II PZ 70/06 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 9 stycznia 2007 r.

II PZ 70/06

Wyroku sądu drugiej instancji uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania nie można uznać

za wyrok wstępny.

Przewodniczący SSN Beata Gudowska, Sędziowie SN: Zbigniew Hajn (sprawozdawca), Zbigniew Myszka.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 stycznia

2007 r. sprawy z powództwa Justyny M. przeciwko A.B.P. Sp. z o.o. z siedzibą w W.

o odszkodowanie, na skutek zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu

Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 30 sierpnia 2006 r. [...]

o d d a l i ł zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyrokiem z dnia 2 lutego 2006 r., po rozpoznaniu apelacji powódki Justyny M. od wyroku

Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 kwietnia 2005 r., uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi

pierwszej instancji do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania

odwoławczego.

Powyższy wyrok zaskarżył kasacją pełnomocnik strony pozwanej

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną

wskazując, że zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna przysługuje od prawomocnych wyroków lub wskazanych postanowień Sądu drugiej instancji kończących

postępowanie w sprawie, co wyłącza dopuszczalność jej wniesienia od wyroku Sądu

drugiej instancji uchylającego zaskarżony wyrok i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1996 r., I CKN

28/96, OSNC 1997 nr 4, poz. 44). Sąd wskazał również, że ferowany przez Sąd drugiej instancji wyrok nie ma, wbrew twierdzeniom strony pozwanej, charakteru wyroku

wstępnego.

W zażaleniu skarżący zarzucił postanowieniu naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c.,

przez błędne przyjęcie, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna i na tej podstawie

wniósł o uchylenie go w całości. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku Sąd Okręgowy uznał roszczenie powódki Justyny M.

za usprawiedliwione w zasadzie, rozstrzygając w ten sposób istotę sprawy i wskazując, że „rzeczą Sądu Rejonowego będzie rozstrzygnięcie o żądaniu powódki w zakresie odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę

oraz zgłoszonych żądaniach". Zdaniem skarżącego wyrok ten jest ze swej istoty nie

wyrokiem kasatoryjnym, lecz wyrokiem reformatoryjnym o charakterze wyroku

wstępnego. Jest on pozornie tylko wyrokiem kasatoryjnym, a w istocie jest wyrokiem

prawomocnym, co do zasady odpowiedzialności pozwanego, kończącym postępowanie w sprawie. Skarżący podniósł również, że zgodnie z art. 386 § 6 k.p.c., ocena

prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu wyroku

kasatoryjnego sądu drugiej instancji wiążą zarówno sąd, któremu sprawa została

przekazana, jak i sąd drugiej instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Oznacza to, że wyrażona w wyroku Sądu Okręgowego ocena prawna dotycząca podstawy

prawnej dochodzonych roszczeń oraz wskazania co do dalszego postępowania

wiążą Sąd Rejonowy oraz Sąd Okręgowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Strona pozwana nie mogłaby zatem podnosić skutecznych zarzutów w apelacji od

wyroku Sądu Rejonowego - (który ze względu na fakt związania oceną prawną z

pewnością wydałby wyrok niekorzystny dla strony pozwanej), gdyż Sąd Okręgowy

ponownie rozpatrując sprawę wydałby podobny odnośnie meritum sprawy wyrok. W

ten sposób strona pozwana zostałaby w istocie pozbawiona prawa do drugiej instancji. Tymczasem, jak wiadomo, przepisy art. 176 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP wskazują, że postępowanie sądowe musi być co najmniej dwuinstancyjne i gwarantują

każdej ze stron prawo do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna przysługuje od wydanego

przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie

odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie. W związku z tym skarga kasacyjna od wyroku sądu drugiej instancji uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania jest niedopuszczalna (zob.: postanowienie Sądu Najwyższego z

20 grudnia 2005 r., II UZ 69/05; wyrok Sądu Najwyższego z 18 grudnia 1996 r., I

CKN 28/96, OSNC 1997 nr 4, poz. 44, postanowienie Sądu Najwyższego z 18 grudnia 1997 r., II UKN 422/97, OSNAPiUS 1998 nr 22, poz. 669). W tej sytuacji, skoro w

rozpoznawanym przypadku sprawa nie została zakończona prawomocnym wyrokiem

sądu drugiej instancji, Sąd Okręgowy trafnie uznał, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna.

Nie ma również racji skarżący twierdząc, że zaskarżony skargą kasacyjną wyrok był ze swej istoty „wyrokiem reformatoryjnym o charakterze wyroku wstępnego”.

Zgodnie z art. 318 § 1 k.p.c. sąd, uznając roszczenie za usprawiedliwione w zasadzie, może wydać wyrok wstępny tylko co do samej zasady, co do spornej zaś wysokości żądania - zarządzić bądź dalszą rozprawę, bądź jej odroczenie. Z przepisu

tego wynika, że w razie zaistnienia przesłanek w nim określonych sąd może, lecz nie

musi, wydać wyrok wstępny. Ocena celowości wydania wyroku wstępnego należy

zatem do sądu i jeżeli taki wyrok nie został wydany, to nie można uznać wyroku sądu

drugiej instancji uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego

sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania za wyrok wstępny na tej podstawie,

że zdaniem strony zachodziły przesłanki jego wydania określone w art. 318 § 1 k.p.c

i sąd powinien taki wyrok wydać.

Podobnie nietrafnie skarżący podnosi naruszenie jego prawa do zaskarżenia

orzeczeń wydanych w pierwszej instancji z tego względu, że w wyroku uchylającym

Sąd Okręgowy zawarł oceny prawne wiążące (na podstawie art. 386 § 6 k.p.c.) zarówno sąd, któremu sprawa została przekazana, jak i sąd drugiej instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Skarżący nie wziął pod uwagę, że wyrok Sądu Okręgowego, który zaskarżył odrzuconą skargą kasacyjną, został już wydany w wyniku

skorzystania przez niego z prawa zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941

§ 3 k.p.c. oddalił zażalenie.