II UK 364/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 364/08

POSTANOWIENIE

Dnia 4 marca 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z wniosku D. S.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku ze służbą wojskową,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 marca 2009 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 19 marca 2008 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 19 marca 2008 r., Sąd Apelacyjny oddalił apelację D. S. od

wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 lipca

2007

r.,

którym

oddalono

odwołanie

wnioskodawcy

od

decyzji

Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 czerwca 2004 r., przyznającej mu rentę z

tytułu częściowej niezdolności do pracy bez związku ze służbą wojskową.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wnioskodawca zarzucił

naruszenie art. 328 § 2 k.p.c., „bowiem uzasadnienie podstawy apelacyjnej

odnoszącej się do ustalenia przez Sąd, iż schorzenie skarżącego nie ma związku

ze służba wojskową jest niezupełne i nieprzekonywujące” oraz art. 365 i art. 366

k.p.c. „w zakresie związania Sądu prawomocnym wyrokiem Sądu w tej samej

sprawie i między tymi samymi stronami”, które to uchybienia mogły mieć istotny

wpływ na wynik sprawy, czyli na wydanie i treść zaskarżonego wyroku.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku, jak również poprzedzającego go wyroku Sądu pierwszej instancji w całości

i przekazanie sprawy „Sądowi pierwszej lub drugiej instancji do ponownego

rozpoznania”, ewentualnie o uchylenie i zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie

co do istoty sprawy przez „ustalenie, że zakażenie skarżącego wirusem żółtaczki

typu C nastąpiło w trakcie odbywania przez skarżącego zasadniczej służby

wojskowej i jako takie pozostaje w związku z pełnieniem tej służby”.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniony został

potrzebą wykładni art. 365 i art. 366 k.p.c. oraz oczywistą zasadnością skargi z

uwagi na naruszenie art. 328 § 2, art. 365 oraz art. 366 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

W pierwszym rzędzie należy przypomnieć, że przepis art. 3984 § 1 pkt 3

k.p.c. wymaga, aby wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej i jego uzasadnienie

stanowił odrębny element pisma niezależny od przytoczenia podstaw kasacyjnych i

ich uzasadnienia. Uzasadnienie wniosku powinno natomiast nawiązywać do

przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania określonych w art. 398 9 § 1 k.p.c.

Zgodnie z tym przepisem Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność

postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Spełnienie

wymagania z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. powinno zatem przybrać formę

wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wskaże, jakie występujące

w sprawie okoliczności pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie uzasadni, dlaczego odpowiadają one

ustawowemu katalogowi przesłanek. Ustawodawca nieprzypadkowo, konstruując

wymogi skargi kasacyjnej, wyodrębnił w oddzielnych punktach art. 398 4 § 1 k.p.c.

obowiązek przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (pkt 2) i

obowiązek przedstawienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i

jego uzasadnienia (pkt 3). Chodzi bowiem o dwa odrębne, kreatywne elementy

skargi kasacyjnej, które spełniają określone cele i podlegają ocenie Sądu

Najwyższego na różnych etapach rozpoznawania skargi kasacyjnej. Wniosek o

przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają rozpoznaniu na

etapie „przedsądu”, natomiast przytoczone podstawy kasacyjnej i ich uzasadnienie

oceniane są dopiero po przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania, w trakcie jej

merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą być więc przez

skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a dla

spełnienia wymogu z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do

podstaw kasacyjnych lub ich uzasadnienia, bo choć dla obu tych przesłanek

argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko

wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, a nie

podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna powinna więc być tak

zredagowana i skonstruowana, aby Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w

uzasadnieniu jej podstaw i pozostałych elementów konstrukcyjnych skargi ani tym

bardziej się ich domyślać.

Odwołanie się do przesłanki istnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych

budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie

sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne

wątpliwości (ze wskazaniem, na czym te poważne wątpliwości polegają), nie

doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w

orzecznictwie

sądów,

które

należy

przytoczyć

(por.

postanowienia

Sądu

Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002 nr 12, poz.

151 i z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, niepublikowane). Odnosząc

powyższe do zawartego w niniejszej skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do

rozpoznania należy uznać, że skarżący w ogóle nie podjął jakiejkolwiek próby

wykazania istnienia potrzeby wykładni art. 365 i art. 366 k.p.c. wymagającej

zaangażowania Sądu Najwyższego.

Z kolei odwołanie się do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej

oznacza konieczność nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, że przesłanka ta rzeczywiście

zachodzi. Oznacza to, że skarżący musi wskazać, w czym – w jego ocenie –

wyraża się „oczywistość” zasadności skargi oraz podać argumenty wykazujące, że

rzeczywiście skarga jest oczywiście uzasadniona. Sam zarzut naruszenia (nawet

oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do

oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, niepublikowane i orzeczenia

tam powołane). Przesłanka ta występuje wtedy, gdy bez pogłębionej analizy

prawnej („na pierwszy rzut oka”) można stwierdzić zasadność przytoczonych

podstaw kasacyjnych. Tymczasem skarżący w ogóle nie podjął próby wykazania,

że naruszenie przez Sąd drugiej instancji przepisów postępowania jest widoczne

prima facie i w oczywisty sposób prowadzi do skutecznego zakwestionowania

trafności rozstrzygnięcia. Zresztą w zakresie odnoszącym się do art. 365 i art. 366

k.p.c. było to niemożliwe o tyle, że jednocześnie skarżący wskazał na potrzebę

wykładni tych przepisów. Skarga kasacyjna nie może być uznana za oczywiście

uzasadnioną, jeżeli o występowaniu tej przesłanki „przedsądu” miałoby świadczyć

naruszenie przepisów prawa materialnego lub procesowego, których wykładnia, w

ocenie skarżącego, nasuwa tak duże wątpliwości, iż konieczne jest dokonanie ich

interpretacji przez Sąd Najwyższy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18

stycznia 2008 r., II PK 275/07, Lex nr 442717).

Z tych względów na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.