Supreme Court dismissed pension claim; court ruled specific industrial jobs do not qualify as forestry work under regulations.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by an applicant against the Social Insurance Institution regarding his right to an early retirement pension. The first-instance court had granted the pension by incorrectly classifying the applicant's roles as a loader/unloader and forklift operator in a pulp and paper factory as forestry work under specific regulations. The appellate court correctly identified that these positions belong to the paper industry sector, not forestry, and thus do not meet the statutory criteria for reduced retirement age.
Legislator headnote
AI generatedDz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.; Dz.U. z 1988 r. Nr 14, poz. 68; art. 184 ust. 1 i ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; art. 32 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 marca 1988 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze; wyodrębnienie prac w szczególnych warunkach ma charakter stanowiskowo-branżowy i nie można swobodnie wiązać konkretnych stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały one przypisane w akcie prawnym.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt II UK 190/12
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 lutego 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Jerzy Kwaśniewski (przewodniczący)
SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca)
SSN Krzysztof Staryk
w sprawie z wniosku E. W.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych
o emeryturę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 lutego 2013 r.,
skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego […]
z dnia 7 lutego 2012 r.,
1. oddala skargę kasacyjną.
2. zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego na rzecz
adw. M. S. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia), powiększoną o kwotę
podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy
prawnej wykonywanej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 września 2011 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych w J. zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 11 maja 2011 r., w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy E. W. prawo do
emerytury od dnia 1 grudnia 2010 r. Powyższe rozstrzygnięcie Sąd pierwszej
instancji wydał w oparciu o następująco ustalony stan faktyczny:
Wnioskodawca E. W., ur. 9 lipca 1949 r., udokumentował łącznie 25 lat i 7 miesięcy
okresów składkowych i nieskładkowych, rozwiązał stosunek pracy, nie przystąpił do
OFE. W dniu 21 grudnia 2010 r. wnioskodawca złożył w ZUS wniosek o przyznanie
prawa do emerytury, który decyzją z dnia 11 maja 2011 r. wydał decyzję odmowną.
Organ rentowy nie uwzględnił wnioskodawcy okresów do pracy w
warunkach szczególnych w okresach: od 15 grudnia 1974 r. do 31 lipca 1977 r. na
stanowisku robotnik załadunkowy i wyładunkowy; od 1 sierpnia 1974 r. do 11
września 1977 r. robotnik załadunkowy i wyładunkowy, operator wózka
akumulatorowego; od 12 września 1977 r. do 1 marca 1983 r. na stanowisku
pilarza - wszystkie te okresy wynikały z zatrudnienia w Zakładach Płyt Pilśniowych
w Ś.
Organ rentowy swoje stanowisko uzasadnił tym, że w zarządzeniu ministra
resortowego stanowisko - robotnik załadunkowy i wyładunkowy - wymienione jest
jako „prace przy zrywce i wywózce drewna z lasu”, natomiast z przedłożonych
dokumentów nie wynika taki charakter pracy. Stanowisko „pilarz” w zarządzeniu
wymienione jest jako „prace drwali - pilarz wyrzynacz drewna okrągłego”, natomiast
zgodnie z przedłożonymi dokumentami i złożonym oświadczeniem wnioskodawca
nie pracował jako drwal tylko jako pilarz przy wycinaniu płyt pilśniowych i klejowych
pod wiatą.
Od 15 grudnia 1974 r praca wnioskodawcy polegała na wyładunku bali
drewnianych na bocznicy kolejowej. Po uzyskaniu uprawnień do kierowania
wózkiem akumulatorowym wnioskodawca dodatkowo rozwoził drewno z bocznicy
kolejowej na terenie zakładu. Przewoził również płyty wyciągnięte z prasy i dowoził
je na stanowiska płyt formatowych. Płyty wyciągnięte z prasy były gorące, klejenie
płyt odbywało się na gorąco. Od 1977 r. E. W. wykonywał pracę pilarza. Polegała
ona na pocięciu płyt pilśniowych, porowatych i laminowanych o dużych
parametrach na mniejsze, zgrzewano je w temperaturze około 120°C i je docinano.
