II UK 150/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 150/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 grudnia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący,

sprawozdawca)

SSN Zbigniew Hajn

SSN Zbigniew Myszka

w sprawie z wniosku D. B.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o emeryturę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 grudnia 2010 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w W.

z dnia 15 grudnia 2009 r.,

oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2009 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i

Ubezpieczeń

Społecznych

w

W. zmienił

decyzję

Zakładu

Ubezpieczeń

Społecznych z dnia 5 grudnia 2008 r. w ten sposób, że przyznał D. B. prawo do

wypłaty emerytury za okres od 16 września 2005 r. do 31 października 2007 r. wraz

z odsetkami. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne.

Wnioskodawczyni w dniu 20 kwietnia 2005 r. złożyła wniosek o emeryturę.

Decyzją z dnia 12 maja 2005 r. organ rentowy odmówił jej prawa do świadczenia z

uwagi na nieudokumentowanie 30-letniego okresu zatrudnienia. Wyrokiem z dnia

31 maja 2006 r. Sąd Okręgowy przyznał wnioskodawczyni prawo do emerytury

poczynając od 25 maja 2005 r., tj. od ukończenia wieku emerytalnego. Na skutek

apelacji organu rentowego, Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 7 września 2007 r.

zmienił powyższy wyrok o tyle, że przyznał wnioskodawczyni prawo do świadczenia

emerytalnego od 16 września 2005 r. i oddalił dalej idącą apelację. W wykonaniu

tego wyroku organ rentowy decyzją z dnia 26 listopada 2007 r. przyznał

wnioskodawczyni prawo do emerytury od 16 września 2005 r. i zawiesił wypłatę

świadczenia do 31 października 2007 r. z uwagi na kontynuowanie zatrudnienia. W

dniu 16 listopada 2007 r. wnioskodawczyni rozwiązała umowę o pracę z

dotychczasowym pracodawcą, a 5 listopada 2008 r. złożyła do organu rentowego

wniosek o wypłatę emerytury za okres od 16 września 2005 r. do 31 października

2007 r.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że brak było

podstaw do zawieszenia wypłaty emerytury w oparciu o art. 103 ust. 2a ustawy o

emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Podstawa do

zastosowania tego przepisu powstałaby dopiero wówczas, gdyby po wydaniu

decyzji

ustalającej

prawo

do

świadczenia

wnioskodawczyni

kontynuowała

zatrudnienie u dotychczasowego pracodawcy. Tymczasem nie miała ona żadnej

pewności co do ostatecznego wyniku postępowania wszczętego na skutek

wniesionego przez nią odwołania od negatywnej decyzji organu rentowego. W

ocenie Sądu Okręgowego, w takiej sytuacji trudno wymagać od wnioskodawczyni

rozwiązania stosunku pracy i pozbawienia się przez nią środków utrzymania, tym

bardziej, że zaliczenie do stażu pracy opieki nad dzieckiem nie było jednoznaczne.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, treść art. 103 ust. 2a winna być w stanie

faktycznym sprawy stosowana przez wykładnię funkcjonalną. Celem tego przepisu

jest bowiem tworzenie nowych miejsc pracy i w związku z tym ograniczenie prawa

do uzyskiwania świadczeń emerytalnych w sytuacji uzyskiwania przychodów ze

stosunku pracy, poprzez tworzenie ubezpieczonym, którzy nabyli prawo do

emerytury, możliwości wyboru między pobieraniem świadczenia emerytalnego a

wynagrodzenia za pracę. Przepis art. 103 ust. 2a należy zatem interpretować w ten

sposób, że w razie ustalenia prawa do emerytury orzeczeniem organu

odwoławczego, zawieszenie jej wypłaty w przypadku kontynuowania przez emeryta

zatrudnienia w dotychczasowym zakładzie pracy nie może nastąpić przed dniem

ustalenia prawa do emerytury w decyzji organu rentowego. W tym zakresie Sąd

Okręgowy powołał się na pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z dnia 22

lutego 2007 r., I UK 229/06 (OSNP 2008 nr 5-6, poz. 80).

Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2009 r. Sąd Apelacyjny, w uwzględnieniu

apelacji organu rentowego, zmienił powyższy wyrok w ten sposób, że oddalił

odwołanie.

