Legislator Case Law & Legislation
II UK 190/12 AI generated

Supreme Court dismissed pension claim; court ruled specific industrial jobs do not qualify as forestry work under regulations.

Case Number II UK 190/12
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by an applicant against the Social Insurance Institution regarding his right to an early retirement pension. The first-instance court had granted the pension by incorrectly classifying the applicant's roles as a loader/unloader and forklift operator in a pulp and paper factory as forestry work under specific regulations. The appellate court correctly identified that these positions belong to the paper industry sector, not forestry, and thus do not meet the statutory criteria for reduced retirement age.

Legislator headnote

AI generated

Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.; Dz.U. z 1988 r. Nr 14, poz. 68; art. 184 ust. 1 i ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; art. 32 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 marca 1988 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze; wyodrębnienie prac w szczególnych warunkach ma charakter stanowiskowo-branżowy i nie można swobodnie wiązać konkretnych stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały one przypisane w akcie prawnym.

Keywords

AI generated
early retirement pension special working conditions industry classification forestry work pulp and paper industry cassation appeal social insurance institution

Cited Legislation

AI generated
Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.
emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.), przyjął, że aczkolwiek
Dz.U. z 1988 r. Nr 14, poz. 68
art. 184 ust. 1 i ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Sąd pierwszej instancji, powołując art. 184 ust.
art. 32 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Sąd pierwszej instancji, powołując art. 184 ust. 1 i 2, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 marca 1988 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
art. 386 § 4 k.p.c
wyrok podlegał zmianie w oparciu o art. 386 § 4 k.p.c.
art. 391 § 1 k.p.c
328 § 2 i w związku z art. 391 §
art. 39814 k.p.c
Sąd Najwyższy z mocy art. 39814 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt II UK 190/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 lutego 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kwaśniewski (przewodniczący)

SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca)

SSN Krzysztof Staryk

w sprawie z wniosku E. W.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o emeryturę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 lutego 2013 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 7 lutego 2012 r.,

1. oddala skargę kasacyjną.

2. zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego na rzecz

adw. M. S. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia), powiększoną o kwotę

podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy

prawnej wykonywanej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 27 września 2011 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w J. zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 11 maja 2011 r., w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy E. W. prawo do

emerytury od dnia 1 grudnia 2010 r. Powyższe rozstrzygnięcie Sąd pierwszej

instancji wydał w oparciu o następująco ustalony stan faktyczny:

Wnioskodawca E. W., ur. 9 lipca 1949 r., udokumentował łącznie 25 lat i 7 miesięcy

okresów składkowych i nieskładkowych, rozwiązał stosunek pracy, nie przystąpił do

OFE. W dniu 21 grudnia 2010 r. wnioskodawca złożył w ZUS wniosek o przyznanie

prawa do emerytury, który decyzją z dnia 11 maja 2011 r. wydał decyzję odmowną.

Organ rentowy nie uwzględnił wnioskodawcy okresów do pracy w

warunkach szczególnych w okresach: od 15 grudnia 1974 r. do 31 lipca 1977 r. na

stanowisku robotnik załadunkowy i wyładunkowy; od 1 sierpnia 1974 r. do 11

września 1977 r. robotnik załadunkowy i wyładunkowy, operator wózka

akumulatorowego; od 12 września 1977 r. do 1 marca 1983 r. na stanowisku

pilarza - wszystkie te okresy wynikały z zatrudnienia w Zakładach Płyt Pilśniowych

w Ś.

Organ rentowy swoje stanowisko uzasadnił tym, że w zarządzeniu ministra

resortowego stanowisko - robotnik załadunkowy i wyładunkowy - wymienione jest

jako „prace przy zrywce i wywózce drewna z lasu”, natomiast z przedłożonych

dokumentów nie wynika taki charakter pracy. Stanowisko „pilarz” w zarządzeniu

wymienione jest jako „prace drwali - pilarz wyrzynacz drewna okrągłego”, natomiast

zgodnie z przedłożonymi dokumentami i złożonym oświadczeniem wnioskodawca

nie pracował jako drwal tylko jako pilarz przy wycinaniu płyt pilśniowych i klejowych

pod wiatą.

Od 15 grudnia 1974 r praca wnioskodawcy polegała na wyładunku bali

drewnianych na bocznicy kolejowej. Po uzyskaniu uprawnień do kierowania

wózkiem akumulatorowym wnioskodawca dodatkowo rozwoził drewno z bocznicy

kolejowej na terenie zakładu. Przewoził również płyty wyciągnięte z prasy i dowoził

je na stanowiska płyt formatowych. Płyty wyciągnięte z prasy były gorące, klejenie

płyt odbywało się na gorąco. Od 1977 r. E. W. wykonywał pracę pilarza. Polegała

ona na pocięciu płyt pilśniowych, porowatych i laminowanych o dużych

parametrach na mniejsze, zgrzewano je w temperaturze około 120°C i je docinano.

Nadto do obowiązków wnioskodawcy należało klejenie płyt i wyjmowanie ich z

pras. Uciążliwość tych prac polegała głównie na bezpośrednim i stałym kontakcie z

dużym zapyleniem, oparami chemicznymi związanymi z wykonywaniem klejenia

płyt pilśniowych w wysokiej temperaturze. Wszystkie prace cięcia, klejenia,

prasowania w wysokiej temperaturze odbywały się na jednej hali produkcyjnej.

Praca

odbywała

się

początkowo

w

systemie

trzyzmianowym

później

dwuzmianowym. Z tytułu wykonywania tej pracy wnioskodawca przez cały okres

zatrudnienia otrzymywał dodatek za wykonywanie pracy w szczególnych

warunkach, posiłki regeneracyjny oraz mleko. W tak ustalonym stanie faktycznym

Sąd pierwszej instancji, powołując art. 184 ust. 1 i 2, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17

grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227

ze zm.) oraz § 4 ust. 1, § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku

emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.), przyjął, że aczkolwiek

przedłożona przez wnioskodawcę dokumentacja nie pozwalała na zaliczenie

spornego okresu pracy do pracy w warunkach szczególnych, a stanowiska

robotnika załadunkowego i wyładunkowego, operatora wózka akumulatorowego,

pilarza, trasera według nazwy nie były wymienione w powołanym wyżej

rozporządzeniu, jak również w zarządzeniu Nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i

Gospodarki Żywnościowej z 31 marca 1988 r., to w ocenie Sądu pierwszej instancji

o pracy w warunkach szczególnych nie decyduje nazwa stanowiska, ile raczej

rzeczywisty charakter wykonywanych prac. Prace te można przypisać do wykazu A

działu VI pkt 4 poz. 42 i 43 wskazanego wyżej zarządzenia. Z kolei charakter pracy

wnioskodawcy na stanowisku pilarza i trasera w okresie od 12 września 1977 r. do

1 marca 1983 r., w ocenie Sądu Okręgowego ze względu na wykonywanie takich

czynności, jak: przycinanie płyt pilśniowych świeżo klejonych na gorąco w

temperaturze około 120°C, wyjmowanie płyt z pras i ich transport do magazynu,

odbywały się na jednej hali produkcyjnej, w której panowała wysoka temperatura,

kurz, odór związków chemicznych wydzielony z klejonych płyt, stanowił o

wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach.

Na skutek apelacji organu rentowego Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że

odwołanie oddalił. Sąd nie podzielił stanowiska Sądu pierwszej instancji, że

wnioskodawca pracował w warunkach szczególnych od 12 września 1974 r. do 11

września 1977 r. jako robotnik załadunkowy i wyładunkowy, a następnie robotnik

załadunkowy i wyładunkowy, operator wózka akumulatorowego. W ocenie Sądu

aktem prawnym pozwalającym na zakwalifikowanie pracy do pracy wykonywanej w

warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze jest rozporządzenie Rady

Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników

zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z

1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Sąd wskazał zatem, że należało rozważyć, czy pracą

wykonywaną przez wnioskodawcę polegającą na, jak to ustalił Sąd pierwszej

instancji: wyładunku węgla oraz bali drewnianych na bocznicy kolejowej,

rozwożenie drewna wózkiem akumulatorowym z bocznicy kolejowej po terenie

zakładu, rozwożenie płyt wyciągniętych z prasy i rozwożenie ich na stanowiska płyt

formatowych, można przypisach do pracy wymienionej w dziale VIII pkt 1 wykazu A

rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku

emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w

szczególnym

charakterze

określonej

jako

„ciężkie

prace

załadunkowe

i

wyładunkowe oraz przeładunek materiałów sypkich, pylistych, toksycznych,

żrących lub parzących w transporcie. Mając powyższe na uwadze Sąd drugiej

instancji

stwierdził,

że

praca

wnioskodawcy

jako

operatora

wózka

akumulatorowego - rozwożenie drewna wózkiem akumulatorowym, nie była pracą

załadunkową i wyładunkową w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu. Nie można

było także przyrównać wykonywanej pracy przez wnioskodawcę do pracy w

warunkach szczególnych określonej w zarządzeniu Nr 16 Ministra Rolnictwa,

Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r. wymienionej w

wykazie A, dział VI, pkt 4, poz. 42 i 43 (Dz.Urz. Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i

Gospodarki Żywnościowej z dnia 4 listopada 1998 r. Nr 2), gdzie wymienia się

prace kierowcy wózka transportowego w transporcie międzywydziałowym i

magazynowym oraz robotnika transportowego w transporcie międzywydziałowym,

bowiem

wnioskodawca

wykonywał

prace

robotnika

załadunkowego

i

wyładunkowego, nie był zaś pracownikiem transportu międzywydziałowego. Sąd

nie zakwestionował dokonanej oceny stanowiska pracy pilarza, na którym pracował

wnioskodawca, jako pracy w warunkach szczególnych i przyrównanie jej do pracy

wymienionej w pkt 7 działu VI wykazu A wymienionego wyżej zarządzenia.

Jednakże wnioskodawca, aby nabyć prawo do emerytury w wieku obniżonym ze

względu na wykonywanie pracy w warunkach szczególnych musiałby wykonywać

w spornym okresie stale i w pełnym wymiarze ciężkie prace załadunkowe i

wyładunkowe oraz przeładunek materiałów sypkich, pylistych, toksycznych,

żrących lub parzących w transporcie (wykaz A dział VIII pkt 1 rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników

zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze). Stan

faktyczny sprawy wykazał, że wnioskodawca tego warunku nie spełnił, a tym

samym nie przepracował 15 lat w warunkach szczególnych), stąd też zaskarżony

wyrok podlegał zmianie w oparciu o art. 386 § 4 k.p.c. poprzez oddalenie

odwołania.

Skargę kasacyjną od powołanego wyżej orzeczenia wniósł wnioskodawca.

Wyrok ten zaskarżył w całości stawiając, w ramach drugiej podstawy kasacyjnej,

zarzut uchybienia przepisom postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy: art. 378, art. 382 oraz art. 233 § 1 w związku z art. 328 § 2 i w związku z art. 391 §

1 k.p.c. poprzez brak przeprowadzenia własnej oceny zebranego w sprawie

materiału, bowiem Sąd Apelacyjny w wyroku odwoławczym ani nie wskazał, że

podziela oceną przyjętą przez Sąd Okręgowy i poczynione przez ten Sąd ustalenia

faktyczne, ani też nie ujawnił, czy przeprowadził własną ocenę, a jeśli tak - to na

jakich dowodach się oparł i dlaczego zmienił poczynione w pierwszej instancji

oceny i ustalenia. Ponadto w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej powołał

naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez:

- zbyt ścisłą, niezgodną z intencją prawodawcy interpretację przepisów

Działu VI. Pkt 3, 6, 7 i 17 wykazu A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego

1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych

warunkach lub w szczególnym charakterze, a w konsekwencji jego błędne niezastosowanie;

- wadliwe niezastosowanie art. 184 w związku z art. 32 ustawy o

emeryturach i rentach z FUS, podczas gdy z zebranego w tej sprawie materiału

wynika, że wnioskodawca spełnił wszelkie warunki do uzyskania na podstawie

tychże

przepisów

prawa

do

wcześniejszej

emerytury,

a

zwłaszcza,

że

przepracował ponad 15 lat w warunkach szczególnych, wobec tego - zgodnie z

dyspozycją tych przepisów - powinien uprawnienie takie nabyć. Wskazując na

powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz

przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i

orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga

kasacyjna

nie

jest

uzasadniona.

Analizę

prawidłowości

przedmiotowego orzeczenia rozpocząć wypada od stwierdzenia, że art. 32 ust. 1

ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie

pozostawia

wątpliwości,

że

prawo

do

emerytury

w

wieku

niższym

od

powszechnego przysługuje jedynie osobom wykonującym prace w szczególnych

warunkach lub w szczególnym charakterze w ramach pracowniczego zatrudnienia

(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2004 r., II UK 246/03, OSNP 2004 nr

20, poz. 358; z dnia 25 stycznia 2005 r., I UK 142/04, OSNP 2005 nr 17, poz. 272;

z dnia 29 czerwca 2005 r., I UK 300/04, OSNP 2006 nr 5-6, poz. 94 i z dnia 8 maja

2008 r., I UK 354/07, MPP 2008 nr 10). Ustęp drugi cytowanego artykułu zawiera

definicję

(pojęcie)

pracownika

zatrudnionego

w

szczególnych

warunkach,

stanowiąc, iż jest nim pracownik zatrudniony przy pracach o znacznej szkodliwości

dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej

sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne bądź

otoczenia, lecz uregulowania omawianego artykułu nie precyzują szczegółowych

przesłanek nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku. Artykuł 32 ust. 4

ustawy odsyła w tej materii do dotychczasowych przepisów, którymi są przepisy

rangi ustawy lub wydane na mocy delegacji ustawowej (uchwała składu siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2002 r., III ZP 30/01, OSNP 2002 nr

10, poz. 243). Aktem prawnym normującym tę problematykę jest rozporządzenie

Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego

pracowników

zatrudnionych

szczególnych

warunkach

lub

w

szczególnym

charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Jak zauważył Trybunał Konstytucyjny w

uzasadnieniu wyroku z dnia 14 czerwca 2004 r., P 17/03 (OTK-A 2004 nr 6, poz.

57), odesłanie to powinno być odczytywane jako kierujące do rozporządzenia w

zakresie, w jakim chodzi o ustalenie kwestii wskazanych w art. 32 ust. 4 ustawy, tj.

wieku emerytalnego, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie

których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 tego artykułu przysługuje prawo do

emerytury. Przepisy § 2 ust. 1, § 3 i § 4 ust. 1 rozporządzenia kreują zaś dla

pracownika, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w

wykazie

A,

następujące

przesłanki

nabycia

prawa

do

przedmiotowego

świadczenia: 1) osiągnięcie wieku emerytalnego, wynoszącego 55 lat dla kobiet i

60 lat dla mężczyzn, 2) posiadanie wymaganego okresu zatrudnienia, określonego

w odniesieniu do kobiet na 20 lat a do mężczyzn na 25 lat i 3) legitymowanie się co

najmniej 15 letnim stażem pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i

w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. W

rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości osiągnięcie przez ubezpieczonego

tak określonego wieku emerytalnego i ogólnego stażu zatrudnienia. Kwestią sporną

pozostaje kwalifikacja pracy odwołującego, wykonywanej stale i w pełnym

wymiarze czasu na stanowisku robotnik załadunkowy i wyładunkowy od 15 grudnia

1974 r. do 31 lipca 1977 r. oraz robotnik załadunkowy i wyładunkowy, operator

wózka akumulatorowego od 1 sierpnia 1974 r. do 11 września 1977 r., jako pracy w

szczególnych warunkach. Dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych

warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego

stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach

to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8

godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w

warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych

w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7

lutego 1983 r. (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2007 r., III UK 27/07,

