II UK 273/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 273/11

POSTANOWIENIE

Dnia 22 lutego 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Myszka

w sprawie z wniosku Z. G. "E. PL"

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

przy udziale zainteresowanej A. K.

o podleganie ubezpieczeniu społecznemu,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 22 lutego 2012 r.,

na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 26 maja 2011 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 maja 2011 r. Sąd Apelacyjny Wydział Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację płatnika Z. G. „E. PL” od wyroku Sądu

Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 października 2010

r. oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z

dnia 25 sierpnia 2009 r. stwierdzającej, że zainteresowana A. K. podlegała

obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie

umowy o pracę u tego płatnika składek we wskazanych okresach.

W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny ustalił, że charakter pracy wykonywanej

przez zainteresowaną na podstawie wskazanych w zaskarżonej decyzji umów ze

spółką „E.”, nazwanych umowami „o wykonanie dzieła”, nie różnił się od charakteru

pracy wykonywanej na podstawie umowy o pracę ze spółką „M". W konsekwencji

Sąd ten uznał, że skoro obie te nieróżniące się umowy były realizowane

jednocześnie, tona ich podstawie zainteresowana świadczyła pracę podlegającą

pracowniczemu tytułowi ubezpieczenia społecznego w okresach wskazanych w

zaskarżonej decyzji z tytułu zatrudnienia u płatnika składek Z. G. w spółce „E”.

W skardze kasacyjnej płatnik składek zarzucił naruszenie następujących

przepisów: 1/ art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 1 oraz ust. 2a, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 w

związku z art. 13 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o

systemie ubezpieczeń społecznych, przez ich błędną wykładnię, polegającą na

uznaniu, że skarżący jest płatnikiem składek w rozumieniu tych przepisów, że jako

podmiot niebędący pracodawcą dla zainteresowanej jest płatnikiem należnych

składek

z

pracowniczego

tytułu

ubezpieczenia

społecznego,

któremu

zainteresowana nie podlegała, 2/ art. 2 oraz art. 22 k.p. przez ich błędną wykładnię

polegającą na uznaniu, że zainteresowaną, która zawarła ze skarżącym umowę o

dzieło, łączył z nim stosunek pracy, 3/ art. 3531 k.c. i art. 627 k.c. przez ich błędną

wykładnię oraz art. 65 § 2 k.c. przez jego niezastosowanie, polegające na uznaniu,

wbrew zasadzie swobody umów, iż zainteresowaną nie łączyła z pozwanym

umowa o dzieło, co bezpodstawne ingerowało w zasadę swobody zawierania

umów cywilnoprawnych. Za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania

przemawiało ujawnione na tle sprawy istotnie zagadnienie prawne wymagające

wyjaśnienia, czy zobowiązanym do uiszczenia składek z tytułu podlegania

pracownika obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu oraz rentowemu na

podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest

podmiot z którym pracownik zawarł umowę o dzieło, czy też pracodawca, z którym

łączy pracownika umowa o pracę i na rzecz którego pracownik pracę świadczył.

Skarga kasacyjna jest ponadto oczywiście uzasadniona, ponieważ „Sąd Apelacyjny

w Poznaniu uznał, iż w istocie zainteresowana świadczyła jedną umowę o pracę, to

nie jest prawidłowe przyjęcie, że płatnikiem składek powinien być skarżący płatnik.

Zainteresowana była bowiem zatrudniona przez wspólników spółki cywilnej M. i

tylko wspólnicy spółki cywilnej M. mogli zostać uznani za płatnika składek w ramach

zawartej umowy o pracę. Z kolei uznanie skarżącego płatnika składek za płatnika

składek na ubezpieczenie społeczne zainteresowanej rażąco narusza wskazane

powyżej przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia

przepisów prawa materialnego, co sprawiało, że Sąd Najwyższy był związany

ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art.

39813 § 2 k.p.c.) i nie miał obowiązku ani procesowych możliwości domyślania się,

poszukiwania

lub

wyręczania

autora

skargi

kasacyjnej

w

przedstawieniu

dostatecznych argumentów prawnych, które mogłyby podważyć zaskarżony wyrok.

Z braku adekwatnych proceduralnych zarzutów kasacyjnych, które mogłyby

podważyć miarodajne dla Sądu Najwyższego ustalenia faktyczne stanowiące

podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.), w postępowaniu

kasacyjnym wiążące były ustalenia, że zainteresowana podpisała umowy określane

jako umowy „o wykonanie dzieła", ale faktycznie wykonywała w godzinach pracy

takie same obowiązki pracownicze, które wynikały z umowy o pracę zawartej ze

spółką „M." na stanowisku księgowej, tj. księgowała dokumenty, obliczała podatki,

odpowiedzialna była za kontakty z klientami, odbierała od dokumentację,

odpowiadała na pytania i telefonowała do klientów, a także wysyłała dokumentację

w drodze elektronicznej. Ponadto przygotowywała dla klientów dokumentację

niezbędną przy kontroli ZUS lub Urzędu Skarbowego oraz uczestniczyła w takich

kontrolach. Z takich ustaleń Sądów obu instancji wynika, że sporne umowy były

realizowane w ramach zobowiązania pracowniczego, w szczególności zawarte

umowy „o wykonanie dzieła” były w istocie rzeczy realizowane w ramach stosunku

pracy ze skarżącym, który został uznany za płatnika składek z tytułu zatrudnienia w

firmie „E. PL”, którą na własny rachunek prowadził wyłącznie Z. G.

Skarżący nie podważył pracowniczego tytułu podlegania zainteresowanej

ubezpieczeniom społecznych, przeto powoływanie się na istotnie niezbyt fortunne

zakwalifikowanie przez Sąd drugiej instancji umów „o wykonanie dzieła” jako

„jednej” umowy o pracę i tak nie wyczerpywało przesłanki z art. 398 9 § 1 pkt 4

k.p.c., tj. oczywistego uzasadnienia skargi kasacyjnej, wymagającej wykazania

kwalifikowanej postaci zarzucanego naruszenia przepisów prawa materialnego,

które polegałyby na ich oczywistej wadliwości, widocznej dla każdego prima facie,

przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274). Tego

warunku nie spełniła wniesiona skarga kasacyjna, ponieważ w żadnym razie nie

doszło do oczywistego naruszenia wskazanych w podstawach skargi przepisów

prawa

materialnego,

które

dotyczą

wyłącznie

powinności

dotyczących

pracowniczego tytułu ubezpieczenia społecznego (art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 1 i art. 12

ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz

art. 22 § 1 k.p. i a contrario art. 627 k.c.), a nie kręgu podmiotów zobowiązanych

do opłacania składek na te ubezpieczenia, co wymagałoby kolejnej (ponownej)

weryfikacji i oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a to usuwa się na

ogół i co do zasady spod weryfikacji kasacyjnej (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.).

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji w

zgodzie z art. 3989 § 2 k.p.c.