II UK 330/03 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 330/03

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 27 kwietnia 2004 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)

SSN Zbigniew Hajn (sprawozdawca)

SSN Andrzej Kijowski

Protokolant Małgorzata Beczek

w sprawie z powództwa J. J.

przeciwko Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji Spółce z ograniczoną

odpowiedzialnością w G.

o jednorazowe odszkodowanie, rentę wyrównawczą, odprawę rentową i zasiłek

chorobowy,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 27 kwietnia 2004 r.,

kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w G.

z dnia 4 grudnia 2002 r.,

oddala kasację.

Uzasadnienie

Powód J. J. pozwem z 1 lipca 1998 r. wniósł o zasądzenie od pozwanego

Rejonowego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w G. 4000 zł tytułem

odszkodowania za uszczerbek na zdrowiu spowodowany wypadkiem przy pracy

oraz o zasądzenie renty wyrównawczej w kwocie po co najmniej 200 zł miesięcznie

za okres od 9 czerwca 1997 r. „do nadal”. Następnie w toku procesu powód

rozszerzył powództwo o wypłatę: 3000 zł tytułem odprawy rentowej, 8000 zł tytułem

zadośćuczynienia pieniężnego za cierpienia fizyczne i krzywdę moralną związaną

ze skutkami wypadku z 9 czerwca 1997 r., a nadto o zasądzenie nagrody

jubileuszowej za 35 lat pracy, 600 zł tytułem zasiłku chorobowego za okres od 21

listopada 1997 r. do 19 lutego 1997 r. i kwoty należnej tytułem wypłaty nagrody z

zysku za 1998 r.

W odpowiedzi na pozew pozwane Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji

sp. z o.o. w G. następca prawny Rejonowego Przedsiębiorstwa Wodociągów i

Kanalizacji wniosło o oddalenie powództwa.

Na rozprawie 26 października 2000 r. strony zawarły ugodę w części dotyczącej

zadośćuczynienia pieniężnego za cierpienia fizyczne i krzywdę moralną związaną z

wypadkiem, na mocy której pozwany zobowiązał się wypłacić powodowi 5600 zł.

Sąd Rejonowy ugodę powyższą uznał za dopuszczalną i postanowieniem z 26

października 2000 r. umorzył postępowanie w części dotyczącej zadośćuczynienia.

Sąd Rejonowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. wyrokiem z 19

grudnia 2001 r. w punkcie pierwszym zasądził od pozwanego na rzecz powoda

8152 zł tytułem jednorazowego odszkodowania, w punkcie drugim oddalił

powództwo w pozostałej części, a w punktach trzecim, czwartym i piątym

rozstrzygnął o kosztach procesu.

Sąd ustalił między innymi, że 9 czerwca 1997 r. przy wykonywaniu pracy

polegającej na połączeniu i pospawaniu elementów regału magazynowego

nastąpiło pęknięcie spawu i regał przewrócił się, a spadająca belka uderzyła

powoda w plecy oraz spowodowała rozcięcie policzka twarzy. Zdarzenie, jakiemu

powód uległ 9 czerwca 1997 r. zostało uznane przez pozwanego za wypadek przy

pracy. Od 21 listopada 1997 r. do 19 maja 1998 r. powód przebywał na zwolnieniu

lekarskim z powodu zaostrzenia dolegliwości bólowych kręgosłupa, łokcia prawego

i pięt. W okresie tym od 2 marca 1998 r., do 26 marca 1998 r. powód był

hospitalizowany w Oddziale Chirurgii Urazowej w G.. Umowa o pracę z powodem

została rozwiązana z dniem 19 maja 1998 r. z powodu wyczerpania okresu

zasiłkowego. Lekarz Orzecznik ZUS stwierdził 12 grudnia 1997 r., że powód nie

poniósł ani trwałego, ani też długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w związku z

wypadkiem. Natomiast biegły sądowy z zakresu ortopedii i chirurgii urazowej Z. H.

