II UK 1/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 1/10

POSTANOWIENIE

Dnia 12 marca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z wniosku Z.L. S.A.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych ]…]

z udziałem zainteresowanych : Wojciecha Ł. /.../, o ustalenie podstawy wymiaru

składek,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 marca 2010 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 30 czerwca 2009 r.,

I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

II. zasądza od Z. L.

S.A. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem kosztów

wywołanych wniesieniem skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2009 r. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok z dnia 17

września 2008 r. Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w

ten sposób, że oddalił odwołanie Z. L. S.A. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych z dnia 31 stycznia 2008 r. stwierdzających, że zainteresowani /.../

podlegali ubezpieczeniom społecznym u płatnika składek (wnioskodawcy) jako

zleceniobiorca, oraz ustalającej wysokość podstawy wymiaru składek na te

ubezpieczenia.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wnioskodawca zarzucił

naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 750 w związku z art. 65 § 1 i 2 k.c., przez

ich błędną wykładnię polegającą na wyrażeniu nietrafnego poglądu prawnego,

jakoby kontrakt o profesjonalne uprawianie piłki nożnej był jednorodną umową o

świadczenie usług, do której zgodnie z art. 750 k.c. stosuje się przepisy o zleceniu,

podczas gdy kontrakt o profesjonalne uprawianie piłki nożnej ma charakter umowy

mieszanej, mieszczącej obok stosunku prawnego zbliżonego do umowy zlecenia

również jednostronnie zobowiązującą umowę losową, niepodlegającą przepisom

Kodeksu cywilnego o umowie zlecenia, zaś dopuszczalną na podstawie art. 353 1

k.c. i podlegającą wykładni zgodnie z ustalonymi zwyczajami panującymi w sporcie

profesjonalnym (art. 65 § 1 k.c.); 2) art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października

1998

r.

o

systemie

ubezpieczeń

społecznych,

przez

jego

niewłaściwe

zastosowanie, w sytuacji gdy dochody z tytułu premii meczowych, nagród za

osiągnięcia sportowe, wejściówek, kwot kontraktowych, nagród/rat kontraktowych,

nagród i premii regulaminowych nie powinny być wliczane do podstawy wymiaru

składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, zaś zawodnicy

uzyskujący dochody z powyższych tytułów nie powinni zostać w zakresie tych

dochodów zaliczeni do osób podlegających obowiązkowym ubezpieczeniom

społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego

rozpoznania.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do ponownego rozpoznania

uzasadniony został występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego w

zakresie zagadnienia kwalifikacji prawnej kontraktu o profesjonalne uprawianie piłki

nożnej z punktu widzenia art. 750 k.c. i art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13

października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w zakresie, w jakim w

ramach tego złożonego stosunku prawnego klub sportowy zobowiązany jest

jednostronnie do spełnienia na rzecz zawodników profesjonalnych świadczeń

pieniężnych na wypadek uzyskania przez zawodnika lub drużynę piłkarską

określonego wyniku sportowego, niezależnie od zobowiązania do wypłaty

wynagrodzenia za usługę sportową świadczoną na rzecz klubu przez zawodnika

profesjonalnego. Skarżący wskazał, że co prawda w wyroku z dnia 16 lutego 2006

r., IV CK 380/05 Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że kontrakt o profesjonalne

uprawianie piłki nożnej jest umową o świadczenie usług, do której zgodnie z art.

750 k.c. stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu, jednakże odnosi się to do

standardowego, podstawowego świadczenia zawodnika profesjonalnego. W ocenie

skarżącego, analiza stosunku prawnego łączącego klub sportowy i zawodnika w

sprawie, w której wniesiona została niniejsza skarga kasacyjna, prowadzi do

wniosku, że jest to umowa nienazwana o charakterze mieszanym, zawierająca

elementy umowy o świadczenie usług w zakresie, w jakim za wynagrodzeniem

zawodnik zobowiązuje się do reprezentowania barw klubowych oraz nienazwanej

umowy losowej w zakresie, w jakim zawodnik może uzyskać dodatkowe

wynagrodzenie w przypadku uzyskania określonego wyniku sportowego w

wymiarze indywidualnym lub drużynowym. Zdaniem skarżącego, te ostatnie kwoty

nie są wynagrodzeniem za usługi świadczone na rzecz klubu, a stanowią skuteczny

środek motywujący zawodników profesjonalnych do osiągnięcia sukcesów

sportowych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Sformułowane przez skarżącego zagadnienie nie jest istotnym zagadnieniem

prawnym

wymagającym

zaangażowania

Sądu

Najwyższego.

Wbrew

zaprezentowanemu przez niego stanowisku, dokonana przez Sąd Najwyższy w

wyroku z dnia 16 lutego 2006 r., IV CK 380/06 (LEX nr 179977) analiza kwalifikacji

prawnej umowy zawieranej przez profesjonalnego sportowca z klubem sportowym

nie odnosi się wyłącznie do „standardowego, podstawowego świadczenia

zawodnika profesjonalnego” (jakim jest - zdaniem skarżącego - zobowiązanie

starannego działania polegające wyłącznie na udziale w rozgrywkach, zajęciach

treningowych, zgrupowaniach, utrzymywaniu pod kierunkiem trenera i sztabu

medycznego należytej dyspozycji sportowej, higienicznego trybu życia i postawy

sportowej), za które otrzymuje on stałe wynagrodzenie (stypendium sportowe), ale

generalnie do umowy o świadczenie usług sportowych. Dokonując oceny

charakteru takiej umowy Sąd Najwyższy stwierdził, że ma ona charakter umowy

należytej staranności, gdyż zawodnik zobowiązuje się w jej ramach świadczyć

usługi w taki sposób, aby maksymalizować swoje wyniki sportowe, a przez to także

swojego klubu sportowego. Ta niekwestionowana przez skarżącego wykładnia

wprost musi prowadzić do wniosku, że dodatkowe wynagrodzenie przysługujące

zawodnikom w razie uzyskania określonego wyniku sportowego, które sam

skarżący trafnie określa jako „środek motywujący do osiągania sukcesów

sportowych” nie wynika z odrębnej „nienazwanej umowy losowej”, ale wprost z

umowy

o

świadczenie

usług

sportowych

zobowiązującej

zawodnika

do

reprezentowania barw klubowych, w tym podejmowania działań mających na celu

uzyskanie jak najlepszych wyników. Świadczenie to jest bowiem składnikiem

wynagrodzenia

przysługującego

w

przypadku

realizacji

przez

zawodnika

profesjonalnego jego podstawowych zobowiązań (zadań) wynikających z umowy,

przejawiającej się w uzyskaniu odpowiedniego poziomu (formy) oraz wyniku

sportowego w wymiarze indywidualnym i drużynowym. Również przy przyjęciu, że

zawodowy kontrakt na profesjonalne uprawianie piłki nożnej, któremu skarżący nie

odmawia w podstawowej części charakteru prawnego umowy zlecenia, we

wskazanym przez niego zakresie stanowi „nienazwaną umowę losową”, to nie jest

ona pozaumownym stosunkiem prawnym, ale nienazwaną umową o świadczenie

konkretnych usług, do której bez wątpienia stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750

k.c.). Należy wreszcie mieć na uwadze, że merytorycznie rozpoznawane skargi

kasacyjne organu rentowego w podobnych sprawach zostały uwzględnione na

korzyść tego organu (np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2009 r., II UK

189/09, z dnia 28 stycznia 2010 r., II UK 198/09 i z tej samej daty II UK 199/09

(dotychczas niepublikowane).

Z tych względów na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.