II UK 1/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UK 1/05

POSTANOWIENIE

Dnia 27 stycznia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar

w sprawie z wniosku P. J.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P.

o emeryturę,

po rozP. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i

Spraw Publicznych w dniu 27 stycznia 2005 r.,

kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w P.

z dnia 23 września 2004 r., sygn. akt III AUa …/03,

odrzuca kasację.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 23 września 2004 r., III AUa ../03, Sąd Apelacyjny w P.

oddalił apelację wnioskodawcy Piotra Janickiego od wyroku Sądu OkręgowegoSądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. w sprawie przeciwko Zakładowi

Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o emeryturę, podzielając ustalenia

Sądu pierwszej instancji, według których wnioskodawca nie wykazał odpowiedniej

ilości okresów składkowych uzupełnionych okresami nieskładkowymi, stąd brak

podstaw do przyznani prawa do emerytury.

Powyższy wyrok zaskarżył kasacją wnioskodawca i zarzucając naruszenie

przepisów postępowania – art. 233 § 1 k.p.c., wniósł o jego uchylenie i przekazanie

sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, po uchyleniu również

jego wyroku. W ocenie skarżącego za rozpoznaniem kasacji przemawia to, że

„prawo do emerytury jest jednym z najważniejszych praw obywatelskich (...)”, a

„zakwestionowanie

mocy

dowodowej

notarialnie

poświadczonych

odpisów

zaświadczeń (...) nie zostało bliżej uzasadnione”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Przepis art. 3933 § 1 k.p.c. wymienia konieczne wymagania konstrukcyjne,

jakie powinna zawierać skarga kasacyjna wniesiona od wyroku Sądu drugiej

instancji wydanego pod dniu 1 lipca 2000 r. Spośród nich wniesiona kasacja nie

przedstawia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie (art. 3933 § 1 pkt 3

k.p.c.). Skarżący także w uzasadnieniu kasacji bezpośrednio nie wskazał na

występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 393 § 1 pkt 1 k.p.c.)

lub na potrzebę wykładni przepisów, które budziłyby poważne wątpliwości lub

wywoływały rozbieżności w orzecznictwie (art. 393 § 1 pkt 2 k.p.c.), ani też, że

zaskarżone orzeczenie rażąco narusza prawo (art. 393 § 2 k.p.c.). Tymczasem

konieczne wymagania formalne i konstrukcyjne kasacji powinny być precyzyjnie

przytoczone, albowiem należy to do istoty tego środka zaskarżenia, a Sąd

Najwyższy nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji ani

do ryzykowania domysłów co do wypełnienia wymagań skargi kasacyjnej, ponieważ

to obciąża wyłącznie skarżącego. Należy wyraźnie podkreślić, że po zmianach

przepisów procedury cywilnej, w szczególności po skreśleniu przepisu art. 3 § 2

oraz zmianie treści art. 6 i 232 k.p.c., z czego wynikało wprowadzenie dominacji

zasady kontradyktoryjności i odstąpienie od odpowiedzialności sądów orzekających

za rezultat postępowania dowodowego, którego dysponentem są wyłącznie strony

procesowe (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 1997 r., II

UKN 394/97, OSNAPiUS 1998 r. nr 20, poz. 614), autor kasacji nie mógł

oczekiwać,

że

w

koniecznym

przedstawieniu

(nazwaniu)

okoliczności

uzasadniających rozpoznanie kasacji wyręczy go Sąd Najwyższy. W utrwalonym

orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzone braki konstrukcyjne kasacji pozbawiają

jej cechy tego środka odwoławczego, w związku z czym podlega ona odrzuceniu

bez wzywania do jej uzupełnienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6

listopada 1996 r., II UKN 12/96 (OSNAPiUS 1997 nr 10, poz. 173). Na tle nowego

brzmienia art. 393 § 1 k.p.c. stanowisko to należy odnieść również do braku

przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji (art. 393 3 § 1 pkt

3 w związku z art. 393 k.p.c.), co stanowi nieusuwalną wadę kasacji,

uniemożliwiającą merytoryczne rozpoznanie takiej namiastki (pozoru) skargi

kasacyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2000 r.,

II UKN 602/00, OSNAPiUS 2002 nr 11, poz.278 – notka). Nieprzedstawienie w

kasacji okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie (art. 393 3 § 1 pkt 3 k.p.c.)

powoduje zatem odrzucenie kasacji bez wzywania do uzupełnienia tego braku (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2000 r., II CKN 1385/00,

OSNC 2001 nr 3, poz. 51). Trafnie ujął tę myśl Sąd Najwyższy również w

postanowieniu z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00 (OSNC 2001 nr 3,

poz.52), uznając, że odwołanie się skarżącego do uzasadnienia podstaw

kasacyjnych, bez przedstawienia okoliczności wskazanych w art. 393 k.p.c., nie

stanowi spełnienia obowiązku określonego w art. 393 3 § 1 pkt 3 k.p.c. Ponadto

uznaje się, że jeżeli skarżący nie wskazał w kasacji okoliczności uzasadniających

jej rozpoznanie, to obowiązek ich przedstawienia (art. 393 3 § 1 pkt 3 k.p.c.) nie jest

spełniony, choćby dały się wywieść z uzasadnienia kasacji (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSN 2001 nr 10, poz.

156).

W ocenianej sprawie okoliczności te nie zostały wskazane. Polemika ze

stanowiskiem Sądu co do oceny dowodów, z całą pewnością nie może być

potraktowana jako przytoczenie okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji.

Skoro więc wniesiona kasacja jest z podanych wyżej przyczyn niedopuszczalna,

należało ją odrzucić na podstawie art. 3937 § 2 k.p.c.