w opinii z 20 listopada 1999 r. uznał, że na skutek wypadku powód poniósł trwały

uszczerbek na zdrowiu w wysokości 20%. Z kolei 26 maja 1998 r. Lekarz Orzecznik

ZUS uznał powoda za częściowo niezdolnego do pracy z ogólnego stanu zdrowia,

bez związku niezdolności do pracy z wypadkiem z 9 czerwca 1997 r., a decyzją 25

czerwca 1998 r. ZUS Oddział Z. przyznał mu rentę inwalidzką z tytułu częściowej

niezdolności do pracy z ogólnego stanu zdrowia. Od decyzji tej powód odwołał się

do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K., który wyrokiem z 16 marca 1999

r. odwołanie to oddalił. W opinii z 10 listopada 1998 r., wydanej w toku tego

postępowania biegli sądowi M. G. - neurolog i Zbigniew Pajewski - chirurg uznali,

że stwierdzone przez nich urazy i schorzenia czynią powoda częściowo trwale

niezdolnym do pracy z ogólnego stanu zdrowia, lecz niezdolność ta nie jest

związana ze skutkami wypadku przy pracy. W ich ocenie zmiany w zakresie

kręgosłupa nie pochodzą od urazu, bowiem powód już od kilkunastu lat odczuwał

dolegliwości kręgosłupa z okresowymi zaostrzeniami dolegliwości, w związku czym

leczył się już wcześniej ambulatoryjnie. Brak związku niezdolności powoda do

pracy ze skutkami wypadku przy pracy potwierdzony został również w opinii z 10

lutego 1999 r. wydanej w toku postępowania przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w K. przez […] Akademię Medyczną . Stwierdzono w niej między

innymi, że bóle kręgosłupa szyjno-piersiowego powód zgłasza od kilkunastu lat, a

okresowe ich zaostrzenie jest możliwe po 40 roku życia i najczęściej następuje bez

jakiegokolwiek urazu.

Sąd Pracy w celu ustalenia czy niezdolność powoda do wykonywania

dotychczasowego zatrudnienia pozostaje w związku z wypadkiem z 9 czerwca

1997 r., a zwłaszcza wyjaśnienia czy schorzenia istniejące jeszcze przed

wypadkiem mogły ulec nasileniu i czy mógł on przyśpieszyć ich rozwój, dopuścił

także dowód z opinii Katedry i Kliniki Neurochirurgii i Neumatraumatologii w B. Na

tej podstawie Sąd ustalił, że u powoda nie występują żadne takie schorzenia, które

nie występowały wcześniej i brak jest podstaw by uznać, że dolegliwości istniejące

u powoda przed wypadkiem na skutek tego wypadku uległy nasileniu powodując

niezdolność do pracy. Nadto Sąd Rejonowy poczynił również niekwestionowane w

dalszym postępowaniu ustalenia dotyczące stażu pracy powoda oraz świadczeń

otrzymanych przez niego od pozwanego w związku z rozwiązaniem stosunku

pracy.

W motywach orzeczenia Sąd Rejonowy stwierdził, że opinia biegłego ortopedy

Z. H. jest w pełni wiarygodna, albowiem wydana została przez lekarza specjalistę z

zakresu ortopedii i chirurgii urazowej na podstawie zgromadzonego materiału

dowodowego i po uprzednim przeprowadzeniu badania powoda i daje podstawę do

ustalenia u powoda 20 % uszczerbku na zdrowiu w związku z wypadkiem przy

pracy z 9 czerwca 1997 r. W związku z powyższym Sąd zasądził na rzecz powoda

odszkodowanie za ustalony w opinii biegłego H. 20% uszczerbek na zdrowiu

powoda. Następnie Sąd Rejonowy wskazał na przyczyny uznania pozostałych

roszczeń powoda za bezzasadne. Podniósł, że według powołanych wcześniej opinii

Katedry i Kliniki Neurochirurgii i Neumatraumatologii w B. oraz opinii nj Akademii

Medycznej

i opinii biegłych sądowych sporządzonych w postępowaniu przed

Sądem Okręgowym - Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. brak jest

związku pomiędzy niezdolnością powoda do pracy, a skutkami wypadku z 9

czerwca 1997 r. W tej sytuacji Sąd uznał, że utrata przez powoda zdolności do

pracy zarobkowej nie pozostaje w żadnym związku ze skutkami wypadku przy

pracy i na mocy art. 444 § 2 k.c. w związku z art. 300 k.p., oddalił roszczenie o

