II PZ 9/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PZ 9/05

POSTANOWIENIE

Dnia 29 marca 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Wróbel (przewodniczący)

SSN Krystyna Bednarczyk

SSN Maria Tyszel (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa D. O.

przeciwko D. S.A. w W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 29 marca 2005 r.,

zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego w G.

z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt III APa …/04,

oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Sąd

Apelacyjny

-

Sąd

Pracy

i

Ubezpieczeń

Społecznych

w

G. postanowieniem z dnia 20 października 2004 r., III APa …/04, odrzucił kasację

powódki D. O. od wyroku Sądu Apelacyjnego w G. z dnia 15 czerwca 2004 r., III

APa …/04, którym oddalono jej apelację w sprawie przeciwko D. S.A. w W. o

zapłatę. Sąd Apelacyjny wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że okoliczności

uzasadniające rozpoznanie kasacji nie zostały w niej przedstawione w postaci

odrębnego wywodu prawnego i w istocie stanowią powtórzenie uzasadnienia

podstaw kasacji w skróconej formie. Sąd Apelacyjny powołał się, przy tym, na

stanowisko utrwalone w tym względzie w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

W zażaleniu na to postanowienie Sądu Apelacyjnego, powódka, będąca

radcą prawnym, wniosła o jego uchylenie, stwierdziwszy, że nie tylko przytoczyła

podstawy kasacji i ich uzasadnienie, ale wskazała, na czym polegało naruszenie

prawa materialnego i pogwałcenie istotnych przepisów postępowania. Zarzuciła

Sądowi Apelacyjnemu błędne ustalenie, że nie przedstawiła okoliczności

uzasadniających rozpoznanie kasacji. W jej ocenie, okoliczności te zostały

przedstawione na piątej stronie kasacji w punkcie Pkt II B, w którym powódka

napisała, że: „zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo. Za oczywiste

naruszenie prawa należy uznać zaprzeczenie istnienia normy prawnej faktycznie

istniejącej w art. 244 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, a także naruszenie prawa

procesowego, przepisu art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę zebranego w

sprawie materiału dowodowego mającą wpływ na wynik sprawy." Zdaniem

skarżącej, w niniejszej sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa, co

wypełnia dyspozycję art. 393 § 2 k.p.c.

Rozpoznając zażalenie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest bezzasadne a zaskarżone postanowienie prawidłowe

ponieważ sporządzona w sprawie kasacja nie odpowiada wymaganiu z art. 393 3 §

1 pkt 3 k.p.c. Wprawdzie znajduje się w niej akapit określony jako „przedstawienie

okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji”, jednakże ani w jego treści ani

też w treści kasacji okoliczności tej autorka nie przedstawiła powołując jedynie, że

„zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo w sposób wyżej przytoczony”.

Od wejścia w życie ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego... (Dz.U. Nr 48, poz.554) Sąd Najwyższy

konsekwentnie wyjaśnia, że wprowadzone tą ustawą wymaganie przedstawienia

okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji jest wymaganiem odrębnym, nie

może być utożsamiane z przytoczeniem podstaw kasacyjnych i ich uzasadnieniem,

ponieważ o nich stanowi art. 3933 § 1 pkt 2 k.p.c. Szczegółowe wywody prawne,

omawiające istotę zmiany treści art. 3933 k.p.c. wynikającą z tej ustawy, Sąd

Najwyższy przedstawił w swych licznych postanowieniach m.in. z dnia 9 listopada

2000 r., II CKN 1385/00 - OSNC 2001, z. 3, poz. 51). Wobec jego opublikowania

przed sporządzeniem kasacji, nie ma potrzeby powtarzania tego stanowiska. Sąd

Najwyższy jednakże przypomina, że wymagania z art. 393 3 §1 pkt 3 k.p.c. nie

spełnia powołanie się w kasacji na to, że „zaskarżone orzeczenie oczywiście

narusza prawo”. W uzasadnieniu uchwały Połączonych Izb Sądu Najwyższego Izby

Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oraz Izby Cywilnej z dnia

17 grudnia 2002 r., lI CZP 72/02 (OSNAPiUS, 2003 r. nr 15, poz.346), Sąd

Najwyższy jednoznacznie wskazał, iż powołanie się na oczywiste naruszenie

prawa, może być okolicznością uzasadniającą rozpoznanie kasacji w rozumieniu

art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c., lecz jest skuteczną przesłanką przyjęcia kasacji do

