II UK 227/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 227/07

POSTANOWIENIE

Dnia 5 grudnia 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar

w sprawie z wniosku A. S.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o objęcie ubezpieczeniem społecznym,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 5 grudnia 2007 r.,

na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego z

dnia 11 kwietnia 2007 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2007 r., Sąd Apelacyjny oddalił apelację

pozwanego organu rentowego – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku

Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 grudnia 2006

r., zmieniającego zaskarżoną przez wnioskodawcę A. S.

rentowego

i

ustalającego

że

wnioskodawca

nie

podlegał

decyzję organu

ubezpieczeniu

społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od 15

czerwca do 31 sierpnia 1999 r. W sprawie ustalono, że wnioskodawca,

funkcjonariusz Służby Więziennej (od dnia 1 sierpnia 1986 r.), prowadził także

działalność gospodarczą od dnia 15 czerwca 1999 r. do 1 kwietnia 2001 r. Z tego

tytułu organ rentowy decyzją z dnia 27 września 2006 r. stwierdził obowiązek

podlegania ubezpieczeniu społecznemu i obowiązek opłacenia składki na to

ubezpieczenie za okres od 15 czerwca 1999 r. do 31 sierpnia 1999 r. W

uzasadnieniu wyroku, Sąd Apelacyjny, aprobując w pełni orzeczenie Sądu

pierwszej instancji, powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 2005 r.,

II UK 247/04 (OSNP 2005 nr 22, poz. 362), w którym przyjęto, że żołnierz

zawodowy pozostający w zawodowej służbie wojskowej przed dniem wejścia w

życie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

(tekst jednolity: Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), w okresie od dnia 1

stycznia 1999 r. do dnia 29 grudnia 1999 r., nie podlegał obowiązkowym

ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z żadnego tytułu ubezpieczenia

społecznego unormowanego tą ustawą.

Powyższy wyrok zaskarżył skargą kasacyjną pozwany organ rentowy i

zarzucając naruszenie prawa materialnego – art. 6 ust. 1 pkt 14 i ust. 3 ustawy z

dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art.

9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym do dnia

29 grudnia 1999 r., wniósł o jego uchylenie i zmianę w całości poprzedzającego

wyroku Sądu pierwszej instancji i oddalenie odwołania. Uzasadniając wniosek o

przyjęcie skargi do rozpoznania, pełnomocnik wskazał na potrzebę wykładni

przepisów prawa i ustalenia, czy wnioskodawca pozostający w stanie służby w dniu 1

stycznia 1999 r. i prowadzący jednocześnie działalność gospodarczą, podlegał

obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej

działalności gospodarczej (art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń

społecznych) w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 29 grudnia 1999 r. i czy ma do niego

zastosowanie art. 9 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Wskazał także, że powołany wyżej wyrok Sądu Najwyższego był rozstrzygnięciem w

jednostkowej sprawie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W obecnym stanie prawnym, Sąd Najwyższy – stosownie do art. 3989 § 1

k.p.c. – przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli w sprawie występuje

istotne zagadnienie prawne,

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych

budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżność w orzecznictwie

sądów, zachodzi nieważność postępowania lub gdy skarga kasacyjna jest

oczywiście uzasadniona. Przedstawienie okoliczności uzasadniających przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na występujące w sprawie istotne

zagadnienie prawne polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu

argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Zagadnienie prawne powinno

być postawione ogólnie i abstrakcyjnie tak, aby mogło być rozpatrywane w

oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego, a ponadto budzić poważne

wątpliwości. Wbrew twierdzeniom skargi, w sprawie nie występuje zagadnienie

prawne wymagające rozstrzygnięcia. Wątpliwości w tym zakresie zostały usunięte

przywołanym wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 2005 r., II UK 247/04,

(OSNP 2005 nr 22, poz. 362) trafnie zastosowanym przez orzekające w sprawie

Sądy. Wyrok ten zapadł w na tle analogicznego stanu faktycznego. Wskazano w

nim, iż żołnierz zawodowy pozostający w zawodowej służbie wojskowej przed

dniem wejścia w życie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie

ubezpieczeń społecznych, w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 29 grudnia

1999 r., nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z

żadnego tytułu ubezpieczenia społecznego unormowanego tą ustawą. W ocenie

Sądu Najwyższego, skutkiem nieobjęcia żołnierzy zawodowych, którzy pozostawali

w zawodowej służbie wojskowej przed dniem wejścia w życie ustawy systemowej

powszechnym systemem ubezpieczeń społecznych, było to, że nie podlegali oni

ubezpieczeniu społecznemu z żadnego tytułu ubezpieczenia unormowanego tą

ustawą, w tym - między innymi - również z tytułu ewentualnego równoczesnego

prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Luka prawna wynikająca z

takiego układu normatywnego nie polegała jednak na braku ustawowej podstawy

do wyłączenia spod obowiązku podlegania obligatoryjnemu tytułowi ubezpieczenia

społecznego - między innymi - w związku z równocześnie prowadzoną pozarolniczą

działalnością gospodarczą żołnierza zawodowego pozostającego w systemie

wojskowego zaopatrzenia emerytalno-rentowego, który w ogóle nie został objęty

regulacją normatywną ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ale na tym, że

unormowania ustawy systemowej uniemożliwiały skorzystanie przez żołnierzy

zawodowych pozostawionych w systemie wojskowego zaopatrzenia emerytalnorentowego

z

dobrowolnego

wyboru

dodatkowego

tytułu

powszechnego

ubezpieczenia społecznego w razie spełniania warunków do skorzystania z tego

dodatkowego (poza wojskowym zaopatrzeniem emerytalno-rentowym) tytułu

równoczesnego podlegania ubezpieczeniu społecznemu. Ta luka legislacyjna

została usunięta przez dodanie ust. 8 do art. 9 ustawy o systemie ubezpieczeń

społecznych (art. 9 ust. 8 dodany przez art. 1 pkt 5 lit. d ustawy z dnia 23 grudnia

1999 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych

innych ustaw, Dz.U. Nr 110 poz. 1256), który od dnia 30 grudnia 1999 r. umożliwiał

osobom pozostającym w stosunku służby przed dniem 1 stycznia 1999 r., w tym

żołnierzowi zawodowemu pozostawionemu w systemie wojskowego zaopatrzenia

emerytalno-rentowego, a nieobjętemu powszechnym systemem ubezpieczenia

społecznego, który jednocześnie spełniał warunki podlegania ubezpieczeniom

emerytalnemu i rentowego z tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-6 i 10

ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, objęcie tymi ubezpieczeniami

wyłącznie dobrowolnie na swój wniosek.

Sąd Najwyższy ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione

w art. 3989 § 1 k.p.c., zwłaszcza wskazane przez skarżącego. Po rozważeniu z

urzędu przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. (nieważności

postępowania), Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania.