II UK 259/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 259/04

POSTANOWIENIE

Dnia 5 kwietnia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Hajn

w sprawie z wniosku J. P.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddziałowi w W.

o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku w drodze do pracy,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 5 kwietnia 2005 r.,

na skutek kasacji wnioskodawcy

od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś.

z dnia 12 lipca 2004 r., sygn. akt VII Ua …/04,

odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś. w sprawie J. P.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych – Oddziałowi w W. o jednorazowe

odszkodowanie z tytułu wypadku w drodze do pracy wyrokiem z 12 lipca 2004 r.

oddalił apelację wnioskodawcy i zasądził od niego na rzecz strony pozwanej kwotę

50 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą. W opinii

Sądu Okręgowego apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Odnosząc się do

zarzutu apelacji Sąd stwierdził, że doręczenie pełnomocnikowi wnioskodawcy

odpisu wyroku nie zawierającego części rozstrzygającej jest oczywistym błędem

technicznym, który został dostrzeżony przez sędziego referenta, o czym świadczy

treść zarządzenia z 21 maja 2004 r.

W kasacji pełnomocnik powoda zaskarżył w całości wyrok Sądu Okręgowego

zarzucając mu przede wszystkim oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa

procesowego, a to art. 325 k.p.c. w związku z art. 385 § 1 k.p.c., polegającą na

nieuwzględnieniu zarzutu powoda podniesionego w apelacji w przedmiocie braku

rozstrzygnięcia Sądu I instancji o żądaniu strony. Doręczony wyrok nie zawierał

bowiem sentencji, tym samym w świetle art. 325 (pełnomocnik nie podaje nazwy

aktu prawnego) nie istnieje. Ponadto pełnomocnik zarzucił obrazę art. 41 § 4

ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U.

z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji

uznanie za prawidłowe orzeczenie Sądu pierwszej instancji, wbrew tezom

zawartym w opinii biegłego powołanego przez ten Sąd i ustaleniom poczynionym w

toku postępowania karnego, wskazującym na brak umyślności czy też znamion

rażącego niedbalstwa w działaniu powoda.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i

skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów

postępowania,

w

tym

kosztów

zastępstwa

procesowego

według

norm

przepisanych.

Jako okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji jej Autor powołał

naruszenie art. 325 k.p.c., którego oczywistość i stopień nie pozostawiają

wątpliwości, dyskwalifikując zaskarżone orzeczenie w całości. Jego zdaniem

uznanie braku sentencji za oczywisty błąd techniczny stanowi rażące naruszenie.

Zgodnie bowiem z art. 325 sentencja wyroku jedynie ogłoszona, bez sporządzenia

jej na piśmie, nie może być traktowana jako wyrok, a jest wyłącznie zjawiskiem

procesowym.

Niezależnie od wagi naruszenia norm procesowych dokonana przez Sąd

rozszerzająca wykładnia art. 41 § 4 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków

przy pracy i chorób zawodowych, w świetle wątpliwości wynikających z materiału

dowodowego winna zostać uznana za naruszającą konstytucyjną gwarancję

świadczeń zabezpieczenia społecznego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3933 § 1 k.p.c. kasacja, obok oznaczenia zaskarżonego

orzeczenia

ze

wskazaniem

zakresu

zaskarżenia,

przytoczenia

podstaw

kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z

oznaczeniem zakresu uchylenia lub zmiany, powinna zawierać, jako jeden z

elementów konstrukcyjnych, także przedstawienie okoliczności uzasadniające jej

rozpoznanie. Wymaganie to jest związane z faktem, że kasacja stanowi środek

odwoławczy spełniający przede wszystkim funkcje publiczne, a jej podstawowym

celem jest zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład w rozwój prawa i

jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ

178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Skarżący wskazuje co prawda takie

okoliczności w wyodrębnionym fragmencie kasacji, nie odpowiadają one jednak

wymaganiom wynikającym z art. 3933 § 1 k.p.c.

W

pierwszej

kolejności

okoliczności

przedstawione

w

kasacji

zostały

sformułowane bez jakiegokolwiek nawiązania do przesłanek przyjęcia kasacji do

rozpoznania określonych w art. 393 k.p.c. Nie jest zatem jasne, dlaczego skarżący

domaga się jej przyjęcia do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie może tego określić za

kasatora. Już to uzasadnia odmowę przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Okoliczności przedstawione pod nagłówkiem „odnośnie zarzutu zawartego w

punkcie I” nawiązują do przedstawionego w kasacji zarzutu naruszenia art. 325

k.p.c. Pomijając podniesiony powyżej brak nawiązania do przesłanek kasacyjnych z

art. 393 k.p.c., okoliczności te nie wypełniają treści żadnej z tych przesłanek. W

szczególności nie można uznać, że zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza

prawo albo, że zachodzi nieważność postępowania. Należy wyjaśnić, że jak wynika

z okoliczności sprawy chodzi tu o wyrok Sądu pierwszej instancji. Ściśle rzecz

biorąc w wyroku tym nie brakuje sentencji w rozumieniu art. 325 k.p.c., lecz

jednego z jej elementów – rozstrzygnięcia. Z akt sprawy wynika jednak, że wyrok

Sądu Rejonowego zawiera ten element (karta 189), zawiera go również

zamieszczony w aktach sprawy odpis tego wyroku wraz z uzasadnieniem (karta

195-196 odwrót). Wynika stąd zatem, że sentencja wyroku została sporządzona

zgodnie z wymaganiami art. 325 k.p.c. i podpisana przez skład orzekający zgodnie

z art. 324 § 3 k.p.c. Z protokołu rozprawy (karta 188) wynika, że następnie

przewodniczący składu orzekającego ogłosił wyrok przez odczytanie sentencji i

podał ustnie zasadnicze powody rozstrzygnięcia. Należy podkreślić, że w kasacji

pełnomocnik skarżącego nie podnosi „braku rozstrzygnięcia w wyroku”, lecz jego

zarzut dotyczy „braku sentencji w doręczonym wyroku”. Skoro zatem pisemna

sentencja wyroku odpowiada wymaganiom określonym w art. 325 k.p.c., to

doręczenie odpisu wyroku nie zawierającego części rozstrzygającej należy

zakwalifikować jako błąd techniczny, który nie uzasadnia twierdzenia, że wyrok

sądu pierwszej instancji był orzeczeniem nieistniejącym (por. np. postanowienie

Sądu Najwyższego z 25 stycznia 2001 r., III CKN 1382/00, OSNC 2001, nr 9, poz.

132), a Sąd Okręgowy rozpoznał apelację od wyroku nieistniejącego.

Okoliczności przedstawione pod nagłówkiem „odnośnie zarzutu zawartego w

punkcie II” dotyczą „rozszerzającej wykładni art. 41 § 4 ustawy o świadczeniach z

tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 1983 r., nr 30, poz. 144

ze zm.), która w świetle wątpliwości wynikających z materiału dowodowego winna

zostać uznana za naruszającą konstytucyjną gwarancje świadczeń zabezpieczenia

społecznego.” Sformułowanie to jest niezrozumiale. W powołanej (uchylonej już

ustawie) ustawie nie ma art. 41 § 4. Jest natomiast art. 41 ust. 4 w brzmieniu

„Świadczenia z tytułu wypadku w drodze do pracy lub z pracy przysługują od

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.” Nawet gdyby przyjąć, że Autor kasacji przez

nieuwagę zamienił oznaczenie ustępu na paragraf, to i tak nie wiadomo, jak przepis

o takiej treści wiąże się ze sprawą, na czym polegała jego rozszerzająca wykładnia

i jak miałaby ona uzasadniać przyjęcie kasacji do rozpoznania. Kasator tego zaś

nie wyjaśnia, pomimo że zgodnie z art. 3933 § 1 pkt 3 należy to do jego

obowiązków.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia kasacji do

rozpoznania na podstawie art. 393 k.p.c. i art. 3937 § 1 k.p.c.