społeczne,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 marca 2010 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 18 czerwca 2009 r.,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od Z. L. S.A. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania

wywołanych wniesieniem skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 czerwca 2009 r.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego: art. 750 k.c.

w związku z art. 65 § 1 i 2 k.c. - przez ich błędną wykładnię dotyczącą

zakwalifikowania

kontraktu

o

profesjonalne

uprawianie

piłki

nożnej

jako

jednorodnej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z art. 750 k.c. stosuje

się przepisy o zleceniu, oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998

r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 205,

poz. 1585) - przez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez wliczenie do podstawy

wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne

dochodów z tytułu premii meczowych, nagród za osiągnięcia sportowe,

wejściówek, kwot kontraktowych, nagród / rat kontraktowych, nagród i premii

regulaminowych.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do ponownego rozpoznania

uzasadniony został występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego w

zakresie zagadnienia kwalifikacji prawnej kontraktu o profesjonalne uprawianie piłki

nożnej z punktu widzenia art. 750 k.c. i art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13

października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w zakresie, w jakim w

ramach tego złożonego stosunku prawnego klub sportowy zobowiązany jest

jednostronnie do spełnienia na rzecz zawodników profesjonalnych świadczeń

pieniężnych na wypadek uzyskania przez zawodnika lub drużynę piłkarską

określonego wyniku sportowego, niezależnie od zobowiązania do wypłaty

wynagrodzenia za usługę sportową świadczona na rzecz klubu przez zawodnika

profesjonalnego. Skarżący wskazał, że co prawda w wyroku z dnia 16 lutego 2006

r., IV CK 380/05 Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że kontrakt o profesjonalne

uprawianie piłki nożnej jest umową o świadczenie usług, do której zgodnie z art.

750 k.c. stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu, jednakże odnosi się to do

standardowego, podstawowego świadczenia zawodnika profesjonalnego. W ocenie

skarżącego, analiza stosunku prawnego łączącego klub sportowy i zawodnika w

sprawie, w której wniesiona została niniejsza skarga kasacyjna, prowadzi do

wniosku, że jest to umowa nienazwana o charakterze mieszanym, zawierająca

elementy umowy o świadczenie usług w zakresie, w jakim za wynagrodzeniem

zawodnik zobowiązuje się do reprezentowania barw klubowych oraz nienazwanej

umowy losowej w zakresie, w jakim zawodnik może uzyskać dodatkowe

wynagrodzenie w przypadku uzyskania określonego wyniku sportowego w

wymiarze indywidualnym lub drużynowym. Zdaniem skarżącego, te ostatnie kwoty

nie są wynagrodzeniem za usługi świadczone na rzecz klubu, a stanowią skuteczny

środek motywujący zawodników profesjonalnych do osiągnięcia sukcesów

sportowych.

W odpowiedzi na skargę pozwany organ rentowy wniósł o jej oddalenie i

zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa

procesowego, według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przedstawienie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną okoliczności

uzasadniających jej rozpoznanie nie gwarantuje, że Sąd Najwyższy przyjmie

skargę do rozpoznania. Zależy to bowiem od stwierdzenia przez Sąd Najwyższy

wystąpienia w sprawie szczególnych okoliczności wymienionych w art. 398 9 § 1

k.p.c. Zgodnie z tym przepisem Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących

rozbieżności

w

orzecznictwie

sądów,

zachodzi

nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Jeżeli te

okoliczności nie zachodzą Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 398 9 § 2 k.p.c.,

uprawniony jest do wydania postanowienia o odmowie przyjęcia kasacji do

rozpoznania.

Skarżący,

uzasadniając

wniosek

o

przyjęcie

skarg

kasacyjnej

do

rozpoznania, wskazuje, że w sprawie występuje „istotne zagadnienie prawne”, tj.

przesłanka wskazana w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zgodnie z utrwalonym

stanowiskiem Sądu Najwyższego oraz doktryny istotność zagadnienia prawnego

konkretyzuje się w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające

znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia

innych podobnych spraw. Podkreślić przy tym należy, że twierdzenie o

występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy

przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd

Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z

odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie.

