II UK 29/14 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 29/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 maja 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar w sprawie z wniosku Z. C.‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T.‎o prawo do renty,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 maja 2014 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 maja 2013 r., III AUa (…), Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację wnioskodawcy Z. C. od wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 22 sierpnia 2012 r. w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. o prawo do renty. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu pierwszej instancji oparte na opinii biegłych lekarzy: internisty, ortopedy, neurologa, psychiatry i psychologa jak i ich ocenę prawną, że chociaż wnioskodawca jest częściowo niezdolny do pracy od dnia 23 czerwca 2010 r., to jednak w ostatnim dziesięcioleciu przed tą datą z wymaganych 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych wykazał jedynie 3 lata 2 miesiące i 26 dni okresów składkowych, a ponadto niezdolność do pracy powstała po upływie 18 miesięcy od ustania ostatniego ubezpieczenia.

Tym samym nie spełnił on przesłanek określonych w art. 57 ust. 1 pkt 2 oraz art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.), warunkujących przyznanie dochodzonego świadczenia.Powyższy wyrok zaskarżył w całości skargą kasacyjną pełnomocnik wnioskodawcy i zarzucając naruszenie przepisów postępowania - art. 299 k.p.c. w związku z art. 232 zdanie drugie i art. 382 k.p.c., polegające na nieprzeprowadzeniu przez Sąd drugiej instancji dowodu z przesłuchania wnioskodawcy w charakterze strony, chociaż postępowanie dowodowe prowadzone przez sądy orzekającymi w sprawie nie doprowadziło do wyjaśnienia wszystkich istotnych faktów, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania w tym kosztach zastępstwa procesowego.We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano, że jest ona oczywiście uzasadniona wobec naruszenia przepisów postępowania wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wstępnie trzeba przypomnieć, że ograniczenia dopuszczalności wnoszenia skargi kasacyjnej wynikają z konstytucyjnej roli Sądu Najwyższego w systemie organów wymiaru sprawiedliwości.

Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 499), rolą tego Sądu w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości pozostaje zapewnienie w ramach nadzoru zgodności z prawem oraz jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych i wojskowych przez rozpoznawanie kasacji oraz innych środków odwoławczych, podejmowanie uchwał rozstrzygających zagadnienia prawne i rozstrzyganie innych spraw określonych w ustawach. Skarga kasacyjna nie jest więc (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego.

Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia, stąd też ewentualna możliwość dalszego postępowania przed Sądem Najwyższym, stanowi uprawnienie dodatkowe (por. art. 177 ust. 1 Konstytucji), które może zostać obwarowane szczególnymi przesłankami, w tym określonymi w art. 3989 § 1 k.p.c.Zgodnie z tym przepisem Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli:1.w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,2.istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,3.zachodzi nieważność postępowania lub4.skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.Jeśli wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazuje na oczywistą zasadność skargi (tak jak w ocenianej sprawie), to w jego uzasadnieniu powinny się znaleźć odpowiednie wywody potwierdzające tę okoliczność.

Skarga jest bowiem oczywiście uzasadniona, jeżeli zaskarżone nią orzeczenie zapadło wskutek oczywistego naruszenia prawa, zaś oczywiste naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20, poz. 494 oraz z dnia 17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNAPiUS 2003 nr 18, poz. 437).

Wobec okoliczności sprawy przesłanka ta, w ocenie Sądu Najwyższego, nie zachodzi.Warto też ogólnie zauważyć, zważywszy podstawy skargi – zarzut naruszenia art. 299 § 1 k.p.c. w związku z art. 232 zdanie drugie i art. 382 k.p.c., że ocena konieczności przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony leży w gestii swobodnej decyzji sądu, opartej na analizie materiału dowodowego w zakresie jego spójności i zupełności. Dowód z przesłuchania stron jest dowodem fakultatywnym, subsydiarnym i symetrycznym. Według art. 299 k.p.c. sąd przeprowadza dowód z przesłuchania stron wtedy, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Dowód z przesłuchania stron nie ma charakteru obligatoryjnego w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, choć nie ulega wątpliwości, że może on okazać się konieczny wtedy, gdy nie ma możliwości przeprowadzenia innych dowodów lub gdy innych dowodów nie ma. W sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy pierwszeństwo należy przypisać dowodom z dokumentów (np. dokumentacji medycznej, historii choroby z placówek medycznych, epikryz opisujących pobyty w szpitalu, wyników badań, zaświadczeń lekarskich, prywatnych opinii lekarzy prowadzących leczenie itd.) oraz z opinii biegłych lekarzy adekwatnych specjalności.Z tych względów na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.