Sąd Apelacyjny wskazał, że zgodnie z obowiązującym od 1 lipca 2000 r. do

8 stycznia 2009 r. przepisem art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z

Funduszu Ubezpieczeń Społecznych prawo do emerytury ulegało zawieszeniu bez

względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia

kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na

rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do

emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Brzmienie przytoczonego

przepisu

jednoznacznie

odnosi

się

do

wszystkich

osób

kontynuujących

zatrudnienie, bez względu na to czy prawo do emerytury nabyły decyzją organu

rentowego, czy też na podstawie orzeczenia organu odwoławczego. Przeciwny

pogląd, wynikający z powołanego przez Sąd pierwszej instancji wyroku Sądu

Najwyższego z dnia 22 lutego 2007 r., I UK 229/06, został poparty argumentacją,

że art. 103 ust. 2a w jego dosłownym brzmieniu, a więc przy zastosowaniu wykładni

gramatycznej, możliwy jest do zastosowania jedynie w typowych sytuacjach, gdy

przesłanki (warunki) nabycia prawa do emerytury nie budzą wątpliwości (np. w

przypadku osiągnięcia przez ubezpieczonego powszechnego wieku emerytalnego i

posiadania udokumentowanego okresu składowego i nieskładkowego), a prawo do

świadczenia zostaje ustalone w decyzji organu rentowego w terminie określonym w

art. 118 ust. 1 ustawy bezpośrednio po złożeniu przez zainteresowanego

formalnego wniosku o emeryturę. Gdy natomiast prawo ubezpieczonego do

emerytury zostało stwierdzone wyrokiem Sądu, a więc ma charakter sporny i jego

ustalenie, na skutek wszczęcia postępowania odwoławczego, zostaje odłożone w

czasie - trudno wymagać od ubezpieczonego, by rozwiązał dotychczasowy

stosunek

pracy,

pozbawiając

się

źródła

utrzymania.

Sąd

Apelacyjny

zakwestionował możliwość takiej wykładni, wskazując, że treść art. 103 ust. 2a jest

jednoznaczna i w sposób precyzyjny formułuje przesłanki zawieszenia prawa do

wypłaty świadczenia emerytalnego. Z przepisu tego wynika wprost, że realizacja

prawa do emerytury ulega zawieszeniu w razie kontynuowania zatrudnienia po

nabyciu prawa do emerytury, niezależnie od wysokości uzyskiwanego przychodu

ze stosunku pracy. Sama istota zawieszenia prawa do emerytury sprowadza się

więc do tego, że do czasu ustania okoliczności, występowanie której powoduje

zawieszenie tego prawa, organ rentowy nie realizuje wypłaty emerytury. Stosownie

natomiast do art. 135 ust. 1 ustawy, w razie ustania przyczyny powodującej

wstrzymanie wypłaty świadczenia wypłatę wznawia się od miesiąca ustania tej

przyczyny, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o

podjęcie tej wypłaty. Zasada ta znajdowała zastosowanie także przy rozwiązaniu

stosunku pracy, o którym mowa w art. 103 ust 2a. Wypłata emerytury mogła być w

takim przypadku podjęta najwcześniej od miesiąca, w którym ustał stosunek pracy i

fakt ten został należycie udokumentowany. W sytuacji zatem kontynuowania przez

wnioskodawczynię zatrudnienia w dacie ustalenia jej prawa do emerytury,

realizacja świadczenia emerytalnego (wznowienie jego wypłaty) możliwa była

wyłącznie

po

rozwiązaniu

przez nią

stosunku

pracy z

dotychczasowym

pracodawcą, bez potrzeby występowania o ponowne ustalenie tego prawa.

W dalszych rozważaniach Sąd drugiej instancji wskazał, że argumentacja

zaprezentowana w omawianym wyżej wyroku Sądu Najwyższego opiera się na

założeniach

słusznościowych,

związanych

z

faktem

oczekiwania

przez

ubezpieczonego na decyzję organu rentowego oraz odwoławczego w przedmiocie

ustalenia

jego

prawa

do

emerytury.