Kwestia kwalifikacji prawnej kontraktu o profesjonalne uprawianie piłki nożnej

z punktu widzenia art. 750 k.c. była już przedmiotem wypowiedzi Sądu

Najwyższego, który w wyroku z dnia 24 stycznia 2000 r., III CKN 531/98 (OSP 2000

nr 10, poz. 146) wyraził pogląd, że umowy o uprawianie sportu za wynagrodzeniem

są umowami o świadczenie usług natury faktycznej, do których zastosowanie ma

art. 750 k.c. (por. także wyrok z dnia 16 lutego 2006 r., IV CK 380/05 niepublikowany). Wbrew

zaprezentowanemu

przez skarżącego

stanowisku,

dokonana przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 lutego 2006 r., IV CK 380/06

(LEX

nr

179977)

analiza

kwalifikacji

prawnej

umowy

zawieranej

przez

profesjonalnego sportowca z klubem sportowym nie odnosi się wyłącznie do

„standardowego, podstawowego świadczenia zawodnika profesjonalnego” (jakim

jest - zdaniem skarżącego - zobowiązanie starannego działania polegające

wyłącznie na udziale w rozgrywkach, zajęciach treningowych, zgrupowaniach,

utrzymywaniu pod kierunkiem trenera i sztabu medycznego należytej dyspozycji

sportowej, higienicznego trybu życia i postawy sportowej), za które otrzymuje on

stałe wynagrodzenie (stypendium sportowe), ale generalnie do umowy o

świadczenie usług sportowych. Dokonując oceny charakteru takiej umowy Sąd

Najwyższy stwierdził, że ma ona charakter umowy należytej staranności, gdyż

zawodnik zobowiązuje się w jej ramach świadczyć usługi w taki sposób, aby

maksymalizować swoje wyniki sportowe, a przez to także swojego klubu

sportowego. Ta niekwestionowana przez skarżącego wykładnia wprost musi

prowadzić do wniosku, że dodatkowe wynagrodzenie przysługujące zawodnikom w

razie uzyskania określonego wyniku sportowego, które sam skarżący trafnie

określa jako „środek motywujący do osiągania sukcesów sportowych” nie wynika z

odrębnej „nienazwanej umowy losowej”, ale wprost z umowy o świadczenie usług

sportowych zobowiązującej zawodnika do reprezentowania barw klubowych, w tym

podejmowania działań mających na celu uzyskanie jak najlepszych wyników.

Świadczenie to jest bowiem składnikiem wynagrodzenia przysługującego w

przypadku realizacji przez zawodnika profesjonalnego jego podstawowych

zobowiązań (zadań) wynikających z umowy, przejawiającej się w uzyskaniu

odpowiedniego

poziomu

(formy)

oraz

wyniku

sportowego

w

wymiarze

indywidualnym i drużynowym. Również przy przyjęciu, że zawodowy kontrakt na

profesjonalne uprawianie piłki nożnej, któremu skarżący nie odmawia w

podstawowej części charakteru prawnego umowy zlecenia, we wskazanym przez

niego zakresie stanowi „nienazwaną umowę losową”, to nie jest ona pozaumownym

stosunkiem prawnym, ale nienazwaną umową o świadczenie konkretnych usług, do

której bez wątpienia stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 k.c.).

Należy także zauważyć, co podniesiono w postanowieniu Sądu Najwyższego

z dnia 24 lutego 2010 r., II UK 348/09 - niepublikowanym, że zarzut naruszenia art.

6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej w związku z art. 750, 353 1 i art. 65 k.c. jest

oczywiście chybiony, ponieważ zawodowy kontrakt na profesjonalne uprawianie

piłki nożnej, któremu skarżący nie odmawia w podstawowej części charakteru

prawnego

umowy

zlecenia,

nawet

gdyby

zaproponowaną przez skarżącego formułę

w

pozostałej

części

przyjąć

„nienazwanej umowy losowej”,

pozostaje nienazwaną umową o świadczenie konkretnych usług, do której bez

wątpienia stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 k.c.).

Odmawiając przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art.

3989 k.p.c. Sąd Najwyższy miał na uwadze także, że merytorycznie rozpoznawane

skargi kasacyjne organu rentowego w podobnych sprawach zostały uwzględnione

na korzyść tego organu (np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2009 r., II

UK 189/08 lub z dnia 28 stycznia 2010 r., II UK 198/09 oraz tego samego dnia II UK

199/09 - dotychczas niepublikowane).

O kosztach postępowania wywołanych wniesieniem skargi kasacyjnej

orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. w związku z

art. 39821 k.p.c. związku z 12 ust. 4 pkt 2 i § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców

prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze

zm.) oraz przy zastosowaniu zasady wynikającej z art. 102 k.p.c. – w uwzględnieniu

w niniejszej sprawie nakładu pracy pełnomocnika pozwanego organu rentowego

przy sporządzaniu odpowiedzi na skargę kasacyjną .