II UK 242/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 242/07

POSTANOWIENIE

Dnia 29 stycznia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

w sprawie z wniosku A. S., Z. B.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o ubezpieczenie społeczne,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 29 stycznia 2008 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawców od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 20 marca 2007 r.,

odrzuca skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 20

marca 2007 r. oddalił apelacje A. S. i Z. B. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu

Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia 10 października 2006 r., którym oddalono

odwołania ubezpieczonych od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 22

grudnia 2003 r. stwierdzającej, że A. S. nie podlega od dnia 16 sierpnia 2002 r.

ubezpieczeniom społecznym.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiedli wnioskodawcy i opierając ją na

podstawie naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 233 § 1 k.p.c. w

związku z art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 6 k.c., wnieśli o uchylenie

zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy oraz o zasądzenie na rzecz

wnioskodawców kosztów procesu według norm przepisanych, ewentualnie o

uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego

rozpoznania.

W skardze kasacyjnej zawarty jest wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania na

podstawie „art. 3989 § 1 ust. 1 i ust. 2 k.p.c.” , bowiem „w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne, a mianowicie potrzeba wyjaśnienia, na której ze stron

postępowania w sprawie o ubezpieczenie społeczne spoczywa ciężar dowodu (art.

6 k.c.) w sytuacji, gdy ZUS na skutek wydania decyzji odmawiającej prawa do

ubezpieczenia, wywodzi z tego faktu skutki prawne, a nadto w niniejszej sprawie

potrzeba wykładni przepisów prawnych, w szczególności art. 233 § 1 k.p.c. w

związku z art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 6 k.c. budzących poważne wątpliwości

w postępowaniu w sprawie o ubezpieczenie społeczne”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., do istotnych wymagań skargi kasacyjnej

należy także obowiązek skarżącego złożenia wniosku o przyjęcie skargi do

rozpoznania i uzasadnienia tego wniosku. Wymóg ten wiąże się z tzw.

przedsądem, polegającym m.in. na możliwości odmowy przez Sąd Najwyższy

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Właśnie ze

względu na ten sposób zakończenia postępowania kasacyjnego, kolidujący z

intencją strony skarżącej, nadano obowiązkowi z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. walor

zrównany z obowiązkiem przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art.

3984 § 1 pkt 2 k.p.c.). Nie są to jednak obowiązki tożsame, zatem nie jest

spełnieniem wymagania z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. jedynie wskazanie podstaw

kasacyjnych

lub

odwołanie

się

przez

skarżącego

do

ich

uzasadnienia.

Argumentacja uzasadniająca wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

powinna nawiązywać do wymienionych w art. 398 9 § 1 k.p.c. przesłanek

„przedsądu” oraz wykazywać, że okoliczności te w sprawie zachodzą. Pozostaje to

w ścisłym związku z modelem skargi kasacyjnej, w którym rozpoznanie skargi

następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 398 9 § 1 k.p.c., tj.

wówczas, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, bądź istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, czy też zachodzi nieważność

postępowania lub gdy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Za

prawidłową motywację wniosku nie można przy tym uznać powtórzenia ogólnych

sformułowań ustawy przewidujących okoliczności uzasadniające przyjęcie przez

Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej do rozpoznania. Tym bardziej nie spełnia

obowiązku określonego w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. powołanie się przez skarżącego

na jakiekolwiek okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11

kwietnia 2006 r., II CSK 65/06, LEX nr 189753).

Skarga kasacyjna ubezpieczonych nie zawiera uzasadnienia wniosku o

przyjęcie jej do rozpoznania w powyższym rozumieniu. Odwołuje się bowiem

niejako do dwóch przesłanek „przedsądu” w postaci potrzeby wykładni przepisów

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów oraz występowania istotnego

zagadnienia prawnego, ale trudno doszukać się w niej wyjaśnienia, w czym

konkretnie przejawia się potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.

Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych,

gdyż tylko one decydują o wyniku „przedsądu”. Powołanie się na przesłankę

zawartą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. zobowiązuje zatem skarżącego do określenia,

które przepisy wymagają wykładni Sądu Najwyższego, ze wskazaniem, na czym

polegają związane z tym poważne wątpliwości, lub z przedstawieniem rozbieżności

występujących w orzecznictwie sądów (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, Biuletyn SN z 2002, nr 7, s. 10). Nie

budzi wątpliwości, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie w sprawie niniejszej skargi

kasacyjnej do rozpoznania z powołaniem się na tę przesłankę nie czyni zadość

takim wymaganiom. Wymienia bowiem jedynie ponownie przepisy prawa, powołane

w podstawach skargi, nie wskazując na jakiekolwiek trudności związane z ich

wykładnią.

Wykazanie okoliczności, które uzasadniałyby rozpoznanie skargi kasacyjnej

ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne (art. 398 4 § 1 pkt

3 i art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), polega natomiast na przedstawieniu tego zagadnienia

przez jego sformułowanie z przytoczeniem argumentów prawnych, które prowadzą

do rozbieżnych ocen prawnych. Autor skargi nie wypełnił tego obowiązku, bowiem

wskazując ogólnie na potrzebę wyjaśnienia rozkładu ciężaru dowodu w niniejszej

sprawie, w istocie nie przedstawił ani problemu prawnego, ani argumentów

przemawiających za możliwością różnej jego interpretacji. Spełnienia tego

wymagania - nałożonego na osoby uprawnione do sporządzenia skargi kasacyjnej,

którymi są profesjonalni pełnomocnicy procesowi lub podmioty o kwalifikacjach

wskazanych w ustawie - nie można zaś, z przyczyn wskazanych wyżej, poszukiwać

w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna ubezpieczonych nie zawiera więc w istocie uzasadnienia

wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, a zatem nie odpowiada ustawowym

wymaganiom konstrukcyjnym, wobec czego Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398 6

§ 3 k.p.c., postanowił jak w sentencji.