Nadto do obowiązków wnioskodawcy należało klejenie płyt i wyjmowanie ich z
pras. Uciążliwość tych prac polegała głównie na bezpośrednim i stałym kontakcie z
dużym zapyleniem, oparami chemicznymi związanymi z wykonywaniem klejenia
płyt pilśniowych w wysokiej temperaturze. Wszystkie prace cięcia, klejenia,
prasowania w wysokiej temperaturze odbywały się na jednej hali produkcyjnej.
Praca
odbywała
się
początkowo
w
systemie
trzyzmianowym
później
dwuzmianowym. Z tytułu wykonywania tej pracy wnioskodawca przez cały okres
zatrudnienia otrzymywał dodatek za wykonywanie pracy w szczególnych
warunkach, posiłki regeneracyjny oraz mleko. W tak ustalonym stanie faktycznym
Sąd pierwszej instancji, powołując art. 184 ust. 1 i 2, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17
grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227
ze zm.) oraz § 4 ust. 1, § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku
emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.), przyjął, że aczkolwiek
przedłożona przez wnioskodawcę dokumentacja nie pozwalała na zaliczenie
spornego okresu pracy do pracy w warunkach szczególnych, a stanowiska
robotnika załadunkowego i wyładunkowego, operatora wózka akumulatorowego,
pilarza, trasera według nazwy nie były wymienione w powołanym wyżej
rozporządzeniu, jak również w zarządzeniu Nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i
Gospodarki Żywnościowej z 31 marca 1988 r., to w ocenie Sądu pierwszej instancji
o pracy w warunkach szczególnych nie decyduje nazwa stanowiska, ile raczej
rzeczywisty charakter wykonywanych prac. Prace te można przypisać do wykazu A
działu VI pkt 4 poz. 42 i 43 wskazanego wyżej zarządzenia. Z kolei charakter pracy
wnioskodawcy na stanowisku pilarza i trasera w okresie od 12 września 1977 r. do
1 marca 1983 r., w ocenie Sądu Okręgowego ze względu na wykonywanie takich
czynności, jak: przycinanie płyt pilśniowych świeżo klejonych na gorąco w
temperaturze około 120°C, wyjmowanie płyt z pras i ich transport do magazynu,
odbywały się na jednej hali produkcyjnej, w której panowała wysoka temperatura,
kurz, odór związków chemicznych wydzielony z klejonych płyt, stanowił o
wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach.
Na skutek apelacji organu rentowego Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że
odwołanie oddalił. Sąd nie podzielił stanowiska Sądu pierwszej instancji, że
wnioskodawca pracował w warunkach szczególnych od 12 września 1974 r. do 11
września 1977 r. jako robotnik załadunkowy i wyładunkowy, a następnie robotnik
załadunkowy i wyładunkowy, operator wózka akumulatorowego. W ocenie Sądu
aktem prawnym pozwalającym na zakwalifikowanie pracy do pracy wykonywanej w
warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze jest rozporządzenie Rady
Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników
zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z
1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Sąd wskazał zatem, że należało rozważyć, czy pracą
wykonywaną przez wnioskodawcę polegającą na, jak to ustalił Sąd pierwszej
instancji: wyładunku węgla oraz bali drewnianych na bocznicy kolejowej,
rozwożenie drewna wózkiem akumulatorowym z bocznicy kolejowej po terenie
zakładu, rozwożenie płyt wyciągniętych z prasy i rozwożenie ich na stanowiska płyt
formatowych, można przypisach do pracy wymienionej w dziale VIII pkt 1 wykazu A
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku
emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w
szczególnym
charakterze
określonej
jako
„ciężkie
prace
załadunkowe
i
wyładunkowe oraz przeładunek materiałów sypkich, pylistych, toksycznych,
żrących lub parzących w transporcie. Mając powyższe na uwadze Sąd drugiej
instancji
stwierdził,
że
praca
wnioskodawcy
jako
operatora
wózka
akumulatorowego - rozwożenie drewna wózkiem akumulatorowym, nie była pracą
załadunkową i wyładunkową w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu. Nie można
było także przyrównać wykonywanej pracy przez wnioskodawcę do pracy w
warunkach szczególnych określonej w zarządzeniu Nr 16 Ministra Rolnictwa,
Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r. wymienionej w
wykazie A, dział VI, pkt 4, poz. 42 i 43 (Dz.Urz. Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i
Gospodarki Żywnościowej z dnia 4 listopada 1998 r. Nr 2), gdzie wymienia się
prace kierowcy wózka transportowego w transporcie międzywydziałowym i
magazynowym oraz robotnika transportowego w transporcie międzywydziałowym,
bowiem
wnioskodawca
wykonywał
prace
robotnika
załadunkowego
i
wyładunkowego, nie był zaś pracownikiem transportu międzywydziałowego. Sąd
nie zakwestionował dokonanej oceny stanowiska pracy pilarza, na którym pracował
wnioskodawca, jako pracy w warunkach szczególnych i przyrównanie jej do pracy
wymienionej w pkt 7 działu VI wykazu A wymienionego wyżej zarządzenia.
Jednakże wnioskodawca, aby nabyć prawo do emerytury w wieku obniżonym ze
względu na wykonywanie pracy w warunkach szczególnych musiałby wykonywać
w spornym okresie stale i w pełnym wymiarze ciężkie prace załadunkowe i
wyładunkowe oraz przeładunek materiałów sypkich, pylistych, toksycznych,
żrących lub parzących w transporcie (wykaz A dział VIII pkt 1 rozporządzenia Rady
Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników
zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze). Stan
faktyczny sprawy wykazał, że wnioskodawca tego warunku nie spełnił, a tym
samym nie przepracował 15 lat w warunkach szczególnych), stąd też zaskarżony
wyrok podlegał zmianie w oparciu o art. 386 § 4 k.p.c. poprzez oddalenie
odwołania.
Skargę kasacyjną od powołanego wyżej orzeczenia wniósł wnioskodawca.
Wyrok ten zaskarżył w całości stawiając, w ramach drugiej podstawy kasacyjnej,
zarzut uchybienia przepisom postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy: art. 378, art. 382 oraz art. 233 § 1 w związku z art. 328 § 2 i w związku z art. 391 §
1 k.p.c. poprzez brak przeprowadzenia własnej oceny zebranego w sprawie
materiału, bowiem Sąd Apelacyjny w wyroku odwoławczym ani nie wskazał, że
podziela oceną przyjętą przez Sąd Okręgowy i poczynione przez ten Sąd ustalenia
faktyczne, ani też nie ujawnił, czy przeprowadził własną ocenę, a jeśli tak - to na
jakich dowodach się oparł i dlaczego zmienił poczynione w pierwszej instancji
oceny i ustalenia. Ponadto w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej powołał
naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez:
- zbyt ścisłą, niezgodną z intencją prawodawcy interpretację przepisów
Działu VI. Pkt 3, 6, 7 i 17 wykazu A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego
1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych
warunkach lub w szczególnym charakterze, a w konsekwencji jego błędne niezastosowanie;
- wadliwe niezastosowanie art. 184 w związku z art. 32 ustawy o
emeryturach i rentach z FUS, podczas gdy z zebranego w tej sprawie materiału
wynika, że wnioskodawca spełnił wszelkie warunki do uzyskania na podstawie
tychże
przepisów
prawa
do
wcześniejszej
emerytury,
a
zwłaszcza,
że
przepracował ponad 15 lat w warunkach szczególnych, wobec tego - zgodnie z
dyspozycją tych przepisów - powinien uprawnienie takie nabyć. Wskazując na
powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz
przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i
orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga
kasacyjna
nie
jest
uzasadniona.