zasądzenie renty wyrównawczej. Odwołując się również do ustaleń, poczynionych

w oparciu o zgromadzoną dokumentację lekarską powoda oraz do opinii Katedry i

Kliniki Neurochirurgii i Neurotraumatologa z 15 maja 2001 r. Sąd uznał

bezzasadność roszczeń powoda o wypłatę 100 % zasiłku chorobowego za okres

jego niezdolności do pracy spowodowanej chorobą od 21 listopada 1997 r. do 19

lutego 1998 r. Sąd uznał, że wypłacany powodowi zasiłek chorobowy w wysokości

80% wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru przez pierwsze 90 dni

niezdolności do pracy był prawidłowy i brak było podstaw do jego zmiany. Na

koniec Sąd Rejonowy odwołując się do przepisów zakładowych uznał również za

niezasadne roszczenie o zasądzenie kwot tytułem odprawy rentowej, nagrody

jubileuszowej i nagrody z zysku za okres od marca do maja 1998 r. W jego ocenie

również nagroda z zysku za okres od 1 marca 1998 r. do 19 maja 1998 r.

wypłacona została powodowi w sposób prawidłowy.

W apelacji strona pozwana zaskarżyła powyższe orzeczenie w punkcie

pierwszym ponad kwotę 4076,00 zł, wnosząc o jego zmianę i zasądzenie na rzecz

powoda odszkodowania jedynie za 10% uszczerbek na zdrowiu, a więc w kwocie

4076 zł oraz stosowaną do takiego orzeczenia zmianę w orzeczonych kosztach

procesu, a nadto zasądzenie tych kosztów od powoda za drugą instancję,

ewentualnie o uchylenie wyroku w części zaskarżonej i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Z kolei powód zaskarżył

powyższy wyrok w punkcie drugim w części, w jakiej Sąd oddalił jego roszczenie o

rentę wyrównawczą, o niedopłatę do zasiłku chorobowego za okres od 21 listopada

1997 r. do 19 lutego 1998 r. i o wyrównanie niedopłaty do odprawy rentowej o 3650

zł.

Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z 4 grudnia 2002 r. w wyniku rozpoznania

apelacji strony pozwanej zmienił zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym i oddalił

powództwo ponad kwotę 4076 zł w zakresie jednorazowego odszkodowania z

tytułu uszczerbku na zdrowiu powoda spowodowanego wypadkiem przy pracy, a w

punktach trzecim, czwartym i piątym w ten sposób, że: (a) zasądził od pozwanego

na rzecz powoda 165 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, (b)

zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata L. Ł. 335 zł tytułem zwrotu kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu, (c) nakazał pobrać od

pozwanego 678,40 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, (d) odstąpił od obciążania

powoda pozostałymi kosztami sądowymi. Natomiast w wyniku rozpoznania apelacji

powoda Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok w punkcie drugim w części

dotyczącej zasiłku chorobowego w ten sposób, że zniósł między stronami

postępowanie w tym zakresie i przekazał w tym przedmiocie sprawę do

rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. do rozpoznania

według właściwości. W pozostałej części apelację powoda oddalił oraz zasądził od

Skarbu Państwa na rzecz adwokata J. W. 250 zł tytułem zwrotu kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu. Sąd odstąpił od obciążania

powoda kosztami procesu w postępowaniu apelacyjnym.

Sąd Okręgowy uznał, że apelacja powoda nie zasługiwała na uwzględnienie w

zakresie, w jakim zmierzała do zasądzenia na jego rzecz renty wyrównawczej i

nadpłaty odprawy rentowej. Wbrew twierdzeniem skarżącego zgromadzony w

sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do ustaleń przyjętych za podstawę

wyrokowania przez Sąd pierwszej instancji. Dokonana przez ten Sąd swobodna

ocena dowodów nie wykroczyła poza granice określone w art. 233 § 1 k.p.c. Sąd

Rejonowy szczegółowo przeprowadził postępowanie dowodowe i prawidłowo ustalił

brak adekwatnego związku przyczynowego między stanem zdrowia powoda

uniemożliwiającym mu kontynuowanie zatrudnienia, a wypadkiem przy pracy

jakiemu uległ w trakcie pracy u strony pozwanej. Zebrany przez Sąd Rejonowy

materiał dowodowy, będący podstawą stwierdzenia braku związku przyczynowego

między wypadkiem przy pracy powoda, a jego szkodą w postaci trwałej, częściowej

utraty zdolności do pracy zgodnej z kwalifikacjami, jaką świadczył u pozwanego

przed przejściem na rentę, jest obszerny, a wnioski wyciągnięte z niego przez Sąd

Rejonowy są logiczne. Dlatego Sąd Okręgowy w całości je podzielił. Na tę ocenę

nie może mieć wpływu stwierdzenie zawarte w opinii biegłego Z. H., że wypadek

przy pracy powoda spowodował zaostrzenie dolegliwości kręgosłupowych,

albowiem jest to stanowisko odosobnione. Nadto mimo takiego ustalenia biegły ten

nie stwierdził żadnego uszczerbku na zdrowiu powoda z tytułu ograniczeń w funkcji

ruchowej jego kręgosłupa, który pozostawałby w związku z przedmiotowym

wypadkiem. Poza tym opinia ta była sporządzana tylko na okoliczność ustalenia

procentowego uszczerbku na zdrowiu powoda w związku z jego żądaniem

jednorazowego odszkodowania z ustawy wypadkowej i wobec tego nie wyjaśnia

istoty sporu. Nadto jest to opinia bardzo lakoniczna, a jej wniosek odnośnie do

zaostrzenia dolegliwości kręgosłupowych nie został przez biegłego w żaden sposób

uargumentowany.

Również zarzuty powoda dotyczące błędnej wykładni przez Sąd Rejonowy

przepisów regulujących jego prawo do odprawy rentowej są chybione. Podstawa

faktyczna i prawna rozstrzygnięcia w tym przedmiocie jest prawidłowa. Sąd

Rejonowy w uzasadnieniu swojego orzeczenia obszernie analizował uregulowanie

załącznika nr 13 w sprawie zasad wypłacania jednorazowych odpraw pieniężnych

w związku z przejściem na rentę lub emeryturę do Porozumienia płacowego z 12

lutego 1993 i inne związane z nim przepisy zakładowe, a Sąd Okręgowy w całości

przychylił się do ustaleń faktycznych w tym zakresie jak i do wykładni tychże

przepisów.

Odnosząc się do zarzutów apelacji dotyczących oddalenia roszczenia o dopłatę

do zasiłku chorobowego Sąd Okręgowy uznał ją częściowo za uzasadnioną

jakkolwiek nie z przyczyn powoływanych w apelacji. Sąd Rejonowy, co prawda,

prawidłowo ustalił okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia w tym zakresie,

jednakże naruszył przepisy postępowania prowadzące do jego nieważności w

części w jakiej orzekł o zasiłku chorobowym. Bezsprzecznie żądania powoda

dotyczące okresu od 21 listopada 1997 do 31 grudnia 1997 odnoszą się do zasiłku

chorobowego a nie do wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek

choroby, o którym mowa w art. 92 § 1 k.p. Wobec tego obowiązywał określony w

obowiązującej wówczas ustawie z 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych

z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity

Dz.U. z 1983, Nr 30, poz. 143 ze zm.) tryb dochodzenia przez pracownika roszczeń

o ten zasiłek w drodze wystąpienia do ZUS. Dlatego też zachodziła też nieważność

postępowania z tego powodu, że droga sądowa była niedopuszczalna (art. 369 pkt.

1 k.p.c.), z tym, że zgodnie z art. 464 § 1 k.p.c. nie należało odrzucać pozwu w tym

przedmiocie z tej przyczyny, lecz przekazać organowi właściwemu tj. Zakładowi

Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. To samo odnosi się do roszczeń powoda

dotyczących zasiłku chorobowego za okres od 5 lutego 1998 r. do 21 lutego 1998 r.

(tj. od 36 dnia jego niezdolności do pracy wskutek choroby w tymże roku

kalendarzowym). Ponieważ Sąd odwoławczy rozpoznając sprawę z urzędu bierze

pod uwagę nieważność postępowania, zaszła potrzeba zniesienia postępowania w

zakresie objętym nieważnością. Dlatego Sąd Okręgowy orzekł jak pkt. II sentencji

na zasadzie art. 386 § 2 k.p.c.

