Legislator Case Law & Legislation
II UK 188/11 AI generated

Supreme Court dismisses social insurance appeal regarding voluntary sickness insurance coverage gaps due to unpaid contributions.

Case Number II UK 188/11
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by M. S. and M. S. against the Social Insurance Fund's decision regarding their social insurance coverage. The court found that the lower court correctly determined the claimants were not covered during specific periods in 2003 due to unpaid contributions, rejecting arguments about procedural errors and witness testimony. Consequently, the court upheld the final decision that the voluntary sickness insurance ceased on May 31, 2003, and did not resume until new contributions were made.

Legislator headnote

AI generated

Ust. 1 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 19 czerwca 2000 r. o ubezpieczeniach społecznych; Ust. 1 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 19 czerwca 2000 r. o ubezpieczeniach społecznych: The court ruled that voluntary sickness insurance coverage terminates if contributions are not paid, and the burden of proof for such non-payment lies with the insured party.

Keywords

AI generated
social insurance coverage voluntary sickness insurance unpaid contributions cassation appeal dismissal burden of proof social insurance fund contribution periods

Cited Legislation

AI generated
Ustawa z dnia 19 czerwca 2000 r. o ubezpieczeniach społecznych
Kodeks postępowania cywilnego
art. 383 k.p.c
rozszerzania żądań (odwołań) w postępowaniu apelacyjnym (art. 383 k.p.c.).
art. 232 k.p.c
prawa procesowego zarzuty odniesiono do: 1) art. 232 k.p.c.
art. 391 § 1 k.p.c
w związku z art. 391 § 1 k.p.c.
art. 217 § 2 k.p.c
do 30 kwietnia 2005 r.; 2) art. 217 § 2 k.p.c.
art. 227 § 1 k.p.c
w związku z art. 227 § 1 k.p.c.
art. 278 § 1 k.p.c
w związku z art. 278 § 1 k.p.c.
art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c
istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.).
art. 1262 § 1 k.p.c
czy należna opłata od pisma (art. 1262 § 1 k.p.c.).

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt II UK 188/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 kwietnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (przewodniczący)

SSN Halina Kiryło

SSN Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku M. S. i M. S.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o podleganie ubezpieczeniu

społecznemu,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 18 kwietnia 2012 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawców od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 29

czerwca 2010 r., […],

I. oddala skargę kasacyjną,

II. radcy prawnemu K. S. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu

Apelacyjnego

kwotę

wynagrodzenia

za

(sto

nieopłaconą

dwadzieścia)

pomoc

prawną

zł

tytułem

udzieloną

skarżącym z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, którą należy

podwyższyć o stawkę od towarów i usług.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny wyrokiem z 29 czerwca 2010 r. oddalił apelacje skarżących

M. S. i M. S. od wyroku Sądu Okręgowego z 1 grudnia 2009 r., którym oddalono

odwołanie M. S. od decyzji pozwanego z 14 czerwca 2005 r. i oddalono niemal w

całości odwołanie M. S. od decyzji pozwanego z 27 września 2005 r., jako że Sąd

Okręgowy zmienił ją tylko co do daty końcowej podlegania przez nią

obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (do 30 kwietnia 2005 r. w miejsce „do

nadal”). Decyzja pozwanego z 14 czerwca 2005 r. stwierdzała, że skarżący, jako

współpracujący z żoną M. S. przy prowadzonej przez nią pozarolniczej działalności

gospodarczej, podlegał dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 13

września 1999 r. do 3 marca 2003 r. i od 9 maja 2003 r. do 31 maja 2003 r., a nie

podlegał temu ubezpieczeniu od 4 marca do 8 maja 2003 r. i od 1 czerwca 2003 r.

do nadal. Skarżący w odwołaniu żądał zmiany decyzji przez ustalenie, że

dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu podlegał od 4 marca do 8 maja 2003

r. i od 1 czerwca 2003 r. do nadal. Z kolei decyzja pozwanego z 27 września 2005

r. stwierdzała, że skarżąca podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym

z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej od 1 stycznia do 30 czerwca 1999

r. i od 1 września 1999 r. do nadal, natomiast dobrowolnemu ubezpieczeniu

chorobowemu podlegała od 13 września 1999 r. do 15 grudnia 2002 r. i od 9 maja

2003 r. do 31 maja 2003 r., a nie podlegała temu ubezpieczeniu od 1 stycznia do

12 września 1999 r., od 16 grudnia 2002 r. do 8 maja 2003 r. i od 1 czerwca 2003 r.

od nadal. Skarżąca w odwołaniu żądała ustalenia, że nie podlegała obowiązkowym

ubezpieczeniom społecznym w styczniu 1999 r. oraz w lipcu i w sierpniu 1999 r.,

natomiast odnośnie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego

żądała

ustalenia, że podlegała temu ubezpieczeniu od 16 grudnia 2002 r. do 8 maja 2003

r. oraz od 1 czerwca 2003 r. do 30 kwietnia 2005 r.

