II UK 159/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 159/05

POSTANOWIENIE

Dnia 28 lutego 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Maria Tyszel

w sprawie z wniosku J. B.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.

o rentę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 lutego 2006 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w G.

z dnia 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt III AUa …/04,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Dokonując, na podstawie art. 3989 k.p.c., wstępnej oceny skargi kasacyjnej,

wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w G. z 12 kwietnia 2005 r., III AUa …/04, oddalającego apelację J. B. od wyroku

Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G.

z dnia 7 stycznia 2004 r., VIII U …/01, oddalającego jego odwołanie od decyzji

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. z 13 marca 2001 r., którą organ

rentowy odmówił przyznania ubezpieczonemu dalszego prawa do renty z tytułu

niezdolności do pracy, Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje:

Stosownie do art. 3989 § 2 k.p.c. postanowienie Sądu Najwyższego o

przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej nie wymaga pisemnego

uzasadnienia, jednakże w pierwszym okresie stosowania przepisów o skardze

kasacyjnej, w ich brzmieniu nadanym ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie

ustawy – Kodeks postępowania cywilnego... (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), Sąd

Najwyższy rozpoznający niniejszą skargę uznaje za potrzebne wskazanie

zasadniczych motywów swego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sad Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, względnie

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeśli zachodzi nieważność

postępowania lub jeśli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wniesiona w

sprawie skarga nie spełnia żadnej z tych przesłanek. Przede wszystkim dlatego, że

sprowadza się do zakwestionowania ustaleń faktycznych stanowiących podstawę

zaskarżonego wyroku, w szczególności ustalenia, że stwierdzone u wnioskodawcy

schorzenia, nie powodują jego niezdolności do pracy, chociaż w myśl art. 3983 § 3

k.p.c. zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów nie mogą być

podstawą skargi kasacyjnej, co czyni bezprzedmiotowym zarzuty naruszenia przez

Sąd drugiej instancji art. 233 § 1 i art. 285 k.p.c.

Druga z przytoczonych podstaw skargi została wadliwie sformułowana. Jej

autor

nie

sprecyzował,

czy

zarzuca

błędną

wykładnię,

czy

niewłaściwe

zastosowanie powołanych przepisów prawa materialnego. Ich naruszenie – jego

zdaniem – nastąpiło „poprzez przyjęcie” stanu faktycznego stanowiącego podstawę

zaskarżanego wyroku. Od początku orzekania kasacyjnego, czyli od ponad

dziewięciu już lat Sąd Najwyższy konsekwentnie wyjaśnia, że nagminne używanie

w kasacjach zwrotu: „przez co doszło” do naruszenia prawa materialnego lub

procesowego nie jest samo przez się ani konkretyzacją podstawy kasacyjnej, ani jej

uzasadnieniem,

uniemożliwiając

weryfikację

jego

zasadności

i

powodując

niedopuszczalność kasacji (postanowienie z dnia 22 maja 1997 r., II UKN 135/97

notka OSNP 1998 nr 3, poz. 9). Zarzut tak sformułowany jest pozbawiony

znaczenia prawnego, skoro naruszenia prawa materialnego są postawione w

zestawieniu ze stanem faktycznym odmiennym od przyjętego za podstawę

zaskarżonego wyroku, zamiast wykazania wywodem prawnym błędnej wykładni

wskazanych przepisów lub ich niewłaściwego zastosowania – stosownie do art.

3983 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd Najwyższy wielokrotnie już wskazywał, że podjęta w

kasacji krytyka ustaleń faktycznych sądu drugiej instancji, bez wykazania, że

zostały dokonane z naruszeniem konkretnych przepisów postępowania i to z

naruszeniem, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – jest bezskuteczna

(por. orzeczenie Sądu Najwyższego z 8 maja 1997 r., II CKN 99/97).

Wskazane

mankamenty

wystarczające dla odmowy

w

przytoczeniu

podstaw

kasacyjnych

są

przyjęcia skargi, jednakże Sąd Najwyższy zwraca

uwagę, że skarga ta nie czyni też zadość powinności uzasadnienia wniosku o jej

przyjęcie do rozpoznania. Jej

„oczywiste uzasadnienie”, na jakie się autor

powołuje, może być tą przesłanką, jednakże jest skuteczną, jeśli zostanie w

skardze wykazane, czyli poparte stosownym wywodem prawnym, natomiast brak

takiego wywodu pozbawia to stwierdzenie doniosłości prawnej, ponieważ

powinnością

pełnomocnika

sporządzającego

skargę

jest

przedstawienie

argumentacji prawnej prowadzącej do takiej konstatacji, natomiast ocena jej

trafności należy do Sądu Najwyższego, który jej dokonuje w ramach tzw.

przedsądu. Po raz kolejny Sąd Najwyższy przypomina wielokrotnie wyrażane w

publikowanym orzecznictwie stanowisko, że poszukiwanie prawnych argumentów

usprawiedliwiających zarówno podstawy kasacyjne, jak też potrzebę rozpoznania

kasacji (obecnie skargi kasacyjnej) nie jest rolą Sądu Najwyższego, skoro ten

obowiązek ustawodawca nałożył na profesjonalnych pełnomocników, uprawnionych

do zastępstwa stron w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Stwierdzenie w

skardze, że powinna być rozpoznana bo jest „oczywiście uzasadniona” nie zwalnia

pełnomocnika z obowiązku jej sporządzenia w taki sposób, by spełniała wszystkie

wymagania przewidziane w art. 3984 k.p.c. W sposób sprzeczny z istotą

postępowania kasacyjnego, autor skargi zamiast wypełnienia wymagań, jaki

ustawodawca nałożył na osoby uprawnione do jej wniesienia, poprzestał na

arbitralnej ocenie naruszeń prawa zarzucanych Sądowi drugiej instancji, natomiast

przedstawienie prawnej argumentacji uzasadniającej tę ocenę oraz poszukiwanie

okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji – także pozostawił Sądowi

Najwyższemu. Biorąc pod uwagę podobieństwo pomiędzy przedstawieniem

okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji, a uzasadnieniem wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, zachowuje swą aktualność bogate

orzecznictwo Sądu Najwyższego, co do warunków, jakimi winna charakteryzować

się kasacja jako ściśle prawny środek zaskarżenia, kierowany do Sądu

Najwyższego nie bezpośrednio przez strony postępowania, lecz za pośrednictwem

działających

w

ich

imieniu

zawodowych

pełnomocników

procesowych.

Orzecznictwo to, dotyczące obowiązującego przed dniem 6 lutego 2005 r. art. 393 3

§ 1 pkt 3 k.p.c. ma zastosowanie również do skargi kasacyjnej. Zatem uzasadnienie

wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania winno powoływać się na przesłanki zawarte

w treści art. 3989 § 1 k.p.c., które pozwalają Sądowi Najwyższemu na dokonanie

przedsądu, czyli oceny skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia

orzeczeń sądowych, służącego ujednoliceniu orzecznictwa sądów powszechnych,

pod kątem przydatności rozstrzygnięcia zapadłego w wyniku rozpoznania

konkretnej skargi kasacyjnej, dla przyszłej praktyki sadowej (por. uzasadnienie

uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego Izby Administracyjnej, Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych oraz Izby Cywilnej z dnia 17 grudnia 2002 r., III CZP

72/02 – OSNP 2003 Nr 15, poz. 346). Subiektywne przekonanie strony i jej

pełnomocnika o rażącym i oczywistym naruszeniu prawa przez Sąd drugiej instancji

nie zostało wymienione w enumeratywnym katalogu przesłanek, warunkujących

rozpoznanie skargi kasacyjnej, a zatem z woli ustawodawcy nie może być

przesłanką przyjęcia jej do rozpoznania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z

20 października 2005 r., II CZ 89/05).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów oraz art.

3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia.