II UK 313/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 313/04

POSTANOWIENIE

Dnia 24 maja 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Barbara Wagner

w sprawie z wniosku A. M.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi W W.

z udziałem zainteresowany P. L.

o objęcie ubezpieczeniem pracowniczym,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 24 maja 2005 r.,

na skutek kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w W.

z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt III AUa …/04,

odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Pełnomocnik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zaskarżył kasacją wyrok

Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 6 października 2004 r., III AUa …/04, oddalający

apelację strony skarżącej od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Ubezpieczeń

Społecznych w W. z dnia 26 listopada 2003 r., XXI U …/03, zmieniającego decyzję

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w W. z dnia 26 marca 2003 r. i

uznającego, że A. M. podlega ubezpieczeniu społecznemu pracowników. firmie

handlowo – usługowej „O.” od dnia 2 grudnia 2002 r. Wskazując jako podstawy

kasacji naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 83 k.c. i art. 58

k.c. w związku z art. 300 k.p. – poprzez wyrażenie błędnego poglądu, że „zawarcie

przez wnioskodawczynię umowy o pracę w dniu 1.11.2001 r. nie było czynnością

pozorną lub mającą na celu obejście prawa [...] w celu uzyskania świadczenia z

ubezpieczenia społecznego”, art. 22 k.p. – poprzez przyjęcie, że A. M. „spełnia

kryteria pracownika” i z tego tytułu podlega ubezpieczeniu społecznemu, a także

naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 231 k.p.c., art. 233 k.p.c. i art. 247

k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c., - poprzez „dowolną ocenę materiału dowodowego”,

niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i nieustosunkowanie się do „całości

dowodów”, wniósł o „zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty

poprzez oddalenie odwołania w całości”, ewentualnie o „uchylenie zaskarżonego

wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu

przy uwzględnieniu kosztów postępowania”. Jego zdaniem, okolicznościami

uzasadniającymi rozpoznanie kasacji są potrzeba wykładni przepisów prawa

materialnego „w zakresie prawa pracy i ubezpieczeń społecznych w szczególności

pod kątem pozorności zawieranych umów i obejścia prawa” oraz występowanie

zagadnień prawnych, a mianowicie „czy organ rentowy ma prawo kontroli pod

kątem pozorności lub obejścia prawa zawieranych umów o pracę przez kobiety w

ciąży i w jakim zakresie, oraz jakie przesłanki muszą być spełnione dla

zakwestionowania takiej umowy”, a także „czy formalne podpisanie umowy o pracę

jest podstawą zgłoszenia pracownika do ubezpieczenia społecznego, jeżeli

rzeczywista jest inna i brak realnych możliwości i dowodów świadczenia takiej

pracy oraz czy takie zachowanie stron nie prowadzi do obejścia prawa.?”

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 393 k.p.c., Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji do

rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, nie istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a także gdy kasacja jest

oczywiście bezzasadna, chyba że zaskarżone orzeczenie narusza oczywiście

prawo albo zachodzi nieważność postępowania.

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy była ocena czy zawarcie przez A. M. i

P. L. – właściciela firmy handlowo – usługowej „O.” w dniu 2 grudnia 2002 r. umowy

o pracę na czas nieokreślony zmierzało do obejścia prawa. Innymi słowy, czy

umowa ta była pozorna i miała na celu uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia

społecznego. Powołane przez stronę skarżącą w petitum skargi kasacyjnej

przepisy: Kodeksu cywilnego – art. 58 i art. 83, Kodeksu postępowania cywilnego art. 231, art. 233, art. 247 i art. 328 § 2, oraz art. 22 Kodeksu pracy - zostały

dostatecznie wyjaśnione zarówno w doktrynie, jak i - przede wszystkim – w

bogatym, utrwalonym i jednolitym orzecznictwie Sądu Najwyższego. Nie budzą one

wątpliwości interpretacyjnych i nie wywołują rozbieżności w orzecznictwie sądów.

Wbrew odmiennemu stanowisku pełnomocnika organu rentowego, przedstawione

w kasacji okoliczności nie stanowią istotnych zagadnień prawnych, których

rozstrzygnięcie wymagałoby interwencji Sądu Najwyższego. Należy podkreślić, co

wielokrotnie znalazło już wyraz w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że ze względu

na pełną autonomię sądów orzekających w zakresie oceny dowodów, można ją

podważyć wyjątkowo, tylko wówczas, gdy pozostaje w rażącej sprzeczności z

wynikami postępowania dowodowego lub zasadami logiki albo życiowego

doświadczenia.

Ponieważ w sprawie zachodzą pozytywne przesłanki odmowy przyjęcia

kasacji do rozpoznania (art. 393 § 1 k.p.c.), a zarazem nie zachodzą negatywne

przesłanki dokonania tej czynności (art. 393 § 2 k.p.c.), Sąd Najwyższy, stosownie

do art. 3937 § 1 k.p.c., orzekł jak w sentencji.