Sąd Okręgowy ustalił, że skarżąca od 5 września 1990 r. do 1 maja 2005 r.

prowadziła działalność gospodarczą a skarżący współpracował przy prowadzeniu

tej działalności. W lipcu i w sierpniu 1999 r. zawiesiła działalność. Wyrejestrowania

z ubezpieczeń dokonała od 1 lipca 1999 r. Ponownie ubezpieczeniom społecznym

obowiązkowym podlegała od 1 września 1999 r. Zgłoszenie skarżącego do

ubezpieczeń zostało złożone 13 września 1999 r. Od 1 maja 2005 r. nastąpiło

wyrejestrowanie z ubezpieczeń społecznych. Skarżący korzystali z licznych

zwolnień lekarskich. Skarżąca zasiłek chorobowy otrzymywała od 23 października

2000 r. do 15 grudnia 2002 r. Przed upływem zasiłku chorobowego 26 listopada

2002 r. wystąpiła o jego przedłużenie ponad 6 miesięcy (po 15 grudnia 2002 r.).

Pozwany decyzją z 13 lutego 2003 r. odmówił jej dalszego zasiłku chorobowego i

Sąd oddalił jej odwołanie. Po wydaniu tej decyzji skarżąca opłacała składki w

zaniżonej wysokości z uwzględnieniem roszczenia o zasiłek chorobowy, w związku

z czym powstało uchybienie w płatności składek w miesiącach od grudnia 2002 r.

do marca 2003 r., od czerwca 2003 r. do marca 2004 r. i od czerwca 2004 r. do

stycznia 2005 r. Pozwany odmówił skarżącemu prawa do zasiłku chorobowego za

okres ponad 270 dni, tj. od 4 marca 2003 r. Skarżąca opłaca składki w zaniżonej

wysokości na ubezpieczenie chorobowe męża (skarżącego) z uwzględnieniem jego

roszczenia o zasiłek chorobowy, pomimo iż 3 marca 2003 r. wyczerpał maksymalny

okres pobierania zasiłku chorobowego. Powstały niedopłaty składek.

W apelacji skarżący rozszerzyli żądania odwołań, skarżąca żądała

orzeczenia, iż podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 1 lutego

1999 r. do nadal, a skarżący iż podlegał temu ubezpieczeniu od 13 września

1999 r. do nadal.

Sąd Apelacyjny zwrócił w pierwszej kolejności uwagę na niedopuszczalność

rozszerzania żądań (odwołań) w postępowaniu apelacyjnym (art. 383 k.p.c.).

Niedopuszczalne

było

zatem

żądanie

skarżącej

ustalenia

podlegania

dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 1 lutego 1999 r. Spór odnośnie do

tego ubezpieczenia dotyczył okresów od 16 grudnia 2002 r. do 8 maja 2003 r. oraz

od 1 czerwca 2003 r. do 30 kwietnia 2005 r. co do skarżącej i od 4 marca 2003 r.

do 8 maja 2003 r. oraz od 1 czerwca 2003 r. do nadal co do skarżącego.

Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe zależało od opłacania należnej składki

(art. 14 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych), co

nie spełniło się, gdyż wobec bezspornego w sprawie braku opłacenia należnej

składki skarżąca od 16 grudnia 2002 r. nie podlegała temu ubezpieczeniu aż do 8

maja 2003 r. Dopiero 9 maja 2003 r. zgłosiła się do dobrowolnego ubezpieczenia

chorobowego i opłaciła składkę w należnej wysokości. Od czerwca 2003 r.

ponownie zaprzestała uiszczać składkę na to ubezpieczenie, a zatem ustało od 1

czerwca 2003 r. Również co do skarżącego nie była opłacana należna składka

na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, co było bezsporne, zatem od 4 marca

