II UK 207/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 207/04

POSTANOWIENIE

Dnia 15 marca 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Hajn

w sprawie z wniosku H. F.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.

o wcześniejszą emeryturę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 marca 2005 r.,

kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w G.

z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt III AUa …/03,

odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G., w sprawie H.

F. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. o wcześniejszą

emeryturę, wyrokiem z 19 maja 2004 r. oddalił apelację wnioskodawcy.

Wnioskodawca zaskarżył w całości wyrok Sądu Apelacyjnego kasacją

zarzucając mu: (1) naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art.

32 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń

Społecznych

skutkujące

nie

przyznaniem

wnioskodawcy,

zatrudnionemu w szczególnych warunkach ponad 15 lat, wcześniejszej emerytury i

(2) naruszenie przepisów postępowania poprzez naruszenie art. 5 k.p.c. i art. 117

k.p.c., polegające na nieudzielanie wnioskodawcy występującego w sprawie bez

profesjonalnego

pełnomocnika

potrzebnych

wskazówek

co

do

czynności

procesowych, a także nie przyznanie wnioskodawcy pełnomocnika z urzędu

pomimo wniosku złożonego na rozprawie przed Sądem Okręgowym w G., mając na

uwadze fakt, iż wnioskodawca był osobą nieporadną życiowo, starszą, schorowaną

(trzecia grupa inwalidzka), a przedmiotowa sprawa była sprawą skomplikowaną i

zawiłą.

W oparciu o powyższe zarzuty na podstawie art. 393 3 pkt 4 k.p.c. kasator

wniósł o: (1) uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w G. z 19 maja 2004 r. i wyroku

Sądu Okręgowego w G. z 14 lutego 2003 roku w całości i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, (2) obciążenie pozwanego

kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego, także w

postępowaniu kasacyjnym, (3) zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z

urzędu w postępowaniu kasacyjnym wg norm przepisanych.

Autor kasacji wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia

prawnego, a mianowicie: czy w przypadku przyjęcia, że Sąd pierwszej instancji

dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 5 i 117 k.p.c., nie

udzielając

wnioskodawcy

występującemu

w

sprawie

bez

profesjonalnego

pełnomocnika potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych, a nadto nie

przyznając mu pełnomocnika z urzędu, pomimo iż był on osobą nieporadną

życiowo i schorowaną, Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia prawa do

obrony wnioskodawcy. Ponadto postawił on pytanie, czy w przypadku stwierdzenia

przez Sąd pierwszej i drugiej instancji, że wykonywana przez wnioskodawcę w

Delikatesach M. praca nie stanowi pracy w trudnych warunkach, pomimo że

wnioskodawca był kierowcą samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym,

powyżej 3,5 tony i zajmował się prowadzeniem pojazdu i wyładunkiem, nie dojdzie

wówczas do naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców (w szczególności art.

6 § 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 roku o czasie pracy

kierowców, w którym

jednoznacznie stwierdza się, iż czasem pracy kierowcy jest również załadowywanie

i rozładowywanie oraz nadzór nad załadunkiem i wyładunkiem. W opinii

wnoszącego kasację, na podstawie art. 3933 pkt 3 k.p.c., za okoliczność

uzasadniającą rozpoznanie kasacji uznać należy także uznać, budzące wątpliwość

rozstrzygnięcie sądu, z uwagi na niezastosowanie zarówno przez Sąd pierwszej jak

i drugiej instancji do przedstawionego stanu faktycznego art. 32 ust. 1 ustawy z

17.12.1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

skutkujące

nieprzyznaniem

wnioskodawcy,

zatrudnionemu

w

szczególnych

warunkach ponad 15 lat, wcześniejszej emerytury.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kwestie wskazane w kasacji jako zagadnienia prawne nie mają charakteru

istotnych zagadnień prawnych w rozumieniu art. 393 § 1 pkt 1 k.p.c.

W odniesieniu do pierwszej z nich, dotyczącej prawa do obrony należy

stwierdzić, że wyjaśnienie wątpliwości skarżącego nie jest możliwe w postaci

wyrażenia przez Sąd Najwyższy poglądu prawnego mającego znaczenie dla

orzecznictwa sądowego, wykraczającego poza potrzeby niniejszej sprawy, a tylko

tak sformułowane zagadnienie może być uznane za istotne zagadnienie prawne.

Wynika to stąd, że kasacja jest szczególnym środkiem odwoławczym, służącym

głównie interesowi publicznemu przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład

Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji, co znajduje wyraz w

okolicznościach uzasadniających odmowę jej przyjęcia wskazanych w art. 393 § 1

pkt 1 i 2 k.p.c. (np. postanowienie Sądu Najwyższego z 4 lutego 2000 r., II CZ

178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Ocena, czy w razie przyjęcia, że sąd

pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego - art. 5 i

117 k.p.c. - nie udzielając wnioskodawcy występującemu w sprawie bez

profesjonalnego pełnomocnika potrzebnych wskazówek i nie przyznając mu

pełnomocnika z urzędu, występuje naruszenie prawa wnioskodawcy do obrony, jest

możliwa

jedynie

przez

dokładną

ocenę

okoliczności faktycznych

sprawy.

Podniesiony pod postacią zagadnienia prawnego problem jest więc tak naprawdę

kwestią faktów. Ponadto zagadnienie to odnosi się do postępowania przed sądem

pierwszej instancji i wiąże z zarzutem naruszenia przepisów postępowania przed

tym sądem (art. 5 k.p.c. i art. 117 k.p.c.), podczas gdy kasacja jest skargą na

orzeczenie sądu drugiej instancji.

Z kolei drugie ze sformułowanych w kasacji zagadnień nie ma powiązania z

podstawami

kasacji.

orzecznictwie

Sądu

Należy

wskazać,

Najwyższego

że,

zgodnie

poglądem,

nie

z ukształtowanym

stanowi

w

okoliczności

uzasadniającej rozpoznanie kasacji występujące w sprawie istotne zagadnienie

prawne, które nie ma powiązania – poprzez wskazanie określonych konkretnych

przepisów prawnych – z podstawami kasacji. Jeżeli wnoszący kasację powołuje się

na istnienie istotnego zagadnienia prawnego, to zagadnienie to nie może

występować abstrakcyjnie, lecz musi odnosić się przynajmniej do jednej z

przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15

kwietnia 2002 r., II UKN 256/01, Prok. i Prawo 2002/10/44; także postanowienie z

27 lutego 2003 r. I PK 373/02, niepubl.). Treść rozpatrywanego zagadnienia

wskazuje, że skarżący domaga się wyjaśnienia kwestii prawnej odnoszącej się do

art. 6 § 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, niepowołanej w

podstawach kasacji.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia kasacji do

rozpoznania na podstawie art. 393 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 393 7 § 1 k.p.c.