II PZ 64/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PZ 64/06

POSTANOWIENIE

Dnia 21 grudnia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący)

SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca)

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z powództwa L. B.

przeciwko K. S.A. w J.

o odszkodowanie i zadośćuczynienie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 21 grudnia 2006 r.,

zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w L.

z dnia 20 lipca 2006 r., sygn. akt V Pa …/06,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 20 lipca 2006 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w L. odrzucił skargę kasacyjną pozwanej K. S.A. w J. od

wyroku tego Sądu z dnia 11 maja 2006 r., którym Sąd ten uwzględnił częściowo

apelację powoda L. B., oddalając ją w pozostałym zakresie, a w punkcie III odrzucił

apelację pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w J. z dnia 27

lutego 2006 r. w sprawie o odszkodowanie i zadośćuczynienie.

W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Okręgowy stwierdził, że podstawy

kasacyjne wskazane we wniesionej skardze kasacyjnej oraz ich uzasadnienie

odnoszą się wyłącznie do rozstrzygnięcia zawartego w punkcie III wyroku, w którym

odrzucono apelację wniesioną przez pozwaną. Rozstrzygnięcie o odrzuceniu

apelacji, mimo iż umieszczone w wyroku, miało charakter postanowienia i jako takie

podlegało zaskarżeniu w drodze zażalenia w trybie przewidzianym w art. 394 1 § 2

k.p.c. Skarga kasacyjna przysługuje bowiem wyłącznie od orzeczeń wymienionych

w art. 3981 § 1 k.p.c. Jednocześnie strona pozwana, reprezentowana przez

zawodowego pełnomocnika, nazwała wniesiony środek zaskarżenia skargą

kasacyjną, wskazując, że skarży wyrok z dnia 11 maja 2006 r. w całości oraz żąda

w całości jego uchylenia. Wskazana nazwa środka zaskarżenia oraz jego

sformułowania

dotyczące

zakresu

zaskarżenia

oraz

zakresu

żądanego

rozstrzygnięcia nie korespondują z przytoczonymi podstawami kasacyjnymi i ich

uzasadnieniem, które odnoszą się wyłącznie do treści orzeczenia zawartej w III

punkcie wyroku. Sąd Okręgowy podkreślił, że zasada określona w z art. 130 § 1

zdanie drugie k.p.c. ma zastosowanie do stron działających bez pomocy

zawodowych pełnomocników. Jednak wniesienie przez stronę działającą przez

adwokata innego środka niż właściwy nie może być uznane za mylne oznaczenie

pisma procesowego w rozumieniu tego przepisu, co potwierdził Sąd Najwyższy w

postanowieniu z dnia 12 grudnia 2000 r. V CZ 110/00 (OSNC 2001 nr 7-8, poz.

105). W konsekwencji, zgodnie z nadanym tytułem, pismo strony należało

potraktować jako skargę kasacyjną i ocenić jego dopuszczalność według kryteriów

dla tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia i na podstawie art. 398 1 k.p.c. - w

części

dotyczącej

orzeczenia

(postanowienia)

zawartego

w

punkcie

III

zaskarżonego wyroku z dnia 11 maja 2006 r. - wniesioną skargę kasacyjną

należało odrzucić.

Ponadto Sąd Okręgowy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie jako wartość

przedmiotu zaskarżenia pozwana wskazała kwotę 24.913,70 zł. Tymczasem

„wskazane podstawy kasacyjne dotyczą zaś wyłącznie kwoty 10.374,70 zł, tj.

wartości przedmiotu zaskarżenia wskazane w odrzuconej przez sąd Okręgowy

apelacji”. W pozostałym zakresie, tj. przekraczającym kwotę 10.374,70 zł, skarga

kasacyjna nie zawiera jakichkolwiek sformułowań, które mogłyby być potraktowane

jako podstawy i uzasadnienie skargi kasacyjnej. Biorąc pod uwagę szczególnie

sformalizowane postępowanie kasacyjne oraz obowiązujący w nim przymus

adwokacki, Są Okręgowy uznał, iż skarga kasacyjna w tej części dotknięta była

nieusuwalną wadą polegającą na braku wskazania podstaw kasacyjnych i ich

uzasadnienia, co dyskwalifikowało wniesiony środek zaskarżenia.

W zażaleniu pozwana domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia

powołując się na naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c., podkreślając, że orzeczeniu o

odrzuceniu jej apelacji Sąd Okręgowy nadał formę wyroku, chociaż prawidłową

formą orzeczenia w tym punkcie było postanowienie (354 k.p.c.). Skoro jednak Sąd

Okręgowy zawarł to orzeczenie w wyroku (pkt III), to „zgodnie z utrwalonym

orzecznictwem

o

rodzaju

środka

odwoławczego

decyduje

przedmiot

rozstrzygnięcia, a nie forma jaką sąd nadał swemu rozstrzygnięciu”, co potwierdza

uchwała połączonych izb: Izby Cywilnej oraz Izby Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 1972 r., III CZP 27/71 (OSNC

1973/1/1), według której w razie odrzucenia pozwu wyrokiem środek odwoławczy

podlega rozpoznaniu jako zażalenie również wtedy, gdy skarżący nazwał go

apelacją. W związku z tym nie można postawić pozwanej zarzutu wniesienia środka

zaskarżenia nieadekwatnego do wydanego przez Sąd Okręgowy orzeczeni, a

pozwana nie może w takiej sytuacji „ponieść niekorzystnych skutków ze względu na

nadanie niewłaściwej formy rozstrzygnięciu sądu drugiej instancji”.

