II PZ 6/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II PZ 6/12

POSTANOWIENIE

Dnia 4 kwietnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)

SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca)

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z powództwa K. S.

przeciwko D. L. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą D. L. G. o ustalenie

istnienia stosunku pracy i ekwiwalent za urlop wypoczynkowy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 kwietnia 2012 r.,

zażalenia strony pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego

z dnia 17 listopada 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyrokiem z 17 listopada 2011 r. oddalił apelację powoda oraz

odstąpił od obciążenia go kosztami zastępstwa prawnego w postępowaniu

odwoławczym.

Zażalenie na postanowienie o kosztach złożył pozwany. Zarzucono wadliwą

wykładnię art. 102 k.p.c. w związku z art. 98 k.p.c. polegającą na przyjęciu, że zła

sytuacja majątkowa powoda uzasadnia nie obciążanie go kosztami zastępstwa

prawnego.

Wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od powoda

na rzecz pozwanego kosztów postępowania odwoławczego w wysokości 930 zł

oraz zasądzenie kosztów postępowania wywołanego zażaleniem.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono przede wszystkim, że Sąd Okręgowy

oprócz lakonicznego przywołania podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia w

przedmiocie kosztów zastępstwa prawnego („orzeczenie o kosztach procesu

uzasadnia przepis art. 102 k.p.c.”), nie wskazał, z jakich względów uznał sytuację

pozwanego za szczególną. Już tylko z tego względu zaskarżone postanowienie

powinno zostać zmienione zgodnie z żądaniem.

Dalej podniesiono, cytując szeroko orzecznictwo Sądu Najwyższego, że

sama sytuacja majątkowa strony, na którą powołał się powód w toku postępowania

przed Sądem Okręgowym, nie może być wyłączą przesłanką zastosowania art. 102

k.p.c. Podniesiono także, że Sąd Rejonowy rozpatrując sprawę, nie dopatrzył się

okoliczności uzasadniających nie obciążenie powoda kosztami zastępstwa

prawnego na etapie postępowania pierwszoinstacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem

skorzystanie z art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu

orzekającego i to do jego oceny należy przesądzenie, czy wystąpił szczególnie

uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie od generalnej zasady (art. 98 §

1 k.p.c.) obciążenia kosztami procesu strony przegrywającej spór (postanowienia

SN z: 17 marca 2010 r., II CZ 105/09, niepubl., 11 lutego 2010 r., I CZ 112/09, LEX

564753, 2 grudnia 2009 r., I CZ 92/09, niepubl., 18 października 2010 r., I PZ

15/10, niepubl., 2 czerwiec 2010 r., I PZ 2/10, niepubl., 11 luty 2010 r., I CZ 112/09,

LEX nr 564753, 13 grudnia 2007 r., I CZ 110/07, LEX nr 621775).

Ingerencja w to uprawnienie sądu, w ramach rozpoznawania środka

zaskarżenia od rozstrzygnięcia o kosztach procesu, następuje jedynie w sytuacji

stwierdzenia,

że

dokonana

ocena

jest

dowolna,

oczywiście

pozbawiona

uzasadnionych podstaw (postanowienia SN z 16 czerwca 2011 r., V CZ 23/11, LEX

nr 864028, z 25 marca 2011 r., IV CZ 136/10, LEX nr 785545).

Rację ma skarżący, podnosząc, że zastosowanie art. 102 k.p.c. wymaga

starannego uwzględnienia i rozważenia okoliczności sprawy i dokładnego

uzasadnienia

takiego

orzeczenia.

Wymaga

uzasadnienia

zawierającego

przedstawienie okoliczności, które sąd uznał za wypadki szczególnie uzasadnione

w rozumieniu tego przepisu (postanowienie SN z 11 lutego 2010 r., I CZ 111/09,

niepubl.). Tego elementu zabrakło w zaskarżonym postawieniu, co ewentualnie

można by traktować jako naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 361 k.p.c.

Należy jednak podkreślić, że w zażaleniu nie wskazano naruszenia tych

przepisów, a jedynie art. 102 k.p.c. w związku z art. 98 k.p.c. Sąd Najwyższy może

rozpoznawać środek zaskarżenie jedynie w jego granicach.

Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.