Natomiast rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego o wynagrodzeniu powoda za czas

jego niezdolności do pracy od 1 stycznia 1998 r. do 4 lutego 1998 r. odpowiada

prawu mimo podania błędnej podstawy prawnej. Powód mógłby uzyskiwać 100%

wynagrodzenia za ten okres, gdyby był niezdolny do pracy wskutek wypadku przy

pracy, co nie miało miejsca, ponieważ jego niezdolność do pracy nie pozostawała w

związku ze skutkami wypadku przy pracy. Również z opinii Kliniki Neurochirurgii i

Neutraumatologii wynika, że to nie skutki wypadku przy pracy nasiliły występowanie

dolegliwości bólowych kręgosłupa oraz innych dolegliwości istniejących u powoda

jeszcze przed wypadkiem. W tych okolicznościach wypłacenie powodowi

wynagrodzenia za okres od 1 stycznia 1998 r. do 4 lutego 1998 r. w wysokości 80

% było zgodne z regulacją zawartą w art. 92 § 1 pkt. 1 k.p., a roszczenia powoda i

w tym zakresie nie zasługiwały na uwzględnienie.

Reasumując Sąd Okręgowy stwierdził, że pomimo częściowo odmiennej oceny

prawnej zaskarżone rozstrzygnięcie w części dotyczącej renty wyrównawczej,

niedopłaty odprawy rentowej i niedopłaty do wynagrodzenia za czas niezdolności

do pracy wskutek choroby, odpowiadało prawu i dlatego apelację powoda w tej

części jako bezzasadną należało oddalić w oparciu o art. 385 k.p.c.

Z kolei apelację strony pozwanej Sąd Okręgowy uznał za zasadną, jakkolwiek z

innych przyczyn, niż w niej podnoszone. Podstawę prawną roszczenia, o którym

Sąd Rejonowy rozstrzygnął w pkt. 1 zaskarżonego wyroku stanowił art. 9 ust. 1 w

związku z art. 32 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu

wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jednolity Dz.U. z 1983 nr 30,

poz. 144 ze zm.). W związku z powyższym Sąd Okręgowy wskazał, że wyrokiem z

24 kwietnia 2002 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż "art. 32 ust. 1 pkt. 1 ustawy z

dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób

zawodowych (…) jest niezgodny z art. 2 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej

Polskiej przez to, że wprowadza nierówne traktowanie pracodawców oraz osób

uprawnionych do odszkodowania", a także orzekł, iż "art. 32 ust. 1 pkt. 2 ustawy ...

w części, w której ogranicza odpowiedzialność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

tylko do pracowników nieuspołecznionych zakładów pracy i członków ich rodzin,

jest niezgodny z art. 2 oraz 32 Konstytucji" (sygn. akt P. 5/01 Dz.U. z 2002 r. Nr 78,

poz. 713). Orzeczenie to ma charakter deklaratoryjny, ponieważ przepis niezgodny

z Konstytucją nie może być źródłem praw i obowiązków, zaś samo orzeczenie

przywraca stan prawny zgodny z Konstytucją (por. uzasadnienie wyroku Sądu

Najwyższego z 10 listopada 1997 r., I CKN 204/98, OSNC 2000, nr 5, poz. 94,

uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2000

r. III AUa 1494/99, OSA z 2001 r., nr 4. poz. 18). W świetle przedstawionych

okoliczności pozwanemu przedsiębiorstwu nie można było przypisać biernej

legitymacji procesowej, polegającej na tym, iż jest ono zobowiązane do

zaspokojenia roszczenia powoda o jednorazowe odszkodowanie. Konsekwencją

braku legitymacji procesowej biernej po stronie pozwanej jest oddalenie

powództwa. W związku z tym należało orzec w granicach apelacji pozwanego jak w

pkt. I sentencji na mocy art. 386 § 1 k.p.c.

W kasacji powód zaskarżył powyższy wyrok w części określonej punktem I i III

zarzucając mu: (-) w zakresie, w którym Sąd oddalił apelację powoda w części

dotyczącej renty wyrównawczej obrazę przepisów postępowania - art. 233 § 1

k.p.c., polegającą na błędnej ocenie zgromadzonych opinii biegłych oraz błędne

przeprowadzenie opinii biegłych, (-) w zakresie oddalenia apelacji powoda w części

dotyczącej odprawy rentowej naruszenie prawa materialnego - przepisów

dotyczących obliczania odpraw rentowych, (-) w zakresie, w którym Sąd oddalił

powództwo ponad kwotę 4076 zł naruszenie przepisów procedury, w szczególności

art. 39 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy

pracy i chorób zawodowych oraz art. 464 k.p.c., polegające na oddaleniu

powództwa z powodu braku legitymacji pozwanego, chociaż z uwagi na powołany

wyrok sprawa winna zostać przekazana do właściwego organu rentowego. W tym

zakresie skarżący zarzucił również nieważność postępowania na zasadzie art. 379

pkt 1 k.p.c., z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej. W związku z tym powód

wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy właściwemu

sądowi do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu kasacji powód podniósł między innymi, że skoro wyrok