rozpoznania tylko wówczas, gdy zostanie w kasacji uzasadnione, czyli poparte

stosownym wywodem prawnym. Brak takiego wywodu powoduje, że kasacja jako

nie zawierająca wszystkich elementów konstrukcyjnych dla niej przypisanych jest

niedopuszczalna

i podlega odrzuceniu. Przekonanie strony względnie

jej

pełnomocnika, że zaskarżony wyrok „oczywiście narusza prawo" nie zwalnia z

obowiązku sporządzenia kasacji w sposób wskazany w art. 3933 k.p.c. Całkowicie

chybionym jest powołanie się w kasacji na art. 393 § 1 i 2 k.p.c., ponieważ

adresatem tego przepisu nie jest pełnomocnik sporządzający kasację lecz Sąd

Najwyższy. Ocena, czy w sprawie zachodzą przesłanki z tego przepisu nie należy

do strony lub jej pełnomocnika lecz wyłącznie do Sądu Najwyższego, który jej

dokonuje dopiero po stwierdzeniu, że wniesiona w sprawie kasacja jest

dopuszczalna i spełnia wszystkie wymagania przewidziane w art. 393 3 § 1 i 2 k.p.c.

Po raz kolejny też Sąd Najwyższy przypomina, że kasacja jest środkiem kontroli

prawidłowości stosowania prawa przez sądy a poszukiwanie prawnych argumentów

zarówno usprawiedliwiających kasację, jak i wykazanie potrzeby jej rozpoznania nie

jest rolą Sądu Najwyższego. To wnoszący ten ściśle prawny środek zaskarżenia

ma nie tylko przytoczeniem podstaw kasacyjnych i ich uzasadnieniem wykazać ich

zasadność lecz także - z uwagi na element interesu publicznego i publicznoprawne

funkcje kasacji przeważający w tym szczególnym, ściśle prawnym środku

zaskarżenia,

służącego

kontroli

wykonywania

prawa

i

zmierzającego

do

ujednolicenia orzecznictwa sądów powszechnych, ma - stosownie do art. 3933 § 1

pkt 3 k.p.c. - wykazać znaczenie, jakie dla realizacji tych funkcji, może mieć

rozpoznanie wniesionej kasacji. Skarżąca, w sposób sprzeczny z istotą

postępowania kasacyjnego, zamiast wypełnienia wymagań, jakie ustawodawca

nałożył w art. 3933 k.p.c. na osoby uprawnione do wniesienia kasacji, poprzestała

na arbitralnej ocenie naruszeń prawa zarzucanych Sądowi drugiej instancji

natomiast przedstawienie prawnej argumentacji uzasadniającej tę ocenę pozostawiła Sądowi Najwyższemu. W postanowieniu z dnia 10 stycznia 2003 r., V

CZ 187/02 Sądu Najwyższy, nawiązując do powołanej wyżej uchwały, podkreślił, że

„przedstawiając jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie kasacji oczywiste

naruszenie prawa, skarżący powinien wykazać kwalifikowany charakter tego

naruszenia"

oraz

„o

ile

dla

uwzględnienia

kasacji

wystarczy

wykazanie

usprawiedliwionej podstawy, np. przez wykazanie, że zaskarżone orzeczenie

narusza prawo materialne w sposób określony w art.393 1 pkt 1 k.p.c., o tyle dla

przyjęcia jej do rozpoznania, istotne jest wykazanie kwalifikowanej postaci tego

naruszenia..." (OSNC 2004, z. 3, poz. 49). Skład orzekający w pełni podziela ten

pogląd.

Skoro zatem w kasacji brak było wykazania oczywistości naruszenia prawa

zaskarżonym

wyrokiem,

to

Sąd

Apelacyjny

w

ramach

wstępnej

oceny

dopuszczalności kasacji prawidłowo ocenił jej wadliwość a Sąd Najwyższy, uznając

zażalenie za bezzasadne, zgodnie z powołanymi przepisami oraz art.393 19 w

związku z art.397 i 385 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia.