II UK 236/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 236/08

POSTANOWIENIE

Dnia 26 listopada 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Hajn

w sprawie z wniosku A. H.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B.

o ubezpieczenie społeczne,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 26 listopada 2008 r.,

na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 2 kwietnia 2008 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie A. H.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o ubezpieczenie

społeczne wyrokiem z 2 kwietnia 2008 r. zmienił zaskarżony wyrok Sądu

Okręgowego z 24 kwietnia 2007 r. i oddalił odwołanie wnioskodawcy.

W skardze kasacyjnej pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o przyjęcie skargi

do rozpoznania bowiem niewłaściwie i błędnie zastosowano w sprawie art. 13 pkt 4

ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz

rażąco Sad drugiej instancji naruszył art. 6 k.c. i art. 232 zdanie 1 k.p.c. oraz art.

234 k.p.c. „i tym samym wyrok Sądu Apelacyjnego rażąco naruszył prawo”.

Ponadto wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej ze względu na występowanie w

sprawie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego rozkładu ciężaru dowodów w

sprawach pomiędzy organem rentowym i ubezpieczonym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że jest ona oczywiście

uzasadniona „tym, że Sąd Apelacyjny błędnie niewłaściwie stosując prawo

materialne

dokonał

rażącego

naruszenia

prawa,

które

jest

oczywistą

niesprawiedliwością”. Występowanie w sprawie powołanego wyżej istotnego

zagadnienia prawnego wnoszący skargę uzasadnił w następujący sposób:

„Niewątpliwie decyzje wydawane przez organy rentowe powinny być wydane po

przeprowadzeniu rzetelnego postępowania administracyjnego, a w przypadku

odwołania ubezpieczonego od decyzji organu rentowego, zwłaszcza w przypadku

zmiany sytuacji prawnej ubezpieczonego organ rentowy winien

być obciążony

ciężarem dowodu wykazując wszelkie przesłanki faktyczne i niezbite dowody

przemawiającego za wydaną decyzją. Nie powinno się w postępowaniu sądowym

ciężar dowodu przerzucać na ubezpieczonego”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, względnie

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeśli zachodzi nieważność

postępowania lub jeśli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wniesiona w

sprawie skarga nie spełnia żadnej z tych przesłanek.

Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że jako sąd kasacyjny nie jest sądem

powszechnym zwykłej, trzeciej

instancji, a skarga kasacyjna (podobnie, jak

uprzednio – kasacja) nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego

rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego

postępowanie w

sprawie z

uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu

publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc

instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę

zaskarżonego orzeczenia. Wniesiona w sprawie skarga nie wykazała znaczenia jej

rozstrzygnięcia dla realizacji tej publicznoprawnej funkcji skargi kasacyjnej,

względnie potrzeby ujednolicenia orzecznictwa sądów powszechnych i rozwoju

jurysprudencji.

Powołane przez skarżącego przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania

można

wyszczególnić

w

następujący

sposób:

1)

niewłaściwie

i

błędnie

zastosowano w sprawie art. 13 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 o systemie

ubezpieczeń społecznych; 2) rażąco Sąd drugiej instancji naruszył art. 6 k.c. i art.

232 zd. 1 k.p.c. oraz art. 234 k.p.c. i tym samym wyrok rażąco naruszył prawo; 3) w

przedmiotowej sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące rozkładu

ciężaru dowodu pomiędzy organem rentowym i ubezpieczonym; 4) skarga jest

oczywiście uzasadniona tym, że Sąd Apelacyjny błędnie, niewłaściwie stosując

prawo materialne dokonał rażącego naruszenia prawa, które jest oczywistą

niesprawiedliwością.

Zdaniem Sądu Najwyższego przesłanki wskazane w pkt 1 i 2 nie mieszczą

się w katalogu przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania wskazanych

enumeratywnie w art. 3989 § 1 k.p.c.. Co do przesłanki wskazanej w punkcie 3,

należy stwierdzić, że nie spełnia wymagań zawartych w powołanym artykule,

bowiem nie sformułowano tu we właściwy sposób zagadnienia prawnego.

Powiedziano, że jest zagadnienie dotyczące rozkładu ciężaru dowodu pomiędzy

organem rentowym i ubezpieczonym, lecz nie wskazano na czym to zagadnienie

polega. Takiego wyjaśnienia nie ma również w uzasadnieniu skargi. Przedstawienie

istotnego zagadnienia prawnego

powinno polegać na przytoczeniu przez

skarżącego argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen

prawnych. Skarżący powinien odwołać się do konkretnych uregulowań prawnych i

wykazać, że na tle tej regulacji pojawia się określony problem prawny.

Przesłanka wskazana w pkt 4 nie została dostatecznie uzasadniona, a Sąd

Najwyższy nie widzi oczywistej zasadności skargi. Oparcie skargi kasacyjnej na

przesłance wynikającej z art. 3989 § 1 pkt 4, to jest oczywistej zasadności skargi,

jest możliwe tylko wówczas, gdy już na pierwszy rzut oka podstawy wskazane w

skardze zasługują na uwzględnienie, to jest, gdy zaskarżone orzeczenie jest

niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni

przepisami albo zostało wydane w wyniku oczywiście błędnej, widocznej bez

głębszej analizy prawniczej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa. (zob.

np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01,

Orzecznictwo Sądu Najwyższego Zbiór Urzędowy Izba Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych, 2004 nr 6, poz. 100).

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 k.p.c.