W

takim

przypadku

niepewność

ubezpieczonego co do ostatecznego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie czyni

zrozumiałym fakt powstrzymania się z decyzją o rozwiązaniu stosunku pracy do

czasu wydania orzeczenia przez organ odwoławczy. Motywy te częściowo wydają

się usprawiedliwione w sytuacjach, gdy prawo do świadczenia ma charakter

sporny, a więc także na gruncie niniejszej sprawy. Wnioskodawczyni nie miała

bowiem pewności co do tego czy organ rentowy, a następnie organ odwoławczy

uwzględni okres sprawowania przez nią opieki nad chorym dzieckiem. Przepis art.

103 ust. 2a ustawy nie pozwala jednak na tak daleko idącą interpretację, która w

praktyce mogłaby doprowadzić do zniweczenia istoty tego unormowania oraz w

wielu przypadkach eliminowałaby jego zastosowanie. Wykładnia taka wykraczałaby

również poza cel wprowadzenia przez ustawodawcę omawianej regulacji.

Sąd Apelacyjny podniósł nadto, że w wyroku z dnia 7 lutego 2006 r., SK

45/04 (OTK ZU-A 2006 nr 2, poz. 15) przepis art. 103 ust. 2a został uznany przez

Trybunał Konstytucyjny za zgodny z ustawą zasadniczą, a Sąd Najwyższy

niejednokrotnie wskazywał na konieczność dokonywania jego ścisłej wykładni, nie

przewidując możliwości odstępstwa od zawartych w nim reguł. W orzecznictwie

Sądu Najwyższego podkreślano, że wskazany przepis ma charakter powszechny w

tym sensie, iż dotyczy wszystkich pracowników (niezależnie od podstawy

nawiązania stosunku pracy) oraz stosuje się go do wszelkich stosunków pracy

wiążących pracownika, niezależnie od tego czy zostały one uwzględnione przy

ustalaniu podstawy emerytury i jej wysokości. O zawieszeniu prawa do emerytury

przesądza kontynuacja zatrudnienia, bez względu na wymiar czasu pracy oraz

niezależnie od wysokości uzyskiwanych przychodów. Nawet więc świadczenie

pracy u dotychczasowego pracodawcy (pracodawców) w niewielkim wymiarze

czasu pracy, za wynagrodzeniem niższym od przysługującego ubezpieczonemu

świadczenia emerytalnego, powoduje zawieszenie prawa do wypłaty emerytury.

Dla uniknięcia zawieszenia prawa do emerytury emeryt powinien zatem rozwiązać

wszystkie stosunki pracy, wiążące go z pracodawcami, u których pozostawał w

zatrudnieniu bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury. W tym

zakresie Sąd Apelacyjny wskazał na wyroki z dnia 28 października 2003 r., II UK

146/03 (OSNP 2004 nr 16, poz. 289) i z dnia 19 lutego 2004 r., II UK 274/03 (OSNP

2004 nr 21, poz. 376) oraz uchwałę z dnia 27 kwietnia 2004 r., II UZP 2/04 (OSNP

2004 nr 17, poz. 303) i uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia

10 listopada 2004 r., II UZP 9/04 (OSNP 2005 nr 3, poz. 41). Skoro więc

wnioskodawczyni do 31 października 2007 r. kontynuowała zatrudnienie na

podstawie tego samego stosunku pracy, to art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i

rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych miał do niej zastosowanie, a w

konsekwencji zaistniały okoliczności uzasadniające zawieszenie prawa do wypłaty

świadczenia.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wnioskodawczyni zarzuciła

naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i

rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, poprzez jego błędną wykładnię

polegającą na przyjęciu, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu w każdym

przypadku kontynuacji zatrudnienia przez emeryta u pracodawcy, na rzecz którego

wykonywał pracę bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, a więc

również wówczas, gdy organ rentowy wyda decyzję w sprawie prawa do

świadczenia dopiero w wykonaniu prawomocnego wyroku sądu ustalającego prawo

do emerytury i w konsekwencji poprzez przyjęcie, że prawo wnioskodawczyni do

emerytury ulegało zawieszeniu przez okres, w którym pomimo nabycia prawa do

emerytury od dnia 16 września 2005 r. (decyzja ZUS z dnia 26 listopada 2007 r.)

pozostawała w stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą, tj. od dnia 16

września 2005 r. do dnia 31 października 2007 r.; 2) art. 134 ust. 2 pkt 2 w związku

z art. 134 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy, poprzez jego niezastosowanie, co

spowodowało, że w stosunku do wnioskodawczyni zawieszono prawo do emerytury

z datą wsteczną, tj. za okres ponad dwóch lat poprzedzających datę wydania

decyzji o przyznaniu prawa do emerytury.

