II UK 109/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 109/05

POSTANOWIENIE

Dnia 19 stycznia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Maria Tyszel

w sprawie z wniosku I. R.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi we W.

o ubezpieczenie społeczne,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 stycznia 2006 r.,

kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w G.

z dnia 8 kwietnia 2004 r., sygn. akt III AUa …/03,

odrzuca kasację.

Uzasadnienie

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. decyzją z dnia 18 lutego

2002 r. orzekł, iż M. C. nie podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu

zdrowotnemu od dnia 1 września 2001 r. jako pracownik I. R. Sąd Okręgowy – Sąd

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w T. wyrokiem z 21 listopada 2002 r., V U

…/02, oddalił odwołanie I. R. i M. C. wobec ustalenia, że zawarta między nimi

umowa o pracę na czas nieokreślony była nieważna i nie wywoływała skutków w

zakresie ubezpieczenia społecznego, a Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych

w G. wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2004 r., III AUa …/03, oddalił

apelacje wniesione przez I. R. i M. C., a w uzasadnieniu swego orzeczenia podzielił

ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną dokonane przed Sądem Okręgowym.

W kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego, I. R. zarzuciła naruszenie art. 231

k.p.c. poprzez jego „błędne zastosowanie” i wniosła o uchylenie wyroków obydwu

instancji i o przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania

wraz z rozstrzygnięciem o kosztach procesu. Jako okoliczność, mającą

usprawiedliwić wniesienie kasacji wskazano wystąpienie istotnego zagadnienia

prawnego, „czy w sytuacji, w której dochodzi do rzeczywistego świadczenia pracy

przez pracownika na rzecz pracodawcy można mówić o bezwzględnej pozorności

(...) zawartej między stronami umowy o pracę.”

Sąd Najwyższy dokonując, stosownie do art. 393 k.p.c., wstępnej oceny

kasacji, wziął pod uwagę co następuje:

Wobec wejścia w życie z dniem 6 lutego 2005 r. ustawy z dnia 27 grudnia

2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o

ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) stosownie do jej art.

3, do rozpoznania kasacji od orzeczenia wydanego przed dniem wejścia w życie

ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Od początku orzekania kasacyjnego Sąd Najwyższy wyjaśnia, że kasacja

jest szczególnym środkiem zaskarżenia o charakterze ściśle prawnym, o

ograniczonym zakresie podmiotowym, przedmiotowym i

zapewnienia

kasacji

odpowiednio

wysokiego,

czasowym.

profesjonalnego

Dla

poziomu

ustawodawca w art. 3933 k.p.c. szczegółowo wymienił formalne wymagania, jakim

powinna odpowiadać.

Zgodnie z tym przepisem powinna nie tylko spełniać

wymagania przepisane dla pisma

procesowego (§ 2), lecz także wymagania

wskazane w jego § 1, czyli zawierać między innymi nie tylko przytoczenie jej

podstaw, lecz również ich uzasadnienie (pkt 2) oraz przedstawienie okoliczności

uzasadniających jej rozpoznanie (pkt 3). Wniesiona w sprawie kasacja warunkom

tym nie odpowiada.

Przede wszystkim wadliwie została sformułowana podstawa z art. 393 1 pkt 2

k.p.c. Wydając zaskarżony wyrok, Sąd drugiej instancji nie mógł naruszyć art. 231

k.p.c., ponieważ w żadnym zakresie nie opierał się na domniemaniu faktycznym,

nie wyprowadzał wniosków „z innych ustalonych faktów”, lecz dokonał oceny

zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wadliwa ocena dowodów może

stanowić zarzut naruszenia zupełnie innego przepisu postępowania, jednakże

takiego zarzutu w kasacji nie podniesiono. W istocie, kasacja przypisuje Sądowi

drugiej instancji błędne ustalenie pozorności umowy o pracę, pomimo tego, że takie

ustalenie nie jest podstawą zaskarżonego wyroku. Podstawą tą jest ustalenie, że

umowa o pracę pomiędzy wnioskodawczyniami była zawarta w celu obejścia

prawa. Zagadnienie prawne, jakie przedstawiono w kasacji nie jest zagadnieniem,

wymagającym rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego, skoro Sąd ten wielokrotnie

wypowiadał się na temat okoliczności, jakie świadczą o pozorności czynności

prawnej, a także jakie – o uznaniu czynności prawnej za dokonaną w celu obejścia

prawa (por. wyrok SN z 14 marca 2001 r., II UKN 258/00, OSNP 2002 r., nr 21,

poz. 527, wyrok SN z 23 stycznia 1997 r., I CKN 51/96, OSNC 1997 r., nr 6-7, poz.

79 – powołany w kasacji).

Wobec powyższego, ponieważ „kasacja” sporządzona została z wadami w

zakresie art. 3933 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c., jako niedopuszczalna z innych przyczyn, o

których mowa art. 3935 § 2 k.p.c. podlegała odrzuceniu, toteż na podstawie tych

przepisów oraz art. 3938 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji

postanowienia.