Ponadto za utrwalone w dotychczasowym orzecznictwie można uznać

stanowisko, że kasacja od wyroku sądu drugiej instancji odrzucającego apelację

podlega rozpoznaniu jako zażalenie, które nie może być odrzucone ze względu na

nieadekwatny do rozstrzygnięcia rodzaj środka odwoławczego (postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r. V CZ 110/00). Równocześnie Sąd

Okręgowy nie wziął pod uwagę przeciwnego poglądu zawartego w orzeczeniu

Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2004 r. I PZ 8/04 (OSNP 2005 nr 1, poz. 9),

zgodnie z którym kasacja od wyroku sądu drugiej instancji odrzucającego apelację

podlega rozpoznaniu jako zażalenie, które nie może być odrzucone ze względu na

niezachowanie terminu (art. 394 §2 k.p.c.) oraz ze względu na nieadekwatny do

rozstrzygnięcia rodzaj środka odwoławczego. Tymczasem odrzucenie przez Sąd

Okręgowy skargi kasacyjnej nastąpiło właśnie z powodu niezaskarżenia w formie

zażalenia postanowienia o odrzuceniu apelacji pozwanej. Skoro wskazany za

podstawę odrzucenia skargi kasacyjnej brak zaskarżenia postanowienia o

odrzuceniu apelacji pozwanej w formie właściwej - zażalenia, nie musiał być

spełniony, to kasacja od wyroku drugiej instancji, w którym odrzucono apelację,

podlegała rozpoznaniu jako zażalenie i nie mogła być odrzucona ze względu na

nieadekwatny do rozstrzygnięcia rodzaj środka odwoławczego. W konsekwencji

zaskarżone postanowienie powinno być uchylone.

Sad Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest nieuzasadnione, ponieważ odrzucając skargę kasacyjną Sąd

drugiej instancji trafnie zwrócił uwagę i wykazał, iż sformułowane w skardze

kasacyjnej podstawy, uzasadnienie wniosku

o przyjęcie jej do rozpoznania i

wartość zaskarżenia odnosiły się do zawartego w zaskarżonym wyroku

postanowienia o odrzuceniu apelacji pozwanej (pkt III wyroku). Oznaczało to w

istocie rzeczy, że wniesioną skargą kasacyjną strona skarżąca kontestowała

wyłącznie zawarte w pkt III wyroku Sądu Okręgowego z dnia 11 maja 2006 r.

postanowienie o odrzuceniu apelacji pozwanej, które podlegało zaskarżeniu

zażaleniem, a nie skargą

kasacyjną. W takich okolicznościach sprawy nie

zachodził analogiczny przypadek jak

rozstrzygnięty postanowieniem Sądu

Najwyższego z dnia 8 marca 2004 r., I PZ 8/04, w sprawie, w której Sąd drugiej

instancji

nieprawidłowo

odrzucił

apelację

pozwanego

wyrokiem,

zamiast

zażaleniem.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie sytuacja była odmienna i diametralnie

inna, ponieważ Sąd drugiej instancji wyrokował merytorycznie i reformatoryjnie (pkt

I wyroku z dnia 11 maja 2006 r.), równocześnie odrzucając w pkt. III tego wyroku

apelację strony pozwanej. Skoro jednak we wniesionej skardze kasacyjnej

skarżąca wskazała wyłącznie podstawy, uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi

do rozpoznania i wartość zaskarżenia, które kontestowały jedynie postanowienie o

odrzuceniu jej apelacji, zawarte w pkt III zaskarżonego wyroku, to nie było

możliwości potraktowania wniesionej skargi kasacyjnej jako terminowego zażalenia

przysługującego na takie postanowienie zawarte w wyroku Sądu Okręgowego z

dnia 11 maja 2006 r. Z tego powodu Sąd ten prawidłowo odrzucił niedopuszczalną

skargę kasacyjną, która nie przysługiwała na zawarte w zaskarżonym wyroku

postanowienie o odrzuceniu apelacji skarżącej, ponieważ nie było postanowienie

zaskarżalne skargą kasacyjną, o jakim mowa art. 398 1 § 1 k.p.c. W rozpoznawanej

sprawie oznaczało to, że błędnie wniesiona skarga kasacyjna wyłącznie na zawarte

w zaskarżonym wyroku postanowienie o odrzuceniu apelacji strony pozwanej,

zamiast zażalenia, nie podlegała rozpoznaniu jako prawidłowo wniesione zażalenie

ze względu na nieadekwatny do kontestowanego orzeczenia (odrzucenia apelacji

strony pozwanej) rodzaj środka odwoławczego.

Ponadto Sąd drugiej instancji równie trafnie wywiódł, że w żadnym innym

(dalszym) zakresie wniesiona skarga kasacyjna nie zawierała konstrukcyjnych

wymagań koniecznych do rozpoznania tego szczególnego środka zaskarżenia

prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, co dyskwalifikowało ją jako pozór

lub namiastkę tego środka zaskarżenia w sposób prowadzący do jego odrzucenia.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji w

zgodzie z art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c.