Wskazując na powyższe zarzuty wnioskodawczyni wniosła o uchylenie

zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Sądowi drugiej instancji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że pogląd wyrażony w

wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2007 r., I UK 229/06 koresponduje ze

stanowiskiem tego Sądu zaprezentowanym w uzasadnieniu uchwały z dnia 7 maja

2008 r., II UZP 2/08 (OSNP 2008 nr 21-22, poz. 321), w myśl której świadczenie

rentowe, do którego prawo zostało ustalone wyrokiem sądu i wypłacone po

uprawomocnieniu się tego orzeczenia podlega zmniejszeniu z tytułu osiągania

przychodu, o którym stanowi art. 104 ust. 8 ustawy o emeryturach i rentach z

Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, za okres następujący po ustaleniu prawa do

tego świadczenia. W konsekwencji Sąd Najwyższy potwierdził istnienie zasady

polegającej na uzależnieniu możliwości zawieszenia świadczenia emerytalnego lub

rentowego od możliwości uprzedniego dokonania przez emeryta (rencistę) wyboru

co do kontynuacji zatrudnienia czy też pobierania świadczeń z ubezpieczenia

społecznego, przy czym realizację tej zasady w odniesieniu do art. 103 ust. 2a

ustawy umożliwia jedynie jego wykładnia funkcjonalna.

Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy

zawieszenie wypłaty świadczeń może być dokonywane jedynie ze skutkiem ex

nunc, co oznacza, że nie może ono nastąpić wcześniej niż ubezpieczony uzyskał

status emeryta. Jeżeli zatem prawo do emerytury powstało dopiero na skutek

decyzji organu rentowego wydanej w wykonaniu prawomocnego orzeczenia organu

odwoławczego przyznającego prawo do emerytury, to również zawieszenie tego

prawa powinno być możliwe dopiero za okres od wydania decyzji ustalającej prawo

do emerytury.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów.

W myśl obowiązującego w okresie od 1 lipca 2000 r. do 8 stycznia 2009 r.

przepisu art. 103 ust. 2a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z

Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz.

1227 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa o emeryturach i rentach lub ustawa),

prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu

uzyskiwanego

przez

emeryta

z

tytułu

zatrudnienia

kontynuowanego

bez

uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego

wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w

decyzji organu rentowego. Zarzut obrazy tego przepisu przez Sąd drugiej instancji

skarżąca opiera na poglądach wyrażonych przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia

22 lutego 2007 r., I UK 229/06 oraz w uchwale z dnia 7 maja 2008 r., II UZP 2/08.

Tymczasem uchwała ta odnosi się do kwestii zawieszania prawa do emerytur i rent

lub zmniejszania tych świadczeń na zasadach określonych w art. 104-106 ustawy o

emeryturach i rentach. Zasady te nie znajdują zastosowania w sprawie, w której

wniesiona została rozpoznawana skarga kasacyjna, gdyż całkowite zawieszenie

prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 2a ustawy następowało niezależnie

od wysokości uzyskiwanego przez emeryta przychodu oraz od osiągnięcia

określonego wieku, a jego jedyną przesłanką było nierozwiązanie przez

ubezpieczonego stosunku pracy przed datą nabycia prawa do emerytury.

Natomiast pogląd zaprezentowany w powołanym wyżej wyroku wyrażony został

incydentalnie przy uwzględnieniu szczególnych okolicznościach sprawy, w których

organ rentowy na podstawie art. 415 k.p.c. wniósł o zwrot spełnionego na rzecz

wnioskodawcy świadczenia emerytalnego, które to okoliczności nie zachodzą w

sprawie zakończonej wyrokiem zaskarżonym niniejszą skargą kasacyjną.

