II UK 287/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 287/11

POSTANOWIENIE

Dnia 25 stycznia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Myszka

w sprawie z wniosku M. N.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o składki,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 25 stycznia 2012 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 25 maja 2011 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 maja 2011 r. Sąd Apelacyjny –Wydział Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację M. N. od wyroku Sądu Okręgowego

Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 października 2010 r.,

zmieniającego decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 grudnia 2009

r. w ten sposób, że wymierzył wnioskodawcy składki na ubezpieczenie społeczne,

zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okresy od 1 maja 2000 r. do 2 czerwca 2000 r. i

od 1 kwietnia 2003 r. do 31 grudnia 2004 r. oraz oddalił odwołanie w pozostałym

zakresie.

Sąd Apelacyjny w pełni podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji,

zgodnie z którym sąd ubezpieczeń społecznych jest związany ostateczną decyzją

organu rentowego, od której strona nie wniosła odwołania w trybie art. 477 9 k.p.c.,

ani nie podważyła jej skuteczności w inny prawem przewidziany sposób. Sąd

Apelacyjny podkreślił, że wnioskodawca nie wniósł odwołania ani w inny sposób nie

podważył skuteczności decyzji ZUS z dnia 8 lipca 2009 r. potwierdzającej objęcie

go ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w

okresie o 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 grudnia 2004 r., a także nie kwestionował

decyzji Prezesa KRUS z dnia 28 sierpnia 2009 r. stwierdzającej ustanie podlegania

ubezpieczeniu społecznemu rolników w zakresie ubezpieczenia: emerytalnorentowego, wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego w okresie od dnia 1

kwietnia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. Wnioskodawca nie zaskarżył także

decyzji ZUS z dnia 10 listopada 2009 r. zmieniającej decyzję ZUS z dnia 8 lipca

2009 r. i stwierdzającej podleganie przez niego obowiązkowym ubezpieczeniom

społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresach: od 1

stycznia 1999 r. do 12 czerwca 2000 r. oraz od 1 kwietnia 2003 r. do 31 grudnia

2004 r. \W konsekwencji Sądy obu instancji orzekające w rozpoznawanej sprawie

były związane wymienionymi decyzjami ostatecznymi. Kwestia zasadności objęcia

wnioskodawcy obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi z tytułu prowadzonej

pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach wskazanych w zaskarżonej

decyzji z dnia 18 grudnia 2009 r. nie stanowiła przedmiotu postępowania w

rozpoznawanej sprawie, tym samym niezasadny był apelacyjny zarzut naruszenia

art. 217 § 2 k.p.c. w związku z art. 227 k.p.c. dotyczący nie wyjaśnienia kwestii

prawidłowości niezaskarżonej decyzji ZUS z dnia 10 listopada 2009 r. Przedmiotem

sporu w rozpoznawanej sprawie było wyłącznie istnienie i wysokość należności z

tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, a wnioskodawca

przedstawił dowody opłacania składek na te ubezpieczenia jedynie za styczeń i

lipiec 1999 r. Co do tych okresów Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, że odwołanie

było zasadne. Natomiast w pozostałym zakresie organ ubezpieczeń społecznych

zasadnie i prawidłowo wymierzył należności z tytułu składek w okresach od 1 maja

do 12 czerwca 2000 r. oraz od dnia 1 kwietnia 2003 r. do 31 grudnia 2004 r., a

wnioskodawca nie kwestionował ich wysokości ani nie przedstawił dowodów

opłacenia składek za te okresy, utrzymując, że w tych okresach powinien być objęty

ubezpieczeniem społecznym rolników.

W skardze kasacyjnej wnioskodawcy zarzucono naruszenie: 1/ art. 217

k.p.c. w związku z art. 227 k.p.c. w związku z art. 391 k.p.c. § 1 k.p.c. oraz art. 381

k.p.c. i art. 382 k.p.c. przez wyjaśnienie wysokości należności z tytułu składek na

obowiązkowe

ubezpieczenia,

ale

nie

wyjaśnienie

istnienia

obowiązku

ubezpieczenia, podczas gdy przedmiot sporu stanowiło zarówno istnienie, jak i

wysokość należności z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia, 2/ art. 233 §

1 k.p.c. w związku z art. 391 k.p.c. oraz art. 378 § 1 k.p.c. i art. 382 k.p.c.

polegające na przyjęciu przez Sąd drugiej instancji za własne ustaleń faktycznych

Sądu Okręgowego, bez jakichkolwiek merytorycznych rozważań, podczas gdy

zarzuty apelacji obejmowały przede wszystkim sprzeczność ustaleń Sądu pierwszej

instancji ze zgromadzonym materiałem dowodowym, z czego nie wynikało należyte

rozpoznanie zarzutów apelacji, 3/ art. 177 k.p.c. wskutek nie zawieszenia przez

Sąd drugiej instancji postępowania ze względu na wynik sprawy uzależniony od

innego toczącego się postępowania i decyzji organu administracji publicznej.

Jako okoliczność przemawiającą za przyjęciem skargi do rozpoznania

wskazano

występowanie

w

sprawie

istotnego

zagadnienia

prawnego

wymagającego wyjaśnienia „dopuszczalności przyjmowania za własne przez Sąd II

instancji ustaleń faktycznych Sądu I instancji w sytuacji zgłoszenia w apelacji

zarzutu sprzeczności ustaleń faktycznych oraz czy w związku z tym wynikający z

art. 378 § 1 k.p.c. nakaz rozważenia zarzutów apelacji nie skutkuje obowiązkiem

przeprowadzenia przez Sąd II instancji własnej oceny materiału dowodowego w

zakresie zgłoszonego zarzutu, która powinna znaleźć odzwierciedlenie w

uzasadnieniu wyroku”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest oczywiście nieuzasadniona, ponieważ w zaskarżonym

wyroku z dnia 25 maja 2011 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego w

sprawie zaległości składkowych, której przedmiotem nie był obowiązek podlegania

bądź

niepodlegania

określonemu

tytułowi

ubezpieczenia

społecznemu,

tj.

ubezpieczeniu skarżącego jako osoby prowadzącej pozarolniczą działalność bądź

jego ubezpieczenia rolniczego. Objęcie skarżącego tym pierwszym tytułem

ubezpieczenia społecznego w okresach od 1 stycznia 1999 r. do 12 czerwca

2000 r. oraz od 1 kwietnia 2003 r. do 31 grudnia 2004 r. wynikało z ostatecznej

decyzją ZUS z dnia 10 listopada 2009 r., której skarżący nie zaskarżył do sądu

ubezpieczeń społecznych. Skarżący nie zaskarżył również decyzji KRUS z dnia

28 sierpnia 2009 r. o wyłączeniu go z ubezpieczenia społecznego rolników w

okresie od 1 kwietnia 2003 r. do 31 grudnia 2004 r. Zaniechanie wniesienia przez

skarżącego odwołań od wymienionych decyzji w trybie art. 477 9 k.p.c. wykluczało

weryfikację jego wniosków o stwierdzenie nieważności tych ostatecznych decyzji

„zmieniających obowiązek powoda”. Ponadto okoliczności te sprawiały, że w

procesie sądowym o składki z ustalonego wymienioną decyzją ZUS tytułu

podlegania

ubezpieczenia

społecznemu

osób

prowadzących

pozarolniczą

działalność, podważanie tego „ostatecznego” tytułu ubezpieczenia społecznego,

którego skarżący wcześniej nie zakwestionował poprzez wniesienie odwołań od

wyżej wymienionych decyzji, było nieskuteczne, ponad uwzględniony zarzut

opłacenia składek za „cały rok 1999 r.”.

Powyższe oznaczało, że w sprawie z odwołania od decyzji „składkowej” sądy

ubezpieczeń społecznych były związane miarodajnym i ostatecznie ustalonym, bo

niezaskarżonym tytułem jego podlegania ubezpieczeniu społecznemu jako osoby

prowadzącej pozarolniczą działalność. W konsekwencji proceduralne zarzuty

kasacyjne, które zostały skierowane wyłącznie przeciwko wcześniej ostatecznie

ustalonemu temu tytułowi ubezpieczenia społecznego, były chybione i nie

wywierały jakiegokolwiek wpływu na wynik osądzonej zaskarżonym wyrokiem

sprawy „składkowej”, w której ponadto skarżący nie postawił żadnych zarzutów

naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczącego wymiaru lub poboru tych

należności (nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne z ustalonego tytułu

osoby prowadzącej pozarolniczą działalność).

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na

podstawie art. 3989 k.p.c.