II UK 122/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 122/05

POSTANOWIENIE

Dnia 19 stycznia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Maria Tyszel

w sprawie z wniosku M. Z.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G.

z udziałem Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji W. S.A. Oddział w T.

o jednorazowe odszkodowanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 stycznia 2006 r.,

kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w T.

z dnia 7 grudnia 2004 r., sygn. akt V Ua …/04,

odmawia przyjęcia kasacji.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy – Sąd Pracy I Ubezpieczeń Społecznych w T. wyrokiem z 2

września 2004 r.,

oddalił odwołanie M. Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych Oddziału w G. z 22 października 2003 r., odmawiającej przyznania

jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy, jakiemu uległ w dniu

14 lutego 2003 r. – pierwszym dniu zatrudnienia w Towarzystwie Ubezpieczeń i

Reasekuracji „W.” S.A.

Na podstawie wyników postępowania dowodowego Sąd

ten ustalił, że wyłączną przyczyną wypadku drogowego, będącego wypadkiem przy

pracy, było rażące niedbalstwo wnioskodawcy, który nie zachował należytej

ostrożności i nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu, doprowadzając do zderzenia z

innym pojazdem. Zdaniem Sądu, stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 30

października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i

chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.), zwanej dalej „ustawą

wypadkową”, takie

zachowanie ubezpieczonego wyklucza przyznanie mu

świadczeń przewidzianych w tej ustawie.

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w T. wyrokiem z

dnia 7 grudnia 2004 r.,

oddalił apelację ubezpieczonego, uznając za prawidłowe

zarówno ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji, jak też ich ocenę prawną.

Pełnomocnik ubezpieczonego zaskarżył kasacją, w całości wyroki Sądów

obydwu instancji, zarzucając

im „naruszenie prawa materialnego przez błędną

wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie (art. 3931 pkt 1 k.p.c.) wskutek uznania,

że wyłączną przyczyną wypadku wnioskodawcy było udowodnione naruszenie

przez

ubezpieczonego

przepisów

dotyczących

ochrony

życia

i

zdrowia

spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa” oraz

naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez „dowolną ocenę”, że ubezpieczony dopuścił

się rażącego niedbalstwa w rozumieniu art. 21 ust. 1 ustawy wypadkowej i

naruszenie art. 217 § 2 k.p.c. poprzez niedopuszczenie dowodu z wizji lokalnej

miejsca

wypadku

oraz

symulacji

zdarzenia.

Skarżący

wniósł

o

„zmianę

zaskarżonego wyroku, uwzględnienie odwołania wnioskodawcy" i zmianę decyzji

organu

rentowego

„przez

orzeczenie,

że

wnioskodawca

ma

odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy (...)” ewentualnie

prawo

do

o uchylenie

„zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia”

oraz rozstrzygnięcie o należnych wnioskodawcy kosztów procesu za wszystkie

instancje”. Jako okoliczności, usprawiedliwiające rozpoznanie kasacji wskazał

potrzebę wykładni art. 21 ust. 1 ustawy wypadkowej oraz art. 17 ust. 2 prawa o

ruchu drogowym. Powołał się także na wystąpienie w sprawie

„istotnego

zagadnienia prawnego”, czy naruszenie zasad ruchu drogowego obwarowanych

zachowaniem szczególnej ostrożności może być potraktowane jako rażące

niedbalstwo z art. 21 ustawy wypadkowej oraz konieczność dokonania przez Sąd

Najwyższy wykładni pojęcia: „rażące niedbalstwo”.

Sąd Najwyższy dokonując wstępnej oceny kasacji, wziął pod uwagę co

następuje:

W związku z wejściem w życie z dniem 6 lutego 2005 r. ustawy z dnia 22

grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (...) (Dz. U. z

2005 r. Nr 13, poz. 98) stosownie do art. 3, do złożenia kasacji i odmowy przyjęcia

jej do rozpoznania od orzeczenia wydanego przed dniem wejścia w życie ustawy,

stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 393 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy

może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje

istotne zagadnienie prawne, względnie nie istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w

orzecznictwie, a także, jeśli kasacja jest oczywiście bezzasadna.

Przede wszystkim, ewidentnie wadliwie, kasacja jest skierowana przeciwko

wyrokom Sądów obydwu instancji mimo, że art. 392 k.p.c. jednoznacznie wymienia

orzeczenia, od których przysługuje ten środek zaskarżenia. Kasacja ta jest

oczywiście bezzasadna, ponieważ sprowadza się do powtórzenia zarzutów

apelacyjnych,

a

wbrew

stanowisku

prezentowanemu

przez

pełnomocnika

skarżącego, przedstawione przezeń „istotne zagadnienie prawne” i wykładnia

pojęcia „rażące niedbalstwo” były przedmiotem analizy Sądu Najwyższego. Sąd

Najwyższy konsekwentnie uznaje za wciąż aktualny pogląd, że naruszenie reguł

wynikających z prawa o ruchu drogowym należy traktować na równi z naruszeniem

przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, a wobec szerokiej prezentacji tego

stanowiska (na stronach: dziewiątej i trzynastej uzasadnienia zaskarżonego

wyroku) nie widzi potrzeby jego powtarzania, tym bardziej, że powołane orzeczenia

Sądu Najwyższego były publikowane, a ich adresy publikacyjne wskazał Sąd

Okręgowy.

Sąd Najwyższy nie widzi też potrzeby wykładni przepisu art. 17 ust. 2 prawa

o ruchu drogowym, który brzmi: „Kierujący pojazdem, włączając się do ruchu, jest

obowiązany zachować szczególną ostrożność oraz ustąpić pierwszeństwa innemu

pojazdowi lub uczestnikowi ruchu”. Obowiązek, nałożony na każdego kierującego

jakimkolwiek pojazdem drogowym w tym przepisie jest sformułowany w sposób tak

oczywisty i przejrzysty, że nie powinien budzić jakichkolwiek wątpliwości

interpretacyjnych (art. 3 ust. 1 prawa o ruchu drogowym). Jest logicznym, iż biorąc

pod uwagę ryzyko związane z komunikacją drogową, każdy uczestnik ruchu jest

zobligowany do zachowania ostrożności i ograniczonego zaufania do innych

użytkowników drogi w każdym czasie, a szczególną ostrożność, czyli dodatkowo

wzmożoną czujność, winien zachować użytkownik drogi w niektórych sytuacjach

przewidzianych przepisami o ruchu drogowym, w tym podczas włączania się do

ruchu.

Choć nie ma to wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, Sąd Najwyższy zauważa,

że skarżący wadliwie sformułował zarzuty oparte na podstawie z art. 393 1 pkt 2

k.p.c., gdyż wskazanych w nich przepisów: art. 233 § 1 k.p.c. i art. 217 § 2 k.p.c. nie

powołał w związku z art. 391 § 1 k.p.c. – jako stosowanych odpowiednio w

postępowaniu apelacyjnym, a tylko wyrok Sądu drugiej instancji podlega

zaskarżeniu kasacją. Warto jednak zwrócić uwagę, że Sąd Rejonowy, odmawiając

przeprowadzenia dowodu z wizji lokalnej w sposób jasny i logiczny wyjaśnił

powody, jakimi kierował się podejmując tę decyzję. Z tych samych względów zarzut

naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. jest też całkowicie chybiony. Podkreślić tylko należy,

że Sąd Okręgowy, analizując zarzuty apelacji nie przeprowadził „dowolnej” oceny

materiału dowodowego, lecz podzielił stanowisko w sprawie szeroko opisane w

uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji, nie miał więc powinności

powtarzania dokonanych ustaleń i trafnie wywiódł, że całokształt okoliczności

faktycznych prowadzi do logicznego wniosku, że ubezpieczony dopuścił się

rażącego niedbalstwa w rozumieniu art. 21 ust. 1 ustawy wypadkowej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 § 1 i art.

3938 § 1 k.p.c. orzekł, jak w sentencji postanowienia.