Trybunału Konstytucyjnego

jest deklaratoryjny i przywraca stan zgodny z

konstytucją to w takiej sytuacji należy rozpatrzyć daną sprawę tak jakby

przedmiotowego przepisu nie było w obrocie prawnym. Stwierdzona przez Trybunał

niekonstytucyjność przepisów oznacza, że pracownik ewentualnych roszczeń

winien dochodzić od organów emerytalno - rentowych. Dalej oznacza to, że droga

sądowa w takiej sprawie nie jest dopuszczalna. W normalnym trybie uzasadniać to

winno odrzucenie, a nie oddalenie pozwu, a w postępowaniu odrębnym

przekazanie sprawy do właściwego organu. W tym więc zakresie wyrok Sądu

Okręgowego obarczony jest poważaną wadą formalną i powinien zostać uchylony.

Oddalenie powództwa jako rozstrzygnięcie merytoryczne powoduje niemożliwość

dochodzenia przed ZUS roszczeń z tytułu wypadku przy pracy i w sposób błędny

zamyka możliwość dochodzenia praw powoda.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest nieuzasadniona. W pierwszej kolejności nieuzasadniony okazał się

zarzut nieważności postępowania. Pozostawiając na uboczu kwestię jego

merytorycznej oceny, należy stwierdzić, że wykracza on poza granice zaskarżenia

kasacją (art. 39311 § 1 k.p.c.). Formułując ten zarzut skarżący podniósł

nieważność postępowania z powodu niedopuszczalności drogi sądowej w zakresie

objętym punktem I (1) wyroku Sądu Okręgowego, w którym Sąd ten wskutek

apelacji pozwanego zmienił wyrok Sądu Rejonowego w części zasądzającej na

rzecz powoda 8152 zł jednorazowego odszkodowania z tytułu stałego uszczerbku

na zdrowiu spowodowanego wypadkiem przy pracy ten sposób, że oddalił

powództwo

ponad

kwotę

4076

zł.

Pozwany

nie

kwestionował

swojej

odpowiedzialności (a tym samym biernej legitymacji procesowej) w tym zakresie,

lecz zaskarżył apelacją jedynie wysokość zasądzonego odszkodowania. W ten

sposób wyrok Sądu pierwszej instancji w zakresie ustalającym odpowiedzialność

pozwanego z tytułu jednorazowego odszkodowania uległ uprawomocnieniu. Tym

samym postawiony w kasacji zarzut nieważności postępowania, oparty na tym, że

powód mógł dochodzić swojego roszczenia nie od pozwanego lecz od ZUS,

wychodzi poza granice zaskarżenia kasacją. Dotyczy bowiem kwestii już

prawomocnie rozstrzygniętej.

Bezzasadny również okazał się zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. W petitum

kasacji skarżący podniósł naruszenie tego przepisu „w zakresie, w którym Sąd

oddalił apelację powoda w części dotyczącej renty wyrównawczej” stwierdzając, że

polegało ono na błędnej ocenie i błędnym przeprowadzeniu zgromadzonych opinii

biegłych. W uzasadnieniu kasacji skarżący nie wskazał, który jej fragment wspiera

zarzut naruszenia wymienionego przepisu, bowiem w ogóle go nie powołał. Już

samo to usprawiedliwia oddalenie rozważanego zarzutu, ponieważ Sąd Najwyższy

nie może się domyślać, jakie argumenty powołane w tej części kasacji wiążą się z

tym zarzutem. Gdyby zaś, podejmując taką próbę, łączyć z nim fragment

uzasadnienia kasacji, w którym powód ocenia opinie biegłych wskazując między

innymi, że „jedynie biegły H. w sposób właściwy przeprowadził badania…”, że

„powód zgadza się jedynie z tą opinią” oraz, że „sąd naruszył reguły oceny

dowodów” itp., to należy przypomnieć, że zgodnie z ustalonym orzecznictwem

postawienie w kasacji zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie może polegać na

zaprezentowaniu własnych, korzystnych dla skarżącego ustaleń stanu faktycznego,

dokonanych na podstawie własnej, korzystnej dla skarżącego oceny dowodów.