Analizę
prawidłowości
przedmiotowego orzeczenia rozpocząć wypada od stwierdzenia, że art. 32 ust. 1
ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie
pozostawia
wątpliwości,
że
prawo
do
emerytury
w
wieku
niższym
od
powszechnego przysługuje jedynie osobom wykonującym prace w szczególnych
warunkach lub w szczególnym charakterze w ramach pracowniczego zatrudnienia
(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2004 r., II UK 246/03, OSNP 2004 nr
20, poz. 358; z dnia 25 stycznia 2005 r., I UK 142/04, OSNP 2005 nr 17, poz. 272;
z dnia 29 czerwca 2005 r., I UK 300/04, OSNP 2006 nr 5-6, poz. 94 i z dnia 8 maja
2008 r., I UK 354/07, MPP 2008 nr 10). Ustęp drugi cytowanego artykułu zawiera
definicję
(pojęcie)
pracownika
zatrudnionego
w
szczególnych
warunkach,
stanowiąc, iż jest nim pracownik zatrudniony przy pracach o znacznej szkodliwości
dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej
sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne bądź
otoczenia, lecz uregulowania omawianego artykułu nie precyzują szczegółowych
przesłanek nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku. Artykuł 32 ust. 4
ustawy odsyła w tej materii do dotychczasowych przepisów, którymi są przepisy
rangi ustawy lub wydane na mocy delegacji ustawowej (uchwała składu siedmiu
sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2002 r., III ZP 30/01, OSNP 2002 nr
10, poz. 243). Aktem prawnym normującym tę problematykę jest rozporządzenie
Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego
pracowników
zatrudnionych
szczególnych
warunkach
lub
w
szczególnym
charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Jak zauważył Trybunał Konstytucyjny w
uzasadnieniu wyroku z dnia 14 czerwca 2004 r., P 17/03 (OTK-A 2004 nr 6, poz.
57), odesłanie to powinno być odczytywane jako kierujące do rozporządzenia w
zakresie, w jakim chodzi o ustalenie kwestii wskazanych w art. 32 ust. 4 ustawy, tj.
wieku emerytalnego, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie
których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 tego artykułu przysługuje prawo do
emerytury. Przepisy § 2 ust. 1, § 3 i § 4 ust. 1 rozporządzenia kreują zaś dla
pracownika, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w
wykazie
A,
następujące
przesłanki
nabycia
prawa
do
przedmiotowego
świadczenia: 1) osiągnięcie wieku emerytalnego, wynoszącego 55 lat dla kobiet i
60 lat dla mężczyzn, 2) posiadanie wymaganego okresu zatrudnienia, określonego
w odniesieniu do kobiet na 20 lat a do mężczyzn na 25 lat i 3) legitymowanie się co
najmniej 15 letnim stażem pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i
w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. W
rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości osiągnięcie przez ubezpieczonego
tak określonego wieku emerytalnego i ogólnego stażu zatrudnienia. Kwestią sporną
pozostaje kwalifikacja pracy odwołującego, wykonywanej stale i w pełnym
wymiarze czasu na stanowisku robotnik załadunkowy i wyładunkowy od 15 grudnia
1974 r. do 31 lipca 1977 r. oraz robotnik załadunkowy i wyładunkowy, operator
wózka akumulatorowego od 1 sierpnia 1974 r. do 11 września 1977 r., jako pracy w
szczególnych warunkach. Dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych
warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego
stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach
to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8
godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w
warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych
w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7
lutego 1983 r. (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2007 r., III UK 27/07,
OSNP 2008 nr 21-22, poz. 325; z dnia 19 września 2007 r., III UK 38/07, OSNP
2008 nr 21-22, poz. 329; z dnia 6 grudnia 2007 r., III UK 66/07, LEX nr 483283; z
dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 210/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 75 i z dnia 24 marca
2009 r., I PK 194/08, LEX nr 528152). Decydującą rolę w analizie charakteru pracy
ubezpieczonego z punktu widzenia uprawnień emerytalnych ma zatem możliwość
jej zakwalifikowania
pod
którąś
z pozycji
wspomnianego załącznika
do
rozporządzenia Rady Ministrów. W świetle art. 32 ust. 4 ustawy o emeryturach i
rentach z Funduszu
Ubezpieczeń
Społecznych
pracami w szczególnych
warunkach nie są bowiem wszelkie prace wykonywane w narażeniu na kontakt z
niekorzystnymi dla zdrowia pracownika czynnikami, lecz jedynie takie, które zostały
rodzajowo wymienione w tymże rozporządzeniu. Przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia
stanowi zresztą, że akt ten ma zastosowanie do pracowników wykonujących prace
w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4 –
15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do niego. Pewne
problemy interpretacyjne związane z regulacją zawartą w § 1 ust. 2-3
rozporządzenia, zobowiązującą właściwych ministrów, kierowników urzędów
centralnych oraz centralne związki spółdzielcze do ustalenia w podległych i
nadzorowanych
przez
nich
zakładach
pracy
wykazów
stanowisk
pracy
wykonywanej w szczególnych warunkach, a stosowanych także w jednostkach
organizacyjnych
powstałych
w
drodze
przekształcenia
przedsiębiorstwa
państwowego, przekazanych organom samorządu terytorialnego oraz dla których
uprawnienia i obowiązki organu założycielskiego przejęli wojewodowie lub inne
organy państwowe, zostały wyjaśnione w powołanej wyżej uchwale składu siedmiu
sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2002 r., III ZP 30/01. Stwierdzono w
niej, że zawarte w art. 32 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych odesłanie do tychże przepisów nie upoważnia do
tworzenia wykazów obejmujących stanowiska pracy wykonywanej w szczególnych
warunkach. Wspomniane upoważnienie dla właściwych ministrów, kierowników
urzędów centralnych i centralnych związków spółdzielczych nie stwarzało ani
podstawy prawnej do wydawania aktów niepozostających w zgodności z
powszechnie
obowiązującym
prawem,
ani
nie
przewidywało
możliwości
wykraczania poza wykazy prac wykonywanych w szczególnych warunkach
wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów. Wykazy resortowe
muszą być dostosowane do treści
tego załącznika, w którym zawarty jest
kompletny wykaz stanowisk pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Gdy
zatem określają one tego rodzaju stanowiska pracy niezgodnie z załącznikiem do
rozporządzenia, nie wywołują skutków przewidzianych w art. 32 ustawy.
Podobnych konsekwencji w sferze prawa do emerytury nie implikuje także
zakwalifikowanie przez pracodawcę stanowiska nieobjętego załącznikiem do
rozporządzenia do prac wykonywanych w szczególnych warunkach (wyroki Sądu
Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 r., II UK 337/03, OSNP 2004 nr 22, poz. 392;
z dnia 23 listopada 2004 r., I UK 15/04, OSNP 2005 nr 11, poz. 161; z dnia 22
czerwca 2005 r., I UK 351/04, OSNP 2006 nr 5-6, poz. 90; z dnia 20 października
2005 r., I UK 41/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 306 i z dnia 29 stycznia 2008 r.,
I UK 192/07, LEX nr 447272). I odwrotnie – niewymienienie określonych
pracodawców
w
wykazach
resortowych
nie
przesądza
o
niemożności
zakwalifikowania świadczonych u nich prac jako prac wykonywanych w
szczególnych warunkach, jeśli odpowiadają one kryteriom wynikającym z
załącznika do rozporządzenia (wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z
dnia 14 czerwca 2004 r. P 17/03 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca
2008 r., I UK 381/07, LEX nr 494112). Chociaż wykazy resortowe i zakładowe nie
stanowią samodzielnej podstawy zaliczenia danego rodzaju zatrudnienia do prac w
szczególnych warunkach, to mogą być one pomocne przy wykładni przepisów
rozporządzenia Rady Ministrów. Przyznając zasadniczą rolę w kwalifikowaniu prac
w szczególnych warunkach cytowanemu rozporządzeniu Rady Ministrów należy
podkreślić, że w świetle przepisów wykazu A stanowiącego załącznik do tegoż
rozporządzenia, wyodrębnienie owych prac ma charakter stanowiskowo –
branżowy. Pod pozycjami zamieszczonymi w kolejnych działach wykazu
wymieniono bowiem konkretne stanowiska przypisane danym branżom, uznając je
za
prace
w
szczególnych
warunkach
uprawniające
do
niższego
wieku
emerytalnego. Taki sposób kwalifikacji prawnej tychże prac nie jest dziełem
przypadku. Specyfika poszczególnych gałęzi przemysłu determinuje bowiem
charakter świadczonych w nich prac i warunki, w jakich są one wykonywane, ich
uciążliwość i szkodliwość dla zdrowia. Nie można zatem swobodnie czy wręcz
dowolnie, z naruszeniem postanowień rozporządzenia, wiązać konkretnych
stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały one przypisane w tym akcie
prawnym.
Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Sąd
pierwszej instancji, co trafnie zakwestionował Sąd drugiej instancji, zaliczył
zajmowane
przez
ubezpieczonego
stanowisko
robotnik
załadunkowy
i
wyładunkowy, operator wózka akumulatorowego do prac wskazanych w wykazie A
działu VI pkt 4 poz. 42 i 43 zarządzenia Nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i
Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r. (Dz.Urz. Ministra Rolnictwa,
Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 4 listopada 1998 r. Nr 2), gdzie
wymienia
się
prace
kierowcy
wózka
transportowego
w
transporcie
międzywydziałowym i magazynowym oraz robotnika transportowego w transporcie
międzywydziałowym. Ustalenie Sądu pierwszej instancji należało uznać za błędne
w świetle wyżej powołanych argumentów, skoro rozporządzenie Rady Ministrów w
sprawie
wieku
emerytalnego
pracowników
zatrudnionych
w
szczególnych
warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) w
załączonym do niego wykazie A we właściwej w niniejszej sprawie branży
przemysłu – Dział VI. W leśnictwie, przemyśle drzewnym i papierniczym – nie
przewiduje takich prac. Nie można także pracy wnioskodawcy, jako robotnika
załadunkowego i wyładunkowego, zakwalifikować jako pracy wskazanej w dziale
VIII pkt 1 wykazu A, skoro skarżący świadczył pracę w przemyśle drzewnym i
papierniczym, a wskazany wyżej dział dotyczy łączności i transportu. Są to
odrębne branże, wymienione w różnych działach wykazu A (dziale VI i VIII).
Dokonując kwalifikacji wykonywanej przez ubezpieczonego pracy na stanowisku robotnik załadunkowy i wyładunkowy, operator wózka akumulatorowego, Sąd
Apelacyjny nie naruszył przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w
sprawie
wieku
emerytalnego
pracowników
zatrudnionych
w
szczególnych
warunkach lub w szczególnym charakterze i załącznika do cytowanego
rozporządzenia, a w konsekwencji tegoż – nie naruszył także art. 184 w związku z
art. 32 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, skoro w ust. 4 przepis ten odsyła do rozporządzenia przy ustalaniu
szczegółowych przesłanek nabycia prawa do emerytury z obniżonego wieku, o
jakim stanowi ust. 1 tego artykułu.
Wobec braku zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów,
Sąd Najwyższy z mocy art. 39814 k.p.c. ją oddalił.