Supreme Court dismisses cassation appeal for social security pension increase due to insufficiently proven subject matter value.

Sygn. akt II UK 275/09

POSTANOWIENIE

Dnia 27 maja 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Korzeniowski

w sprawie z wniosku U. K.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o wysokość świadczenia,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 maja 2010 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 26 marca 2009 r.,

odrzuca skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wnioskodawczyni

U.

K. dochodziła

przeliczenia

podstawy

wymiaru

emerytury w oparciu o rzeczywiste zarobki uzyskane w zatrudnieniu w Iraku w

latach 1982-82.

Pozwany odmawiał przeliczenia wskazując, że w oparciu o przepis § 10

rozporządzenia z 1 kwietnia 1985 r. w sprawie szczególnych zasad ustalania

podstawy wymiaru emerytur i rent podstawą przeliczenia mogły być tylko kwoty

wynagrodzenia przysługującego w tym okresie pracownikowi w kraju w takim

samym lub podobnym charakterze, w jakim pracownik był zatrudniony przed

wyjazdem za granicę.

Sąd Okręgowy w P.wyrokiem z 29 października 2008 r. oddalił odwołanie

wnioskodawczyni. Sąd Apelacyjny wyrokiem z 26 marca 2009 r. oddalił jej apelację.

Wartość przedmiotu zaskarżenia (sporu) podano dopiero w skardze

kasacyjnej. Określono jak na 10.000 zł.

Sąd Apelacyjny wezwał do uzupełnienia braku skargi poprzez podanie

sposobu wyliczenia kwoty zaskarżenia pod rygorem jej odrzucenia.

W uzupełnieniu skargi podano, że jest to sprawa o przyznanie emerytury, a

nadto wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 10.000 zł (art. 3982 § 1 k.p.c.).

Wnioskodawczyni uważa, że prawidłowo ustalona miesięczna emerytura powinna

być wyższa o około 1.000 zł miesięcznie. Zgodnie z art. 19 § 1 k.p.c. strona ma

prawo domagać się zapłaty takiej kwoty jaką uważa za stosowną. Ewentualna

bezzasadność roszczenia

nie

jest

okolicznością

braną

pod

uwagę

przy

sprawdzeniu przedmiotu sporu w oparciu o art. 25 § 1 k.p.c.

Sąd Najwyższy postanowieniem z 28 stycznia 2010 r. zwrócił skargę

kasacyjną celem sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia.

W piśmie z 18 lutego 2010 r. w istocie powtórzono racje poprzednio

przedstawione, a więc że prawidłowo ustalona miesięczna emerytura powinna być

wyższa o około 1.000 zł i ewentualna bezzasadność roszczenia nie jest

okolicznością braną przy sprawdzeniu wartości przedmiotu sporu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sprawa nie jest sprawą o przyznanie emerytury, a tylko sprawą o

zwiększenie jej wysokości poprzez przeliczenie jej podstawy, czyli jest to sprawa

majątkowa w której o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość

przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 k.p.c.).

Wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej nie może być podana

w sposób dowolny. Wszak skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem

zaskarżenia i w sprawach o prawa majątkowe z zakresu ubezpieczeń społecznych

przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa niż 10.000 zł.

Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o zwiększenie wysokości

emerytury poprzez przeliczenie jej podstawy wymiaru podlega wyliczeniu w

nieskomplikowany sposób na podstawie algorytmu ustawowego.

Wszak wyraźnie został określony w art. 15 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o

emeryturach i rentach z FUS sposób ustalenia, a zarazem przeliczenia, podstawy

wymiaru emerytury. Nie jest więc niczym trudnym ustalenie nowej podstawy

wymiaru z uwzględnieniem wskazywanych przez zainteresowaną innych zarobków

w określonych latach. Z kolei tak ustalona podstawa wymiaru stanowi punkt

odniesienia do ustalenia wysokości emerytury zgodnie z art. 53 ustawy. W taki

sposób powinna być wyliczona wartość przedmiot zaskarżenia, czyli jako różnica w

skali roku (art. 22 k.p.c.) pomiędzy wysokością emerytury dotychczasowej i

dochodzonej z uwzględnieniem żądanego przeliczenia podstawy wymiaru.