Skarżący może tylko wykazywać, posługując się wyłącznie argumentami

jurydycznymi, że Sąd drugiej instancji rażąco naruszył ustanowione w tym przepisie

zasady oceny wiarygodności i mocy dowodów i że naruszenie to mogło mieć wpływ

na wynik sprawy. Nie jest bowiem dopuszczalne przenoszenie do postępowania

kasacyjnego sporów dotyczących stanu faktycznego, gdyż jego ustalenie należy do

sądów meriti, a Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, jest "sądem prawa" a nie

"sądem faktu". Wprawdzie ocena dowodów podlega kontroli kasacyjnej, jednakże

Sąd Najwyższy może ją podważyć tylko wówczas, gdy w świetle dyrektyw

płynących z art. 233 § 1 w związku z art. 393 1 pkt 2 k.p.c. okaże się ona rażąco

wadliwa lub w sposób oczywisty błędna (por. np. postanowienie z dnia 17 kwietnia

1998 r. II CKN 704/97 OSNC 1998 z. 12, poz. 214 i orzecznictwo powołane w

uzasadnieniu tego postanowienia, wyroki: z dnia 14 stycznia 2000 r. I CKN

1169/99; z 23 marca 2000, CKN 805/98, LEX nr 50881). Powód nie wykazał

rażącego naruszenia zasad oceny wiarygodności i mocy dowodów, poprzestając w

tym

zakresie

na

ogólnikowych

stwierdzeniach,

że

opinie

biegłych

były

przeprowadzone niezgodnie z przepisami oraz, że Sąd naruszył reguły oceny

dowodów. Autor kasacji nie wskazał jednak,

których przepisów dotyczy

podnoszona niezgodność oraz jakie reguły dowodowe zostały naruszone. Z

oczywistych względów tego typu stwierdzenia nie mogą być uznane za argumenty

jurydyczne. Należy też wskazać, że sąd, który po przeprowadzeniu postępowania

dowodowego ocenił ich wiarygodność i moc zgodnie z regułami art. 233 §1 k.p.c.

nie ma obowiązku, pomimo nie w pełni zgodnych opinii biegłych, powoływać

nowych biegłych, tylko z tego powodu, że strona nie jest z danej opinii zadowolona i

ją kwestionuje. Stanowisko, że potrzeba powołania innego biegłego powinna

wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony z opinii, jest

utrwalone w orzecznictwie, a stosowne orzeczenia powołał w swoim uzasadnieniu

Sąd Okręgowy (por. wyroki Sądu Najwyższego z 4 sierpnia 1999 r. I PKN 20/00

OSNAP 2000 r. nr 22, poz. 807 z 14 maja 1997 r. II UKN 108/97 OSNAP 1998 r. nr

5, poz. 161, 18 września 1997 r. II UKN 260/97 OSNAP 1998 r. nr 13 poz. 408 i

inne). Ponadto w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy rozważył i ocenił wszystkie

dowody przeprowadzone w sprawie i wyraźnie wskazał, na których dowodach się

oparł i dlaczego innym odmówił mocy dowodowej. Ocena ta nie wykraczała poza

ramy zakreślone przez art. 233 § 1 k.p.c.

Dosłownie bezpodstawny jest zarzut naruszenia „w zakresie oddalenia apelacji

powoda w części dotyczącej odprawy rentowej” przepisów dotyczących obliczania

odpraw rentowych. Skarżący nie wskazał bowiem żadnego przepisu prawa, którego

naruszenie zarzuca we wskazanym zakresie.

Sąd Najwyższy nie może również uwzględnić zarzutów naruszenia art. 39

ustawy z 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i

chorób zawodowych oraz naruszenia art. 464 k.p.c. Obydwa te artykuły zawierają

dwie jednostki systematyczne (odpowiednio ustępy i paragrafy) normujące

odmienne kwestie. Dlatego też powołanie ich w całości nie spełnia zasadniczego

wymogu stawianego kasacji, jakim jest przytoczenie podstaw kasacyjnych (art.

3933 § 1 pkt 1 in initio k.p.c.), tym bardziej że kasator nie odwołuje się do tych

przepisów

w

uzasadnieniu

kasacji,

co

mogłoby

ewentualnie

umożliwić

sprecyzowanie podstaw kasacji.

Wobec powyższego Sąd Najwyższy, na podstawie art. 393 12 k.p.c. orzekł

jak w sentencji.