II UK 373/03 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 373/03

POSTANOWIENIE

Dnia 15 marca 2004 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Wróbel

w sprawie z wniosku J. G.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w [...]

o rentę z tytułu niezdolności do pracy,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 15 marca 2004 r.,

na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...]

z dnia 24 lipca 2003 r.,

odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania

UZASADNIENIE

Powód J. G. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych Oddział w [...] z dnia 10 lipca 1998 r. odmawiającej przyznania mu

renty z tytułu niezdolności do pracy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w [...] wniósł o oddalenie

odwołania.

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...] wyrokiem

z 5 grudnia 2001 r. oddalił odwołanie.

Sąd ustalił, że J. G. złożył wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy

1 lipca 1998 r. Był to jego drugi wniosek, gdyż pierwszy z dnia 9 lutego 1996 r.

został rozstrzygnięty decyzją z 29 marca 1996 r., w której odmówiono

wnioskodawcy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, powołując się na

niespełnienie

zatrudnienia.

koniecznej

przesłanki

w

postaci

odpowiedniego

okresu

Sąd uznał, iż także w tym przypadku nie został przez wnioskodawcę

udowodniony 5-letni okres zatrudnienia w czasie 10-lecia poprzedzającego

złożenie wniosku o rentę inwalidzką.

Apelację od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik powoda oraz sam

powód. Pełnomocnik J. G. zaskarżył w całości powyższy wyrok, zarzucając

niewyjaśnienie

wszystkich

okoliczności

faktycznych

istotnych

dla

rozstrzygnięcia sprawy przez pominięcie dowodu z akt J.G. znajdujących się w

Instytucie Pamięci Narodowej, a z których to akt ma wynikać, że choroba J. G.

miała miejsce przez 1987 r., oraz naruszenie przepisów postępowania przez

niezasądzenie kosztów zastępstwa procesowego z urzędu.

Apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy

Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Wnioskodawca

zaskarżając

wyrok

w

całości

zarzucał

Sądowi

stronniczość, nie zaliczenie opieki nad dzieckiem, pracy na czarno w

Niemczech i w firmie, która upadła. Wniósł o uchylenie wyroku w całości i

wypłacenie renty od 1 lipca 1998 r.

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...] wyrokiem

z 24 lipca 2003 r.,

oddalił apelację i odrzucił apelację pełnomocnika w części

dotyczącej przyznania kosztów zastępstwa procesowego za pierwszą instancję,

przyznał adw. E. R. kwotę 200 zł od Skarbu Państwa tytułem kosztów

nieopłaconej

pomocy

prawnej

udzielonej

z

urzędu

w

postępowaniu

apelacyjnym.

Sąd Apelacyjny stwierdził, że Sąd pierwszej instancji przeprowadził

bardzo szczegółowe postępowanie dowodowe, których ustalenia i ocena

prawna zgłoszonego roszczenia nie budzą zastrzeżeń i w pełni ją podzielił.

Od powyższego wyroku Sądu drugiej instancji powód wniósł kasację, w

której zaskarżył w całości powyższy wyrok, wskazując jako podstawy kasacji

naruszenie przepisów prawa procesowego a mianowicie art. 217 § 2 k.p.c., co

miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polegało na pominięciu dowodu z akt J.

G. znajdujących się według niego w Instytucie Pamięci Narodowej, z których to

akt ma wynikać, że choroba wnioskodawcy miała miejsce przed 1987 r., a

ponadto pominięcie dowodu z zeznań świadka W. S. co skutkowało nie

uwzględnieniem okresu opieki wnioskodawcy na wspólnym dzieckiem przy

obliczaniu okresu uprawniającego go do otrzymania renty.

Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w

całości oraz poprzedzającego go wyroku Sadu Okręgowego w [...] z 5 grudnia

2001 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej

instancji.

Jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie kasacji powód wskazał, że

kasacja jest oczywiście zasadna, ponieważ wnioskodawca został pozbawiony

możliwości wykazania swoich racji wskutek pominięcia zgłaszanych przez niego

dowodów, pomimo to, że okoliczności sporne nie zostały dostatecznie

wyjaśnione, art. 217 § 2 K.p.c

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zauważyć należy, iż stosownie do treści art. 382 k.p.c. sąd drugiej

instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu pierwszej

instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym. Według dominującego w

orzecznictwie zapatrywania sąd drugiej instancji władny jest dokonać

odmiennych ustaleń, niż to uczynił sąd pierwszej instancji, nawet korzystając z

tych samych dowodów, a w każdym razie przysługuje mu nieskrępowana

niczym inicjatywa dowodowa w dążeniu do wyjaśnienia sprawy. Ograniczenia w

zakresie powoływania dowodów w postępowaniu apelacyjnym, o czym mowa w

art. 381 k.p.c., dotyczą strony, a ich celem jest potrzeba skoncentrowania

postępowania dowodowego w pierwszej instancji. Stąd prawo sądu drugiej

instancji do pominięcia nowych faktów i dowodów, o ile strona mogła z nich

skorzystać w dotychczasowym postępowaniu z mocy przyznanego jej

przepisem art. 297 § 1 k.p.c. uprawnienia.

Nie może być w tych okolicznościach mowy o naruszeniu art. 217 § 2

k.p.c., zważywszy, że zarówno w ocenie Sądu pierwszej jak i drugiej instancji

wszystkie sporne okoliczności sprawy zostały wyczerpująco i dostatecznie

wyjaśnione. Granicę obowiązku prowadzenia przez sąd postępowania

dowodowego wyznacza, podlegająca kontroli instancyjnej, ocena czy

dostatecznie wyjaśniono sporne okoliczności sprawy (por. wyrok z 25 września

1997 r. II UKN 271/97, publ. OSNAP 1998/14/430).

Sama polemika skarżącego z ustaleniami faktycznymi w sprawie nie

usprawiedliwiają zasadności kasacji.

Ponadto odmowa dopuszczenia dowodu nie pozbawia strony możności

obrony jej praw.

Biorąc powyższe pod rozwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.