Powyższe reguły są już utrwalone w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Stwierdzono bowiem, że:

1. Z uwagi na treść art. 3986 § 2 i 3 k.p.c. sąd drugiej instancji oraz Sąd

Najwyższy zobowiązany jest do dokonania kontroli dopuszczalności skargi

kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia przysługującego poza

tokiem instancji i weryfikacji wskazanej przez stronę wartości przedmiotu

zaskarżenia

w

celu

wyeliminowania

przypadków

nieprawidłowego

oznaczenia tej wartości w zamiarze zapewnienia sobie dostępu do

postępowania kasacyjnego (postanowienie z 6 stycznia 2010 r., I UK

289/09);

2. Jeśli przedmiotem sporu nie jest prawo do emerytury lub renty lecz jedynie

jego wysokość, to dopuszczalność zaskarżenia wyroku sądu drugiej instancji

uzależniona jest od wartości przedmiotu zaskarżenia obliczonej w oparciu o

przepis art. 22 k.p.c. i stanowi ona różnicę między wysokością świadczenia

wypłacanego przez organ rentowy a wysokością świadczenia żądanego

przez ubezpieczonego w skali jednego roku (postanowienie z 6 listopada

2008 r., II UZ 48/08);

3. W sprawie, której przedmiot sporu dotyczy wysokości emerytury, wartość

przedmiotu zaskarżenia stanowi suma świadczeń za jeden rok (art. 22 w

związku z art. 368 § 2 zdanie trzecie i art. 398 21 k.p.c.). Do tak ustalonej

wartości przedmiotu zaskarżenia nie dolicza się, jako osobnego roszczenia

(art. 21 k.p.c.) należności przypadających na okres po wniesieniu wniosku o

przyznanie emerytury (postanowienie z 24 listopada 2009 r., II UZ 41/09);

4. Skarżący, mimo że wyliczenie wartości przedmiotu zaskarżenia może

okazać się skomplikowane, powinien podjąć się tego wyliczenia i

przedstawić je jako wartość przedmiotu zaskarżenia. Są to operacje

matematyczne, które powinien wykonać profesjonalny pełnomocnik w

ramach przygotowywania skargi kasacyjnej. Obowiązek wskazania wartości

przedmiotu zaskarżenia obejmuje również obowiązek ujawnienia sposobu

obliczenia tej wartości (postanowienie z 6 października 2009 r., II UZ 32/09);

5. W sprawie, w której przedmiotem sporu jest wysokość emerytury,

domaganie się dopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej, bez względu

na wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczałoby, że skarga kasacyjna jest

dopuszczalna

we

wszystkich

sprawach

o

zwiększenie

emerytury

(postanowienie z 21 lipca 2009 r., II UZ 26/09);

6. Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu, jeżeli mimo wezwania sądu do

podania podstawy i sposobu wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia,

strona tego nie dokonuje bądź wskazuje je niewłaściwie (pozornie), w

oderwaniu od obiektywnego kryterium i podstaw adekwatnych do przedmiotu

zaskarżenia (postanowienie z 23 listopada 2007 r., II UZ 30/07, OSNP 2009

nr 3-4, poz. 54).

W tej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia wskazanych wyżej warunków

wyliczenia rzeczywistej wartości przedmiotu sporu, gdyż tylko taka pozwala ocenić

czy skarga jest dopuszczalna. Podana wartość zaskarżenia, mimo ponownego

wezwania (pierwotnie przez Sąd Apelacyjny) nie jest weryfikowalna. O taki zaś

walor wartości przedmiotu zaskarżenia chodzi w przepisie art. 398 4 § 3 k.p.c.

Z tych motywów orzeczono jak sentencji, stosownie do art. 398 6 § 3 k.p.c. w

związku z art. 3984 § 3 k.p.c. i art. 3986 § 1 k.p.c.