2003 r. nie podlegał temu ubezpieczeniu do 8 maja 2003 r. Został zgłoszony do

ubezpieczenia od 9 maja 2003 r. z należną składką, jednak od czerwca 2003 r.

składka nie była uiszczana. Ustalenia faktyczne zostały dokonane na podstawie

wystarczającego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie uiszczania

składek zostały dokonane na podstawie rozliczeń sporządzonych przez stronę

pozwaną w toku postępowania. Sąd Okręgowy dysponował wystarczającą

dokumentacją, niezaprzeczoną przez odwołujących. Nie zachodziła konieczność

dowodu z zeznań świadków. Rozstrzygnięcie nie wymagało prowadzenia dowodu z

opinii biegłego, jako że zgromadzony materiał w sposób czytelny wskazywał na

okoliczności istotne w sprawie. Korzystanie z usług biura rachunkowego nie

zwalniało pozwanych od odpowiedzialności za prawidłowe wykonanie obowiązków

w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym.

Skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego.

W zakresie pierwszego nieprawidłową wykładnię art. 14 ustawy o systemie

ubezpieczeń społecznych i przyjęcie, że opłacenie składki na dobrowolne

ubezpieczenie chorobowe w zaniżonej wysokości wywołało skutek wskazany w

art. 14 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, a tym samym uznanie, że odwołujący nie podlegali

dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w spornych okresach, które to

naruszenie miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku, gdyż przy prawidłowej

interpretacji wskazanego przepisu Sąd Apelacyjny powinien apelację uwzględnić i

zmienić zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego uwzględniając odwołania. W zakresie

prawa procesowego zarzuty odniesiono do: 1) art. 232 k.p.c. w związku z art. 391 §

1 k.p.c. poprzez ich niezastosowanie i niedopuszczenie przez Sąd Apelacyjny z

urzędu dowodu z rozliczenia konta ubezpieczonych (odwołujących się) za 2003 r.

oraz zaniechanie zobowiązania organu rentowego do przedłożenia tego rozliczenia,

które to naruszenie miało wpływ na wynik postępowania, gdyż na podstawie

przedstawionego rozliczenia Sąd Apelacyjny ustaliłby, iż odwołujący M. S. podlegał

dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od 4 marca 2003 r. do 8

maja 2003 r. oraz od 1 czerwca 2003 r. do 30 kwietnia 2005 r.; 2) art. 217 § 2 k.p.c.

w związku z art. 227 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. poprzez ich

niewłaściwe zastosowanie i uznanie za zasadne niedopuszczenie przez Sąd

pierwszej instancji dowodu z zeznań świadka J. M., które to naruszenie

spowodowało ustalenie przez Sądy pierwszej i drugiej instancji błędnego stanu

faktycznego, a tym samym skutkowało nieuwzględnieniem odwołania i oddaleniem

apelacji; 3) art. 227 § 1 k.p.c. w związku z art. 278 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 §

1 k.p.c. poprzez uznanie za zasadne oddalenie przez Sąd Okręgowy wniosku

odwołujących o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu

księgowości, które to uchybienie miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku, gdyż

przy prawidłowym zastosowaniu tych przepisów i przeprowadzeniu dowodu z opinii

biegłego Sąd Apelacyjny dokonałby innych ustaleń dotyczących stanu faktycznego,

na których podstawie uwzględniłby apelacje i zmieniłby zaskarżony wyrok Sądu

Okręgowego uwzględniając wniesione odwołania.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano, że jest

oczywiście

uzasadniona

wobec

rażącego

naruszenia

przepisów

prawa

materialnego i przepisów postępowania. Ponadto w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne polegające na potrzebie dokonania interpretacji pojęcia

„należnej składki” w rozumieniu art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń

społecznych, albowiem istnieją poważne wątpliwości czy pod tym pojęciem należy

rozumieć wyłącznie składkę uiszczoną w terminie i w pełnej wysokości, czy także

składkę uiszczoną w terminie, ale w zaniżonej wysokości.

Skarżący wnieśli o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W ocenie zarzutów skargi decyduje w pierwszej kolejności właściwe

rozumienie prawa materialnego, gdyż od niego zależy wynik sprawy i ono stanowi

też odniesienie dla pytania, czy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć

istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.).

Skarga nie kwestionuje rozstrzygnięcia w zakresie okresów podlegania

obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, lecz koncentruje się na okresach

podlegania dobrowolnym ubezpieczeniom chorobowym.

Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe zależy od wniosku i od uiszczenia

należnej składki. Te warunki są swoiste i różniące to ubezpieczenie od ubezpieczeń

społecznych obowiązkowych, które powstają z mocy ustawy w związku z określoną

pracą (działalnością).

Kluczowe znaczenie ma odpowiedź na pytanie czy przepis art. 14 ust. 2 pkt

2 ustawy systemowej warunkował powstanie dobrowolnego ubezpieczenia

chorobowego od opłacenia pełnej składki, albo czy wystarczało uiścić część

składki, aby korzystać z tego ubezpieczenia. W ocenie składu decyduje tu zgodnie

z treścią przepisu składka „należna”, co oznacza, że dla zachowania dobrowolnego

ubezpieczenia chorobowego nie wystarczała część składki. Problem ujawnił się już

na początku obowiązywania ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, gdyż

niewielka nawet część składki legitymowała do pozostawania w tym ubezpieczeniu,

gdy w istocie chodziło o realne opłacanie składek w pełnej wysokości i w terminie,

skoro od tego miało zależeć dobrowolne wszak ubezpieczenie chorobowe

określonej tylko grupy ubezpieczonych. Przy istniejących wątpliwościach 30 grudnia

1999 r. nastąpiła zmiana ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i przyjęto

regulację, zgodnie z którą dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ustaje od

pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie

składki należnej na to ubezpieczenie (art. 14 ust. 2 pkt 2). Określenie „składki

należnej” nie jest więc przypadkowe, gdyż odnoszący się do składki przymiotnik

oznacza, że chodzi o należną składkę, czyli pełną składkę a więc nie wystarcza jej

część. Należna składka to ta, która powinna być zapłacona, tak jak wartość należna

czy należna opłata od pisma (art. 1262 § 1 k.p.c.). Jeżeli składka nie była należna, a

więc mniejsza niż należna, to dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ustawało z

mocy ustawy. Organ rentowy nie wydawał wówczas decyzji o ustaniu tego

ubezpieczenia. Po wtóre z tego samego przepisu wynika, że prócz należnej składki,

znaczenie miał też wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym.

Jeżeli więc doszło do ustania z mocy ustawy dobrowolnego ubezpieczenia

chorobowego wobec nieopłacenia w terminie składki należnej na to ubezpieczenie,

to kolejny okres ubezpieczenia zależał od kolejnego wniosku o objęcie tym

ubezpieczeniem, przy czym ubezpieczenie nie mogło powstać wcześniej niż od

dnia, w którym wniosek został zgłoszony.

Tak rozumiane prawo materialne (art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie

ubezpieczeń społecznych) wskazuje, że w sprawie o podleganie dobrowolnemu

ubezpieczeniu chorobowego znaczenie ma wniosek o objęcie tym ubezpieczeniem

i opłacenie w terminie należnej składki na to ubezpieczenie. Nie jest więc

uprawnione stanowisko skarżących, że „opłacenie przez nich składek w niepełnej

wysokości, nie jest wystarczające do uznania, że zaistniały podstawy do ustania

podlegania przez nich dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, albowiem

podstawą taką może być wyłącznie nieopłacenie w ogóle składki, bądź też

opłacenie składki w pełnej wysokości, ale po upływie terminu do zapłaty”.

Zarzuty procesowe skargi kwestionują brak dostatecznego wyjaśnienia

sprawy i nie są zasadne. Przede wszystkim skarżący wpierw niezasadnie odwołują

się do propozycji wykładni, według której dla dobrowolnego ubezpieczenia

chorobowego wystarcza składka w niepełnej wysokości a następnie niezasadnie

twierdzą, że „wszystkie składki zostały zapłacone w ustawowym terminie, również

za okres, w którym rzekomo nie podlegali ubezpieczeniu”. Z ich argumentacji zdaje

się wynikać, że nie powinno być braku należnej składki w spornych okresach, gdyż

wcześniej była nadpłata w składkach. W sprawie nie ustalono jednak – wbrew

twierdzeniom skargi, iż „za styczeń 2003 roku powstała nadpłata” składek.

Niezależnie od braku takiego ustalenia, to stanowisko o nadpłacie musiałoby

wskazać podstawę prawną do zaliczania nadpłaty składek z innego okresu na

sporne okresy (miesiące), gdyż nie mieści się to w zakresie regulacji przepisu

art. 14 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a Sąd Najwyższy nie

rozpoznaje sprawy tak jak sąd powszechny, lecz tylko skargę kasacyjną w

granicach jej zarzutów (art. 39813 § 1 k.p.c.), które w zakresie prawa materialnego

poprzestają jedynie na niezasadnym zarzucie naruszenia art. 14 tej ustawy.

Niemniej w aspekcie ewentualnej nadpłaty składek z poprzedniego okresu

ubezpieczenia, to kwestia ta sprowadza się tylko do ustaleń stanu faktycznego, dla

którego granicę stanowi dwuinstancyjne postępowanie przed sądem powszechnym

(art. 39813 § 2 k.p.c.). Również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych

proces jest kontradyktoryjny. Przedmiot sprawy nie był skomplikowany, wymagał

tylko wykazania, że składka należna (pełna) na dobrowolne ubezpieczenie

chorobowe zostało uiszczona w terminie. Sporne okresy to niepodleganie temu

ubezpieczeniu przez skarżącą od 16 grudnia 2002 r. do 8 maja 2003 r. i od 1

czerwca 2003 r. do 30 kwietnia 2005 r., a przez skarżącego od 4 marca do 8 maja

2003 r. i od 1 czerwca 2003 r. do 30 kwietnia 2005 r. Należy więc zauważyć, że

temporalnie okresy niepodlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu

dotyczą wpierw czasu po zakończeniu przez skarżących korzystania z zasiłków

chorobowych, czyli po 15 grudnia 2002 r. (po 180 dniach zasiłku) przez skarżącą i

po 3 marca 2003 r. (po 270 dniach) przez skarżącego i ponownie ubezpieczeniu

temu nie podlegali od 1 czerwca 2003 r. do końca działalności 30 kwietnia 2005 r.

To

zestawienie

okresów

niepodlegania

dobrowolnemu

ubezpieczeniu

chorobowemu wynika z potrzeby podkreślenia, że już na początku postępowania

pozwany wskazał, że negatywne dla skarżących decyzje w zakresie ubezpieczenia

chorobowego

wynikały

ze

stwierdzenia

braku

opłacenia

składek

na

to

ubezpieczenie w należnej wysokości. Wszak wyraźnie podał pozwany w

uzasadnieniu decyzji z 27 września 2005 r., że skarżąca utraciła ubezpieczenie

chorobowe po 180 dniach zasiłku chorobowego, czyli po 15 grudnia 2002 r., gdyż

płaciła składki w zaniżonej wysokości, tzn. z uwzględnieniem roszczenia o zasiłek

chorobowy, do którego ona ani skarżący nie nabyli prawa. Na koncie była

niedopłata składek i decyzja to wyraźnie artykułowała. Brak było należnej składki w

grudniu 2002 r., w styczniu, w lutym, w marcu i potem od czerwca 2003 r. Ten stan

faktyczny przedstawiony w decyzji pozwanego został potwierdzony w postępowaniu

sądowym. Skoro nie była uiszczona składka należna w tym miesiącach, to

dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ustawało z mocy prawa, również w

odniesieniu do skarżącego, który po 3 marca 2003 r. nie miał już zasiłku

chorobowego i nie miał opłaconej należnej składki za marzec 2003 r., zatem

również jego dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ustało od 4 marca 2003 r. z

mocy art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Postępowanie sądowe obejmowało wiele rozpraw i wymianę wielu pism

procesowych.

Pozwany

przedstawił

kilka

zestawień

dotyczących

składek

uiszczonych przez skarżących i ich rozliczenia. Nie różniły się one co do

zasadniczych faktów, czyli braku należnej (pełnej) składki na ubezpieczenie

chorobowe

w

skomplikowany,

wskazanych

gdyż

miesiącach.

twierdzenia

Przedmiot

pozwanego

sporu

skarżący

nie

mogli

był

więc

podważyć

przedstawiając dowody uiszczenia należnych składek. Skarżący nie przedstawili

dokumentów źródłowych dotyczących wpłat należnej składki. Brak takich dowodów

nie pozwalał podważyć twierdzeń pozwanego. Zwłaszcza, że domagali się

rozliczenia składek za 2003 r., w którym wszak skarżący utracili ubezpieczenie

chorobowe już na początku roku, choć skarżąca wcześniej, bo już od 15 grudnia

2002 r., a skarżący od 3 marca 2003 r. i potem nie mieli tego ubezpieczenia od 1

czerwca 2003 r. Jeżeli nawet należałoby ograniczyć rozliczenie składek tylko do

2003 r., to skarżący dowodami źródłowymi mogli łatwo wykazać, że opłacono

należne składki na ubezpieczenie chorobowe, skoro utrata tego ubezpieczenia

dotyczyła pierwszych miesięcy tego roku (2003). Z tych przyczyn nie jest zasadny

zarzut naruszenia art. 232 k.p.c. przez niedopuszczenie z urzędu dowodu z

rozliczenia konta ubezpieczonych za 2003 r., gdyż rozliczenie takie nie było niczym

szczególnym i skarżący sami mogli go dokonać już w postępowaniu przed sądem

pierwszej instancji, pomijając to, że zwrot o dowodzie „z rozliczenia konta

ubezpieczonych” ma swój mankament, jako że postępowanie dowodowe oparte

jest

na

określonym

reżimie,

wymagającym

nie

tylko

oznaczenia

faktu

podlegającego stwierdzeniu lecz i środka dowodowego (art. 236 k.p.c.). Tu zaś

zarzut jest zbyt ogólny co do faktu i środka. Z tych samych przyczyn nie można

podzielić zarzutu naruszenia art. 227 § 1 w związku z art. 278 § 1 k.p.c., gdyż w

sprawie nie były wymagane wiadomości specjalne dla jej rozstrzygnięcia, czyli do

stwierdzenia opłacenia składki w terminie i w należnej wysokości. Opinia biegłego

wymaga jest do problemu istniejącego w zakresie wiedzy specjalnej, a nie do

ustalenia opłacania składek i ich rozliczenia, zwłaszcza gdy znaczenie dla ustania

ubezpieczenia ma nieopłacenie składki w należnej wysokości już tylko za jeden

miesiąc. Niezależnie od tego, dowód z opinii księgowego powinien bazować na

dokumentach źródłowych o wpłatach składek, których nie przedstawiono. Pozwany

sporządził zestawienie składek na podstawie posiadanej dokumentacji, która nie

była niedostępna stronom i Sądowi. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 217 § 2

k.p.c.

w

związku

z

art.

§

1 k.p.c. w

związku z art. 391 §

1 k.p.c. przez „uznanie za zasadne niedopuszczenie przez Sąd I instancji dowodu z

zeznań świadka J. M.”, gdyż skarżący korzystając z pośrednictwa biura

rachunkowego nie byli zwolnieni z obowiązku prawidłowego opłacania składek dla

zachowania czy uzyskania dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Bez takich

dowodów trudno aby świadek podał inne wypłaty składek, w innych wysokościach i

w innych terminach. Tak mogło to zostać ocenione w zaskarżonym wyroku i w tym

znaczeniu można przyjąć, że pominięcie tego dowodu nie miało istotnego wpływu

na wynik sprawy (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.). Wszak skarżący nie twierdzą, iż

pośredniczące biuro zaprzestało regulowania należnych składek, spór zaś wynika z

tego, że według dokumentów pozwanego składki nie były opłacone w należnej

wysokości i w tym zakresie decydujące znaczenie Sądy mogły przypisywać

dokumentom źródłowym dotyczącym wpłat składek, które powinni posiadać

skarżący.

Ustalony stan faktyczny sprawy wiąże w ocenie zarzutów naruszenia prawa

materialnego (art. 39813 § 2 k.p.c.). W skardze nie było zarzutów odnoszących się

do braku ubezpieczenia chorobowego po 31 maja 2003 r. W tym zakresie pozwany

stwierdził ustanie tego ubezpieczenia wobec nieopłacenia należnej składki od

czerwca 2003 r. Jeżeli składka była w maju 2003 r., to po ustaniu ubezpieczenia w

czerwcu 2003 r. następny okres dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego zależał

od kolejnego wniosku o objęcie tym ubezpieczeniem oraz od opłacenia składki.

Z tych motywów orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 39814 k.p.c.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono z uwzględnieniem

stawki określonej w przepisach § 11.2, § 12.4 pkt 1 i § 15 pkt 1 rozporządzenia z 28

września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

/km/