OSNP 2008 nr 21-22, poz. 325; z dnia 19 września 2007 r., III UK 38/07, OSNP

2008 nr 21-22, poz. 329; z dnia 6 grudnia 2007 r., III UK 66/07, LEX nr 483283; z

dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 210/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 75 i z dnia 24 marca

2009 r., I PK 194/08, LEX nr 528152). Decydującą rolę w analizie charakteru pracy

ubezpieczonego z punktu widzenia uprawnień emerytalnych ma zatem możliwość

jej zakwalifikowania

pod

którąś

z pozycji

wspomnianego załącznika

do

rozporządzenia Rady Ministrów. W świetle art. 32 ust. 4 ustawy o emeryturach i

rentach z Funduszu

Ubezpieczeń

Społecznych

pracami w szczególnych

warunkach nie są bowiem wszelkie prace wykonywane w narażeniu na kontakt z

niekorzystnymi dla zdrowia pracownika czynnikami, lecz jedynie takie, które zostały

rodzajowo wymienione w tymże rozporządzeniu. Przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia

stanowi zresztą, że akt ten ma zastosowanie do pracowników wykonujących prace

w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4 –

15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do niego. Pewne

problemy interpretacyjne związane z regulacją zawartą w § 1 ust. 2-3

rozporządzenia, zobowiązującą właściwych ministrów, kierowników urzędów

centralnych oraz centralne związki spółdzielcze do ustalenia w podległych i

nadzorowanych

przez

nich

zakładach

pracy

wykazów

stanowisk

pracy

wykonywanej w szczególnych warunkach, a stosowanych także w jednostkach

organizacyjnych

powstałych

w

drodze

przekształcenia

przedsiębiorstwa

państwowego, przekazanych organom samorządu terytorialnego oraz dla których

uprawnienia i obowiązki organu założycielskiego przejęli wojewodowie lub inne

organy państwowe, zostały wyjaśnione w powołanej wyżej uchwale składu siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2002 r., III ZP 30/01. Stwierdzono w

niej, że zawarte w art. 32 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych odesłanie do tychże przepisów nie upoważnia do

tworzenia wykazów obejmujących stanowiska pracy wykonywanej w szczególnych

warunkach. Wspomniane upoważnienie dla właściwych ministrów, kierowników

urzędów centralnych i centralnych związków spółdzielczych nie stwarzało ani

podstawy prawnej do wydawania aktów niepozostających w zgodności z

powszechnie

obowiązującym

prawem,

ani

nie

przewidywało

możliwości

wykraczania poza wykazy prac wykonywanych w szczególnych warunkach

wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów. Wykazy resortowe

muszą być dostosowane do treści

tego załącznika, w którym zawarty jest

kompletny wykaz stanowisk pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Gdy

zatem określają one tego rodzaju stanowiska pracy niezgodnie z załącznikiem do

rozporządzenia, nie wywołują skutków przewidzianych w art. 32 ustawy.

Podobnych konsekwencji w sferze prawa do emerytury nie implikuje także

zakwalifikowanie przez pracodawcę stanowiska nieobjętego załącznikiem do

rozporządzenia do prac wykonywanych w szczególnych warunkach (wyroki Sądu

Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 r., II UK 337/03, OSNP 2004 nr 22, poz. 392;

z dnia 23 listopada 2004 r., I UK 15/04, OSNP 2005 nr 11, poz. 161; z dnia 22

czerwca 2005 r., I UK 351/04, OSNP 2006 nr 5-6, poz. 90; z dnia 20 października

2005 r., I UK 41/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 306 i z dnia 29 stycznia 2008 r.,

I UK 192/07, LEX nr 447272). I odwrotnie – niewymienienie określonych

pracodawców

w

wykazach

resortowych

nie

przesądza

o

niemożności

zakwalifikowania świadczonych u nich prac jako prac wykonywanych w

szczególnych warunkach, jeśli odpowiadają one kryteriom wynikającym z

załącznika do rozporządzenia (wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z

dnia 14 czerwca 2004 r. P 17/03 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca

2008 r., I UK 381/07, LEX nr 494112). Chociaż wykazy resortowe i zakładowe nie

stanowią samodzielnej podstawy zaliczenia danego rodzaju zatrudnienia do prac w

szczególnych warunkach, to mogą być one pomocne przy wykładni przepisów

rozporządzenia Rady Ministrów. Przyznając zasadniczą rolę w kwalifikowaniu prac

w szczególnych warunkach cytowanemu rozporządzeniu Rady Ministrów należy

podkreślić, że w świetle przepisów wykazu A stanowiącego załącznik do tegoż

rozporządzenia, wyodrębnienie owych prac ma charakter stanowiskowo –

branżowy. Pod pozycjami zamieszczonymi w kolejnych działach wykazu

wymieniono bowiem konkretne stanowiska przypisane danym branżom, uznając je

za

prace

w

szczególnych

warunkach

uprawniające

do

niższego

wieku

emerytalnego. Taki sposób kwalifikacji prawnej tychże prac nie jest dziełem

przypadku. Specyfika poszczególnych gałęzi przemysłu determinuje bowiem

charakter świadczonych w nich prac i warunki, w jakich są one wykonywane, ich

uciążliwość i szkodliwość dla zdrowia. Nie można zatem swobodnie czy wręcz

dowolnie, z naruszeniem postanowień rozporządzenia, wiązać konkretnych

stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały one przypisane w tym akcie

prawnym.

Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Sąd

pierwszej instancji, co trafnie zakwestionował Sąd drugiej instancji, zaliczył

zajmowane

przez

ubezpieczonego

stanowisko

robotnik

załadunkowy

i

wyładunkowy, operator wózka akumulatorowego do prac wskazanych w wykazie A

działu VI pkt 4 poz. 42 i 43 zarządzenia Nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i

Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r. (Dz.Urz. Ministra Rolnictwa,

Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 4 listopada 1998 r. Nr 2), gdzie

wymienia

się

prace

kierowcy

wózka

transportowego

w

transporcie

międzywydziałowym i magazynowym oraz robotnika transportowego w transporcie

międzywydziałowym. Ustalenie Sądu pierwszej instancji należało uznać za błędne

w świetle wyżej powołanych argumentów, skoro rozporządzenie Rady Ministrów w

sprawie

wieku

emerytalnego

pracowników

zatrudnionych

w

szczególnych

warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) w

załączonym do niego wykazie A we właściwej w niniejszej sprawie branży

przemysłu – Dział VI. W leśnictwie, przemyśle drzewnym i papierniczym – nie

przewiduje takich prac. Nie można także pracy wnioskodawcy, jako robotnika

załadunkowego i wyładunkowego, zakwalifikować jako pracy wskazanej w dziale

VIII pkt 1 wykazu A, skoro skarżący świadczył pracę w przemyśle drzewnym i

papierniczym, a wskazany wyżej dział dotyczy łączności i transportu. Są to

odrębne branże, wymienione w różnych działach wykazu A (dziale VI i VIII).

Dokonując kwalifikacji wykonywanej przez ubezpieczonego pracy na stanowisku robotnik załadunkowy i wyładunkowy, operator wózka akumulatorowego, Sąd

Apelacyjny nie naruszył przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w

sprawie

wieku

emerytalnego

pracowników

zatrudnionych

w

szczególnych

warunkach lub w szczególnym charakterze i załącznika do cytowanego

rozporządzenia, a w konsekwencji tegoż – nie naruszył także art. 184 w związku z

art. 32 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych, skoro w ust. 4 przepis ten odsyła do rozporządzenia przy ustalaniu

szczegółowych przesłanek nabycia prawa do emerytury z obniżonego wieku, o

jakim stanowi ust. 1 tego artykułu.

Wobec braku zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów,

Sąd Najwyższy z mocy art. 39814 k.p.c. ją oddalił.