Sąd drugiej instancji trafnie stwierdził, a skarżąca poglądu tego w istocie nie

kwestionuje, że wykładnia gramatyczna art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i

rentach nie nasuwa w omawianym zakresie większych wątpliwości, co wyłącza

zasadniczo możliwość sięgania do innych niż językowa metod wykładni. Z

brzmienia omawianego uregulowania wprost wynikało, że co prawda nabycie prawa

do emerytury było niezależne od kontynuowania zatrudnienia u dotychczasowego

pracodawcy, jednakże realizacja tego prawa (wypłata świadczenia) ulegała

zawieszeniu do czasu rozwiązania stosunku pracy z tym pracodawcą. Inaczej

mówiąc, rozważany przepis wyrażał zasadę, że pracownikowi, który nabył prawo do

emerytury i nie rozwiązał stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą

przysługiwało jedno świadczenie - albo emerytura z ubezpieczenia społecznego

albo wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia. W orzecznictwie Sądu Najwyższego

utrwalił się pogląd, że zawieszenie prawa do emerytury w przypadku pozostawania

w dotychczasowym stosunku pracy jest funkcjonalnie uzasadnione i ma podstawę

konstytucyjną w art. 67 ust. 1 ustawy zasadniczej, który wiąże z osiągnięciem wieku

emerytalnego powstanie prawa do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i

formy określa ustawa. Pracownik, który osiągnął wiek emerytalny może wybrać

status emeryta lub zachować, pomimo nabycia prawa do emerytury, status

pracowniczy. Nie może jednak łączyć bez ograniczeń statusu emeryta i

pracownika, a co za tym idzie otrzymywać równocześnie świadczenia z tytułu utraty

zdolności do dotychczasowej pracy (wiek emerytalny jest konwencjonalnym

wiekiem utraty zdolności do zarobkowania własną pracą) i z tytułu kontynuowania

zatrudnienia, do wykonywania którego utracił zdolność. W rezultacie, ponieważ

celem regulacji zawartej w art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach było

przede wszystkim oczekiwane zwolnienie miejsc pracy, to jej istotę stanowiło

wyeliminowanie równoczesnego pobierania dwóch świadczeń - emerytury i

wynagrodzenia za pracę bez względu na jego wysokość (por. między innymi wyrok

z dnia 19 lutego 2004 r., II UK 274/04, OSNP 2004 nr 21, poz. 376; uchwałę z dnia

27 kwietnia 2004 r., II UZP 2/04, OSNP 2004 nr 17, poz., 303; uchwałę składu

siedmiu sędziów z dnia 10 listopada 2004 r., II UZP 9/04, OSNP 2005 nr 3, poz.

41). Zgodność z ustawą zasadniczą wprowadzenia w rozważanym przepisie

dodatkowego warunku efektywnego korzystania ze świadczenia emerytalnego

potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 lutego 2006 r., SK 45/04

(OTK ZU-A 2006 nr 2, poz. 15), wskazując, że do istoty prawa do emerytury należy

zapewnienie środków utrzymania w razie zaprzestania pracy w związku z

osiągnięciem określonego wieku, emerytura jest w założeniu świadczeniem, które

zastępuje, a nie uzupełnia wynagrodzenie ze stosunku pracy, umożliwienie

pobierania świadczeń emerytalnych bez przerwania działalności zawodowej u

dotychczasowego pracodawcy wykracza poza konstytucyjny zakres prawa do

zabezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego, a w konsekwencji

nie

jest

wykluczone

uzależnienie

pobierania

świadczeń

emerytalnych

od

przerwania lub ograniczenia dotychczasowej działalności zawodowej. W rezultacie

Trybunał

Konstytucyjny

ustawodawcę

potwierdził

równoczesnego

dopuszczalność

pobierania

wyeliminowania

świadczenia

przez

emerytalnego

i

wynagrodzenia ze stosunku pracy.

W powołanym w skardze kasacyjnej wyroku z dnia 22 lutego 2007 r., I UK

229/06 Sąd Najwyższy podkreślił, że gramatyczna wykładnia art. 103 ust. 2a

ustawy o emeryturach i rentach wskazuje, iż przepis ten łączył konsekwencje w

postaci zawieszenia prawa do emerytury z kontynuowaniem zatrudnienia po

ustalonym w decyzji organu rentowego dniu nabycia prawa do emerytury (jej

realizacji), a nie z kontynuowaniem zatrudnienia po ustaleniu tego prawa decyzją

organu rentowego. Podzielając ten pogląd należy zatem stwierdzić, że jeżeli

ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę, to musiał liczyć się z odsunięciem w

czasie możliwości jej realizacji do czasu rozwiązania stosunku pracy z podmiotem

będącym jego pracodawcą bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do tego

świadczenia, i to niezależnie od tego czy ustalenie prawa następowało na

przyszłość, czy też - w okolicznościach danego przypadku - wstecznie, w tym w

wykonaniu prawomocnego wyroku sądu. Ponieważ rozważany przepis żadnego

rozróżnienia w tym zakresie nie czynił, w obu wskazanych wyżej przypadkach

ubezpieczony zmuszony był do dokonania wyboru pomiędzy dalszą pracą

zawodową u dotychczasowego pracodawcy a uzyskaniem wypłaty świadczenia

emerytalnego. W konsekwencji musiał liczyć się z możliwością niezrealizowania

nabytego prawa do emerytury za okres poprzedzający rozwiązanie stosunku pracy

z dotychczasowym pracodawcą z uwagi na pobieranie w tym czasie wynagrodzenia

za pracę. Zbieżny pogląd został wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6

maja 2010 r., III UK 91/09 (LEX nr 602076), w którym stwierdzono, że zawieszenie

prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach

trwało od początku nabycia prawa do emerytury do dnia rozwiązania stosunku

pracy lub uchylenia wskazanego uregulowania z dniem 9 stycznia 2009 r.

Niezasadny jest również zarzut obrazy art. 134 ust. 2 pkt 2 w związku z art.

134 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach. Przepis art. 134 ust. 1 wymienia w

pięciu punktach przesłanki wstrzymania wypłaty świadczeń, uznając za nie: 1)

powstanie okoliczności uzasadniających zawieszenie prawa do świadczeń lub

ustanie tego prawa; 2) nieprzedłożenie przez osobę pobierającą świadczenia

dowodów stwierdzających dalsze istnienie prawa do świadczeń mimo pouczenia

lub żądania organu rentowego; 3) niepoddanie się przez osobę uprawnioną do

świadczeń badaniu lekarskiemu lub psychologicznemu, bez uzasadnionych

przyczyn, mimo wezwania organu rentowego; 4) stwierdzenie, że prawo do

świadczeń nie istniało; 5) niemożność doręczenia świadczeń z przyczyn

niezależnych od organu rentowego. Zgodnie z art. 134 ust. 2 pkt 2 ustawy w

przypadkach określonych w ust. 1 pkt 1-4 wstrzymanie wypłaty świadczeń

następuje poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o

wstrzymaniu

wypłaty,

albo

od

następnego

miesiąca,

jeżeli

wcześniejsze

wstrzymanie wypłaty było niemożliwe. Zawarte w wymienionych przepisach

określenia „wstrzymanie wypłaty” oraz „powstanie okoliczności” wskazuje, że

regulują one sytuacje, w których powstanie przesłanek wstrzymania wypłaty

świadczeń następuje w trakcie ich realizacji, co prowadzi do zaniechania dalszej

wypłaty. Odnośnie do przesłanki określonej w art. 134 ust. 1 pkt 1 ustawy nie

chodzi więc o istnienie w dacie nabycia prawa do świadczenia okoliczności

stanowiącej podstawę jego zawieszenia i uzasadniającej niepodejmowanie jego

wypłaty, ale o powstanie takiej okoliczności w trakcie realizacji świadczeń,

powodujące następcze zaprzestanie ich wypłacania. Sytuacja objęta rozważanym

przepisem nie zaistniała w sprawie, w której wniesiona została rozpoznawana

skarga, a w przypadku skarżącej samoistną podstawę zawieszenia prawa do

realizacji świadczenia emerytalnego stanowił art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach

i rentach.

Z tych względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art.

39814 k.p.c.